Grzegorz Leszek Walczak (ur. 5 lutego 1941 w Puławach) – polski poeta, prozaik, dramaturg, satyryk, autor słuchowisk radiowych i tekstów piosenek, językoznawca, niegdyś wykładowca. Członek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, Związku Polskich Autorów i Kompozytorów (ZAKR), Stowarzyszenia Kultury Europejskiej S.E.C., Stowarzyszenia Twórców/Producentów Utworów Medialnych STOTUM i Sekcji Dramatopisarzy Międzynarodowego Instytutu Teatralnego ITI. Laureat wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów literackich .
== Życiorys ==
Grzegorz Walczak urodził się 5 lutego 1941 roku w Puławach, w rodzinie Tadeusza Walczaka i Leonii z Judyckich. Jego ojciec w 1942 roku zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau. Po maturze, w latach 1958–1960, Walczak uczył się w Studium Nauczycielskim w Warszawie, potem dostał się na studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas studiów współpracował z Kabaretem Stodoła, razem z Krzysztofem Dzikowskim współtworzył także Kabaret Literacki UW (pod nazwą Kabaret z jamnikiem, którą później zmieniono na Jamnik pies cynicki). W tę działalność zaangażowani byli też Jan Tadeusz Stanisławski, Bogusław Choiński i Jan Gałkowski. W latach 1963–1966 należał do grupy literackiej „Ultradźwięki”. W 1963 roku na łamach czasopisma „Językoznawca” opublikował swój premierowy artykuł naukowy pod tytułem Składniowa interpretacja stylizacji biblijnej w „Anhellim” Juliusza Słowackiego .
W latach 1964–1970 był sekretarzem Witolda Doroszewskiego. Po ukończeniu nauki w 1965 został asystentem w Instytucie Języka Polskiego w swojej alma mater. W tym samym roku ożenił się z Zofią Brewińską, w 1968 roku w małżeństwie urodziła się córka Agnieszka. W latach 1966–1973 należał do Forum Poetów Hybrydy. W trakcie pracy na UW tworzył teksty dla Telewizji Polskiej, m.in. dla Telewizyjnej Giełdy Piosenki. Jako autor utworów rozrywkowych (np. Bajdy wuja Grzegorza) współpracował z Polskim Radiem – głównie z radiową Trójką, ale także z Programem I PR, Programem II PR i Radiem Bis) .
W 1975 roku pod kierunkiem Jana Tokarskiego obronił doktorat z działu syntaktyki Struktury zespolenia polskich zdań złożonych i objął stanowisko adiunkta. W latach 1976–1983 był członkiem Związku Literatów Polskich.
W maju 1981 roku został oddelegowały do Belgradu, gdzie do 1985 roku pracował jako lektor języka polskiego na wydziale slawistyki tamtejszego uniwersytetu. Po powrocie do kraju prowadził badania naukowe w Instytucie Języka Polskiego UW i Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców „Polonicum”. W 1986 roku wraz z Danutą Bartol prowadził teleturniej językowy ABC emitowany w TVP2. W 1989 roku wstąpił do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1991 roku porzucił pracę naukową ze względu na zdrowie i założył wydawnictwo Meta. W latach 1995–1997 współpracował z miesięcznikiem „Teatr” jako recenzent teatralny .
W latach 1999–2001 był kierownikiem literackim Teatru Rampa na Targówku . Współpracował także z Teatrem Witkacego w Zakopanem. W latach 2003–2010 tworzył autorskie programy satyryczne z udziałem Wojciecha Siemiona oraz inne przedstawienia kabaretowe, m.in. w Giełdzie Satyry Politycznej (od 2008) wraz z Jackiem Fedorowiczem, Markiem Majewskim, Wojciechem Dąbrowskim i Tomaszem Szwedem), a także w prowadzonym przez siebie od 2010 roku i w występującym w tym samym składzie Kabarecie Autorów Pod Dobrą Datą oraz w programach poetycko-muzycznych we współpracy z Marią Pomianowską (od 2009) .
== Wybrane nagrody ==
Za piosenki ze swoimi tekstami Walczak zdobył wiele nagród na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, a także na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie i Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu, gdzie wraz z Renatą Gleinert, nagrodzony został za tekst piosenki Wrzosy Złotym Pierścieniem, Nagrodą Publiczności i Nagrodą Ministra Obrony Narodowej). Był trzykrotnie nagradzany w radiowych konkursach piosenki dla dzieci za teksty piosenek: Zielony Słoń, czyli Turum, burum, Bo my się lubimy bać i Pójdźmy dzieci .
1959: I nagroda w konkursie Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Studenckiej na tekst piosenki Pastylki
1961: II nagroda w konkursie pisania tekstów dla Kabaretu „Stodoła”
Lata 70. XX w.: Nagroda w konkursie Przedsiębiorstwa Imprez Artystycznych „Impart”, za sztukę satyryczną „Diogenes i kmiecie”
Lata 70. XX w.: Nagroda zdobyta w Turnieju Wiersza „Hybrydy”
Nagrody zdobyte w trzech konkursach Polskiego Radia na radiową piosenkę dla dzieci
1972: I nagroda za sztukę teatralną „Kaktus”, zdobyta w konkursie „Sceny”
1984: I nagroda za słuchowisko „Kaktus”, zdobyta w jugosłowiańskim konkursie Radia Belgrad
1986: I nagroda za słuchowisko „Kaktus”, zdobyta w Ogólnopolskim Przeglądzie Słuchowisk
1988: Nagroda za sztukę teatralną „Apage Satanas”, wyróżnioną w konkursie Teatru Ateneum
1994: III nagroda w kategorii wierszy, zdobyta w Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Kraszewskiego
1996–1997: I nagroda w ogólnopolskim konkursie prozatorskim Wiadomości Kulturalnych za opowiadanie „Suchotniki”
2007–2009: Nagrody w konkursach Stowarzyszenia ZAKR na teksty piosenek dla dzieci.
2013: Wyróżnienie publikacją w Konkursie na Wiersze Gniewne (Seria Poetycka Radio Łódź)
2015 (15 listopada): Nagroda im. Witolda Hulewicza za sztukę teatralną „Obłoczni, czyli Sen Chopina”
2016: Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
2020: w Serbii zdobył Nagrodę Międzynarodowego Festiwalu „Pro Poet”
== Twórczość ==
Pierwsze monologi, skecze i teksty piosenek Walczak zaczął pisać jeszcze na studiach. W 1962 roku, na łamach „Almanachu Młodych 1960/1961” ukazały się drukiem jego pierwsze utwory poetyckie – Płacz godzin i Śladami żywych. W sezonie teatralnym 1964–1965 zadebiutował jako dramatopisarz utworem Obrona Mrożka w reżyserii Janusza Bukowskiego, a w 1967 roku – jako prozaik utworami Powiastki zasłyszane i Mały piegowaty chłopiec, które ukazały się w „Almanachu Młodych” – Koła Młodych Twórców Staromiejskiego Domu Kultury w Warszawie. Pisał także piosenki dla dzieci, które wielokrotnie były nagradzane i emitowane w Radiowym Studio Piosenki pod redakcją Agnieszki Osieckiej i Wojciecha Młynarskiego. W latach 1968–1989 teksty literackie Walczaka publikowane były na łamach „Czasu Kultury”, „Kultury”, „Miesięcznika Literackiego”, „Nowego Wyrazu”, „Okolic”, „Poezji” .
Podczas pobytu w Jugosławii publikował w lokalnych czasopismach literackich: „Jedinstvo”, „Jež”, „Književna Reč”, „Književne Novine”, „Koraci”, „Nedjeljni Glas”, „Oko”, „Osvit”, „Pobjeda”, „Savremennik”, „Venac”. W tym też okresie jego dramaty, słuchowiska, cykle poetyckie z jego tekstami tłumaczonymi na lokalne języki emitowano w rozgłośniach radiowych w Belgradzie, Zagrzebiu, Lublanie i Skopje. Po powrocie z Jugosławii zajął się tłumaczeniami na język polski. Pierwsze przekłady (wiersze dla dzieci Radomira Mićunovića) ukazały się drukiem w 1986 roku na łamach „Płomyczka”. Były to: Biała wrona, Bosonoga stonoga, Łysy jeż i Zając. Tłumaczył też wiersze poetów serbskich, chorwackich i czeskich, przekłady ukazywały się w „Szpilkach” i „Piśmie Literacko-Artystycznym” .
Po zakończeniu pracy naukowej swoje wiersze, prozę, recenzje i artykuły publikował na łamach: „Akcentu”, „Latarni Morskiej”, „Literatury”, „Metafory”, „Podglądach”, „Poezji dzisiaj”, „Res Humana”, „Sycyny”, „Szpilek”, „Tece Puławskiej”, „Twórczości”, „Tyglu Kultury”, „Wiadomościach Literackich”, „Twórczości”. Oprócz periodyków polskich jego twórczość publikowały czasopisma bułgarskie „Znaci” i „Zrnov” oraz w dalszym ciągu czasopisma serbskie – „Književnik”, „Mostovi”, „Putevi kulture”, „Savremenik” .
Tomiki wierszy
„Witraże” (LSW, 1972)
„Lamenti za majkom” (Osvit – Karlovac, Jugosławia, 1988)
„Autoportret z przeszłości” (Iskry, 1989)
„A kiedy zastuka anioł” (IBiS, 1995)
„Roznamięty” (IBiS, 2004)
„Sopel słońca” (MDK Przasnysz, 2007)
„Elegie i inne wiersze” (Bulgarska Knijnitza – Sofia, 2013)
„Anioły i dusioły” (Miniatura – Kraków, 2016)
„Hellada zastygła w mit” (IBiS – Warszawa, 2018)
Powieści
„Pamiętnik małżeński” (Czytelnik, 1974; Meta, 1992 oraz wydanie w języku serbsko-chorwackim pt. „Dnevnik suprużnika”) (Delta – Press, Belgrad, 1982)
„Oaza” (Czytelnik, 1980; Rytm, 1997; Program II PR 1998 – słuchowisko, emitowane w dwudziestu czterech odcinkach)
„Nim zaśnie Ziemia” (Bellona, 1998, 1999)
„Anioł ze Starego Miasta” (Bellona 1998, 1999)
„Nie dzwońcie do mnie – umarłem” – seria słuchowisk emitowanych w Polskim Radiu (Wydawnictwo Adam Marszałek, 2011)
Książki dla dzieci
„Wiatrodmuch” (KAW, 1982)
„Wesołe abecadło” (Meta, 1992; Oficyna Wydawnicza GMP, Poznań, 1996 i Oficyna Wyd. Rytm, 1997)
„Ćwiczenia z języka polskiego dla klas III” (Rytm, 1997)
„Dziadulinek” (Aude, 2005)
Sztuki teatralne
Libretto do rock-opery (pierwsza tego typu forma w Polsce) zespołu Niebiesko-Czarni pt. „Naga”, którego premiera miała miejsce 22 kwietnia 1973 roku w Teatrze Muzycznym w Gdyni i utrwalonej na dwupłytowym albumie Naga
„Sowy” – wystawiono w Lublinie (1974) i Elblągu (1980)
„Kaktus” – wystawiono w Starej Prochowni w Warszawie (sezon 1990/1991), w Studio Teatralne Dwójki (TVP 2, 1994) i w TVP Polonia, 1995)
„Jak smutno żyć, jak śmiesznie żyć” – spektakl muzyczny z muzyką Piotra Rubika w wykonaniu Emiliana Kamińskiego (TVP2, 1996)
„Przemknę chyłkiem, przeminę” – Wrocławski Teatr Pantomimy, Teatr Żydowski w Warszawie (sezon 1999/2000)
„Zabłąkani Trzej Królowie” – Teatr Rampa (2001)
„Big Popiel – mysia opera” – Teatr Rampa (2002)
„Kusiciel” – Dom Kultury 13 Muz (Szczecin, 2002)
„Komandor dzisiaj nie przyjdzie” (Szczecin, 2003)
„Dusioł” – Wrocławski Teatr Pantomimy (2006), Teatr Wielki w Warszawie
Autor tekstów piosenek i współautor adaptacji scenicznej w Teatrze im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem (2003), i w Teatrze TVP (TVP2, 2006)
„Obłoczni, czyli Sen Chopina” – Teatr Praga (2010) – w tym współreżyseria
„Saksofon” (na motywach prozy W. Myśliwskiego) – premiera na Festiwalu Wspólnych Kultur (Nałęczów (2012) – adaptacja i współreżyseria)
Słuchowiska emitowane w Teatrze Polskiego Radia
1968 albo
📊
Mapa Powiązań
Neural_Network // Co-Mentioned_Entities
📰
Najnowsze Wzmianki
Live_Feed // 1 artykułów
>_ Grzegorz Walczak
Osoba // Entity_Profile
[DATA] Grzegorz Leszek Walczak (ur. 5 lutego 1941 w Puławach) – polski poeta, prozaik, dramaturg, satyryk, autor słuchowisk radiowych i tekstów piosenek, językoznawca, niegdyś wykładowca. Członek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, Związku Polskich Autorów i Kompozytorów (ZAKR), Stowarzyszenia Kultury Europejskiej S.E.C., Stowarzyszenia Twórców/Producentów Utworów Medialnych STOTUM i Sekcji Dramatopisarzy Międ
[METRICS] Encja posiada 1 wzmianek w bazie oraz 1 powiązanych artykułów. Trust Score: 50/100.
Wersja statyczna dla wyszukiwarek. Pełna wersja interaktywna z grafiką dostępna po włączeniu JavaScript.