# Grzegorz Lato – Legenda Polskiej Piłki Nożnej Grzegorz Bolesław Lato (ur. 8 kwietnia 1950 w Malborku) to jeden z najwybitniejszych polskich piłkarzy w historii. Jego kariera, bogata w sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej, czyni go ikoną polskiego sportu. Był prawym napastnikiem, znanym z szybkości, skuteczności i umiejętności gry zespołowej. ## Życiorys i Kariera ### Młodość i Początki Kariery Grzegorz Lato urodził się w Malborku. W młodym wieku stracił oboje rodziców. Ukończył szkołę średnią, a jego przygoda z piłką nożną rozpoczęła się w juniorach Stali Mielec w 1962 roku. W wieku 17 lat doznał poważnej kontuzji, ale z pomocą lekarza Kazimierowicza powrócił do sportu. W 1969 roku podpisał profesjonalny kontrakt ze Stalą Mielec, a jesienią tego samego roku zadebiutował w II lidze. W ciągu 23 meczów ligowych strzelił 6 goli, przyczyniając się do awansu zespołu do ówczesnej I ligi (ekstraklasy). ### Lata Sukcesów w Stali Mielec 9 sierpnia 1970 roku Lato zadebiutował w ekstraklasie w meczu z Wisłą Kraków, zdobywając dwie bramki. W barwach Stali Mielec zdobył dwukrotnie mistrzostwo Polski (1973, 1976) oraz dwukrotnie tytuł króla strzelców I ligi (1973, 1975). Klub osiągał sukcesy również w Pucharze Intertoto oraz europejskich pucharach. W sezonie 1973/1974 Stal Mielec zajęła 3. miejsce w lidze, a Grzegorz Lato został wybrany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie „Sportu” oraz zajął 6. miejsce w plebiscycie „France Football” na najlepszego piłkarza Europy. W sezonie 1976/1977, w I rundzie Pucharu Europy, Stal Mielec zmierzyła się z Realem Madryt, przegrywając dwumecz 1:3. Ostatni mecz w ekstraklasie Lato rozegrał 7 czerwca 1980 roku. ### Kariera Zagraniczna W 1981 roku Lato przeniósł się do belgijskiego KSC Lokeren, gdzie grał do 1982 roku. Następnie wyjechał do Meksyku, podpisując kontrakt z Atlante FC, z którym w 1983 roku zdobył Puchar Mistrzów CONCACAF. W latach 1984–1991 grał w polonijnym klubie Polonia Hamilton. ### Kariera Reprezentacyjna Grzegorz Lato zadebiutował w reprezentacji Polski 17 listopada 1971 roku w meczu z RFN. W latach 1971–1984 rozegrał 100 oficjalnych meczów i strzelił 45 goli. Był kluczowym zawodnikiem reprezentacji prowadzonej przez Kazimierza Górskiego, która odnosiła liczne sukcesy. #### Igrzyska Olimpijskie i Mistrzostwa Świata W 1972 roku zdobył złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium, a w 1976 roku srebrny medal na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu. Trzykrotnie uczestniczył w mistrzostwach świata (1974, 1978, 1982), zdobywając łącznie 10 bramek, co jest rekordem w historii występów reprezentacji Polski na mistrzostwach świata. Na mundialu w 1974 roku został królem strzelców z 7 golami, a Polska zajęła 3. miejsce. #### Mecze Reprezentacyjne * **Debiut:** 17 listopada 1971, RFN – Polska 0:0 * **Ostatni mecz:** 17 kwietnia 1984, Polska – Belgia 0:1 ### Kariera Trenerska i Działalność Pozasportowa Po zakończeniu kariery piłkarskiej Grzegorz Lato pracował jako trener, prowadząc m.in. Stal Mielec, Olimpię Poznań, Amicę Wronki i Widzew Łódź. W latach 2001–2005 był senatorem RP z ramienia SLD. W latach 2008–2012 pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). ## Sukcesy i Odznaczenia ### Sukcesy Klubowe * **Stal Mielec:** * Mistrzostwo Polski: 1973, 1976 * Wicemistrzostwo Polski: 1975 * 3. miejsce mistrzostw Polski: 1974, 1979 * Finał Pucharu Polski: 1976 * Ćwierćfinał Pucharu UEFA: 1976 * Wygrana grupa w Pucharze Intertoto: 1971 * Trofeo Colombino: 1978 * **Atlante FC:** * Puchar Mistrzów CONCACAF: 1983 ### Sukcesy Reprezentacyjne * 3. miejsce na Mistrzostwach Świata: 1974, 1982 * Złoty medal Letnich Igrzysk Olimpijskich: 1972 * Srebrny medal Letnich Igrzysk Olimpijskich: 1976 ### Sukcesy Indywidualne * Król Strzelców I Ligi: 1973, 1975 * Król Strzelców Mistrzostw Świata: 1974 * Rekord: Najskuteczniejszy zawodnik w historii reprezentacji Polski w jednym roku kalendarzowym (11 goli w 1974 roku). ### Odznaczenia i Wyróżnienia * Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1982) * Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974) * Złoty Krzyż Zasługi (1972) * Złoty Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe * Srebrny Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe * Brązowy Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe * Odznaka „Zasłużony Mistrz Sportu” * Wpis do „Księgi zasłużonych dla województwa rzeszowskiego” (1976) * Złota Odznaka PZPN (1972) * „Jedenastka 50-lecia PRL” * 6. miejsce w plebiscycie „France Football” (1974) * Piłkarz Roku w plebiscycie katowickiego „Sportu” (1974) * Piłkarz Roku w plebiscycie „Piłki Nożnej” (1977, 1981) * 1. miejsce w plebiscycie dziennika „Nowiny Rzeszowskie” na najlepszego sportowca Rzeszowszczyzny (trzy razy) * Tytuł honorowego obywatela Mielca (2019) * Prawy napastnik w jedenastce stulecia PZPN (2019) ## Filmografia * 1976: *Jeden z dwudziestu dwóch* – film dokumentalny * 2000: *Skarb sekretarza* – on sam * 2001: *Świat według Kiepskich* – on sam * 2002: *Jest sprawa...* – on sam Grzegorz Lato pozostaje symbolem sukcesów polskiej piłki nożnej. Jego osiągnięcia sportowe, połączone z działalnością społeczną i polityczną, uczyniły go postacią rozpoznawalną i cenioną w Polsce i na świecie.