Ilia Topuria (ur. 21 stycznia 1997 w Halle) – gruzińsko-hiszpański zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA). Od 2020 roku walczy dla organizacji UFC, w której w latach 2024–2025 był mistrzem w wadze piórkowej oraz od czerwca 2025 jest mistrzem w wadze lekkiej. == Życiorys == Urodził się w Halle, w Niemczech. Jego rodzice pochodzili z Gruzji. W wieku 7 lat przeniósł się z rodziną do tego kraju, gdzie w szkole zaczął trenować zapasy w stylu klasycznym. W wieku 15 lat przeniósł się do Alicante w Hiszpanii, gdzie zaczął ćwiczyć mieszane sztuki walki w klubie Climent. W 2015 roku zadebiutował profesjonalnie, tocząc pierwsze walki na lokalnych galach MMA. == Kariera MMA == === Wczesna kariera === Pierwsze walki w zawodowej karierze Topuria stoczył w Hiszpanii, gdzie w latach 2015-2016 odniósł cztery zwycięstwa. Po raz pierwszy poza granicami tego kraju wystąpił w kwietniu 2018 roku na gali Cage 43 w Finlandii, wygrywając przez poddanie w pierwszej rundzie. === Walka dla Cage Warriors i Brave CF === W tym samym roku stoczył walkę dla organizacji Cage Warriors, gdzie pokonał Briana Boulanda przez poddanie w pierwszej rundzie. Efektowne zwycięstwa zaowocowały podpisaniem kontraktu z bahraińską organizacją Brave CF, dla której stoczył dwa zwycięskie pojedynki. === UFC === W 2020 roku niepokonany Topuria podpisał kontrakt z organizacją UFC, a jego debiut przypadł na październikową galę UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen. Topuria wygrał przez jednogłośną decyzję z Youssefem Zalalem. W kolejnej walce zmierzył się z Damonem Jacksonem na mającej miejsce w grudniu gali UFC on ESPN: Hermansson vs Vettori. Wygrał walkę przez nokaut w pierwszej rundzie. 10 lipca 2021 na gali UFC 264 błyskawicznie rozprawił się z Ryanem Hallem, którego znokautował pod koniec pierwszej rundy. Początkowo Topuria miał zmierzyć się z Mowsarem Ewlojewem 22 stycznia 2022 roku podczas gali UFC 270, jednak Ewlojew wycofał się z pojedynku z nieujawnionych przyczyn i został zastąpiony przez Charlesa Jourdaina. Ostatecznie walka nie doszła do skutku, gdyż Topuria został wycofany z występu z powodu problemów zdrowotnych związanych z procesem zbijania masy ciała. Kolejną walkę stoczył 19 marca 2022 podczas UFC Fight Night: Volkov vs. Aspinall w Londynie, gdzie zwyciężył z Jai Herbertem przez nokaut w drugiej rundzie. Za ten występ został nagrodzony pierwszym bonusem za „występ wieczoru”. Podczas gali UFC Fight Night, która odbyła się 29 października 2022 miał podjąć Edsona Barbozę, jednak Brazylijczyk wycofał się z pojedynku z powodu kontuzji kolana. 10 grudnia 2022 jego rywalem na gali UFC 282 został niepokonany Bryce Mitchell. Topuria zwyciężył walkę w drugiej rundzie przez poddanie (duszenie trójkątne rękoma), zadając Mitchellowi pierwszą porażkę w zawodowej karierze. Po walce został nagrodzony drugim bonusem za występ wieczoru. W walce wieczoru gali UFC on ABC: Emmett vs. Topuria, która odbyła się 24 czerwca 2023 zmierzył się z byłym pretendentem do pasa, Joshem Emmettem. Dominując przez pełen dystans zwyciężył jednogłośną decyzją sędziów, którzy punktowali dla niego 49-45, 50-44 i 50-42. Po walce organizacja nagrodziła obu zawodników bonusem za najlepszą walkę wieczoru. ==== Mistrz wagi piórkowej UFC ==== 20 stycznia 2024 na gali UFC 297 miał zmierzyć się z Alexandrem Volkanovskim o jego mistrzostwo wagi piórkowej. W późniejszym czasie Volkanovski został wybrany do walki z Isłamem Machaczewem o mistrzostwo UFC w wadze lekkiej na UFC 294, w związku z tym walka Topuriy z Australijczykiem została przesunięta na przypadającą 17 lutego 2024 galę UFC 298. W pojedynku wieńczącym to wydarzenie Topuria znokautował Volkanovskiego mocnym prawym hakiem w drugiej rundzie, zdobywając mistrzowski tytuł. Jako nowy mistrz wagi piórkowej został nagrodzony przez organizację kolejnym bonusem w kategorii występ wieczoru. Dodatkowo zakwalifikował się na 5 miejsce w rankingu najlepszych zawodników UFC bez podziału na dywizje. 26 października 2024 roku podczas gali UFC 308 w Abu Zabi przystąpił do pierwszej obrony tytułu mistrzowskiego, mierząc się z byłym czempionem, Maxem Holloway’em. Zwyciężył przez nokaut w trzeciej rundzie, zadając Hollowayowi pierwszą w karierze porażkę przez nokaut. Za swój występ oraz skuteczną obronę pasa otrzymał bonus za najlepszy występ wieczoru. ==== Zwakowanie pasa i zmiany pseudonimu ==== Pomimo plotek o rewanżu pomiędzy Topurią a Volkanovskim, 19 lutego 2025 ogłoszono, że Topuria zwakuje mistrzostwo wagi piórkowej, gdy tylko rozpocznie się główna walka o mistrzostwo na gali UFC 314. 25 marca 2025 ujawnił hiszpańskim mediom, że jego nowy pseudonim będzie brzmiał „La Leyenda”, co po angielsku oznacza „Legenda”. 8 maja tego samego roku ogłosił powrót do pierwotnego pseudonimu – „El Matador”. ==== Mistrz wagi lekkiej ==== 28 czerwca 2025 w walce wieczoru gali UFC 317 w Las Vegas, skrzyżował rękawice z byłym mistrzem UFC wagi lekkiej, Charlesem Oliveirą. Znokautował Brazylijczyka już pierwszej rundzie kombinacją ciosów, kolejno – prawy sierpowy, lewy sierpowy oraz ciosy młotkowe, zdobywając pas mistrzowski wagi lekkiej. Topuria po raz kolejny otrzymał od organizacji bonus za występ wieczoru. W marcu 2026 roku ogłoszono, że Topuria stoczy kolejną walkę z Justinem Gaethje. Pojedynek zaplanowano jako walkę wieczoru historycznej gali UFC Freedom 250, która odbędzie się 14 czerwca 2026 roku na terenie Białego Domu. Starcie będzie walką unifikacyjną o mistrzostwo wagi lekkiej UFC - Topuria przystąpi do niego jako niekwestionowany mistrz, natomiast Gaethje jako posiadacz tymczasowego pasa. == Życie prywatne == Topuria mówi biegle po gruzińsku i trochę po megrelsku. Topuria i jego partnerka mają syna (ur. 2019). 5 marca 2024 uzyskał obywatelstwo hiszpańskie po ogłoszeniu tego przez Radę Ministrów na konferencji prasowej. 21 marca 2024 został odznaczony Orderem Honoru przez Prezydenta Gruzji – Salome Zurabiszwili w Pałacu Orbeliani w Tbilisi. == Osiągnięcia i nagrody == === Mieszane sztuki walki === Mix Fight Events 2016: Mistrz MFE w wadze piórkowej Ultimate Fighting Championship 2024–2025: Mistrz UFC w wadze piórkowej 2025: 1 miejsce w rankingu najlepszych zawodników UFC bez podziału na dywizje 2025: Mistrz UFC w wadze lekkiej The Sporting News 2024: Zawodnik Roku Yahoo! Sports 2024: Zawodnik Roku MMA 2025: #5 Najlepszy Nokaut Roku w Rankingu vs. Charles Oliveira (UFC 317) Bleacher Report 2024: Zawodnik Roku Bloody Elbow 2024: Zawodnik Roku CBS Sports 2024: Zawodnik Roku UFC MMA Junkie 2022: Poddanie miesiąca grudnia vs. Bryce Mitchell 2024: Męski Zawodnik Roku MMA Fighting 2024: Nagroda First Team MMA All-Star 2025: #3 Nokaut Roku vs. Charles Oliveira (UFC 317) MMA Mania 2024: Zawodnik Roku 2024: #4 Najlepszy Nokaut Roku w Rankingu vs. Alexander Volkanovski (UFC 298) The Wrightway Sports Network 2025: Nokaut Roku vs. Charles Oliveira (UFC 317) == Lista zawodowych walk w MMA == == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Statystyki i lista walk w MMA