# Itamar Ben-Gwir **Itamar Ben-Gwir** (hebr. אִיתָמָר בֶּן גְּבִיר, ur. 6 maja 1976 w Zachodniej Jerozolimie) to izraelski prawnik i polityk, jeden z najbardziej rozpoznawalnych i kontrowersyjnych liderów współczesnej skrajnej prawicy w Izraelu. Od 2021 roku sprawuje mandat posła do Knesetu, a w latach 2022–2025 pełnił funkcję ministra bezpieczeństwa narodowego w trzydziestym siódmym rządzie Izraela. Jego sylwetka jest nierozerwalnie związana z ideologią kahaneizmu, dążeniem do aneksji Judei i Samarii oraz konfrontacyjną polityką wobec mniejszości arabskiej i palestyńskiej. Ben-Gwir jest postacią polaryzującą: dla swoich zwolenników symbolem obrony żydowskiego dziedzictwa i bezpieczeństwa, dla krytyków – uosobieniem ekstremizmu oraz zagrożenia dla stabilności regionu i porządku międzynarodowego. --- ## Życiorys ### Wczesne życie i edukacja Itamar Ben-Gwir urodził się w Zachodniej Jerozolimie w świeckiej rodzinie imigranckiego pochodzenia irackiego. Jego poglądy polityczne krystalizowały się w okresie pierwszej intifady, który sam określa jako kluczowy punkt zwrotny w formowaniu się jego tożsamości ideowej. W wieku 18 lat zgłosił się do obowiązkowej służby wojskowej, lecz zwolniono go z powodu działalności o charakterze ekstremistycznym. Znaczny wpływ na jego światopogląd wywarł rabin **Me’ir Kahane**, lider ruchu Kach, którego Ben-Gwir wielokrotnie określał mianem „sprawiedliwego i świętego człowieka”. Początkowo zaangażował się w prawicową partię Moledet, popierającą koncepcję transferu ludności arabskiej, by ostatecznie związać się z samą organizacją Kach. ### Kariera prawnicza Edukacja Ben-Gwira koncentrowała się na prawie, jednak jego droga do zawodu adwokata była wyboista. Izraelska Izba Adwokacka początkowo odmówiła dopuszczenia go do egzaminu, powołując się na jego bogatą kartotekę i przeszłość kryminalną. Po serii odwołań sądowych uzyskał zgodę, pod warunkiem ukończenia trzech toczących się przeciwko niemu procesów (m.in. o organizację nielegalnych zgromadzeń). Uniewinniony we wszystkich sprawach, zdał egzaminy adwokackie w 2012 roku. Od początku kariery specjalizował się w obronie żydowskich radykałów, aktywistów osadników oraz osób oskarżonych o terroryzm i przestępstwa z nienawiści, zdobywając w tych kręgach status bohatera i obrońcy "żydowskiego dziedzictwa". --- ## Działalność polityczna | Okres | Stanowisko / Wydarzenie | Opis | | :--- | :--- | :--- | | **1995** | Aktywista | Głośny incydent z emblematem pojazdu premiera Rabina; protesty przeciwko porozumieniom z Oslo. | | **2019–2020** | Negocjator | Próby współpracy z partiami No’am i Zjednoczoną Prawicą; oskarżenia Naftalego Bennetta o sabotowanie listy skrajnej prawicy. | | **2021** | Poseł do Knesetu | Wejście do parlamentu z koalicyjnej listy Religijnego Syjonizmu (5,12% głosów). | | **2022–2025** | Minister Bezpieczeństwa Narodowego | Mianowanie przez Benjamina Netanjahu. Rezygnacja w styczniu 2025 i powrót w marcu 2025 na skutek zmian w koalicji. | ### W Knesecie Na początku 2021 roku Ben-Gwir podpisał porozumienie z partią Religijny Syjonizm Becalela Smotricza oraz No'am. Koalicja ta pozwoliła mu zdobyć mandat w 24. Knesecie. W parlamencie szybko zasłynął z prowokacyjnych wystąpień. W lipcu 2021 roku zostałsiłą usunięty z mównicy po określeniu przewodniczącego Ahmada Tibiego mianem "terrorysty" i sugestii, iż jego miejsce jest w parlamencie syryjskim. ### Rząd Netanjahu i teka ministerialna Wybory w listopadzie 2022 roku przyniosły sukces jego sojuszowi, który zdobył 14 mandatów, stając się trzecią siłą w Izraelu. W wyniku umowy koalicyjnej z Likudem, 29 grudnia 2022 roku Ben-Gwir został zaprzysiężony na ministra bezpieczeństwa narodowego. Objęcie tej funkcji oznaczało znaczący wzrost politycznych wpływów obozu narodowo-religijnego. Jego kadencja została wstrząśnięta wojną w Strefie Gazy. Ben-Gwir opowiadał się za kontynuacją działań ofensywnych i aneksją terytoriów palestyńskich. Sprzeciw wobec podpisanego zawieszenia broni z Hamasem doprowadził do jego rezygnacji 19 stycznia 2025 roku, a jego partia tymczasowo opuściła rząd. Sytuacja uległa zmianie wraz z wznowieniem nalotów w marcu 2025 roku, co zaowocowało powrotem Ben-Gwira na urząd ministra. --- ## Poglądy i ideologia Ideologia Ben-Gwira jest bezpośrednią kontynuacją nauk Me'ira Kahane. Charakteryzuje się: * **Nacjonalizmem wykluczającym:** Poparciem dla aneksji Zachodniego Brzegu i rozwiązaniem Autonomii Palestyńskiej. * **Deportacją:** Postulatem wysiedlenia "nielojalnych" obywateli, do których zalicza krytyków działań armii izraelskiej. * **Dominacją demograficzną:** Przekonaniem, iż Izrael musi pozostać państwem żydowskim w sposób bezkompromisowy, stwierdzając wprost: *"Państwo Izrael jest tutaj panem domu"*. Ben-Gwir sprzeciwia się istnieniu niepodległego państwa palestyńskiego. W jego wizji Palestyńczycy mogą zamieszkiwać te terytoria, lecz bez praw politycznych, w tym bez prawa głosu. ## Kontrowersje i incydenty Kariera polityczna Ben-Gwira naznaczona jest licznymi skandalami, które wywoływały wstrząsy społeczne i dyplomatyczne. * **Tabela Incydentów (2021–2025)** | Data | Zdarzenie | Skutki | | :--- | :--- | :--- | | **Grudzień 2021** | Wymierzenie broni w arabskich ochroniarzy w parkingu. | Śledztwo; Ben-Gwir tłumaczył się zagrożeniem życia. | | **Styczeń 2023** | Wizyta na Wzgórzu Świątynnym. | Protesty państw arabskich (Arabia Saudyjska, Egipt, ZEA) o pogwałcenie status quo. | | **Październik 2023** | Usprawiedliwienie plucia na chrześcijan przez ortodoksów. | Ostry sprzeciw społeczności międzynarodowej i chrześcijańskiej. | | **Sierpień 2025** | Modlitwy w rejonie meczetu Al-Aksa (3.08.2025). | Naruszenie zasad wizyt i pogorszenie napięć religijnych. | ### Sankcje międzynarodowe W czerwcu 2025 roku Wielka Brytania, Kanada, Australia, Nowa Zelandia i Norwegia nałożyły na Itamara Ben-Gwira sankcje. Obejmowały one zakaz wjazdu oraz zamrożenie aktywów finansowych. Główne zarzuty to podżeganie do przemocy, naruszanie praw człowieka oraz wezwanie do budowy synagogi w miejscu meczetu Al-Aksa. W ślad za tymi decyzjami, w lipcu 2025 roku, władze Słowenii i Holandii ogłosiły go persona non grata. W lipcu 2025 roku doszło również do konfliktu wewnątrz rządu, gdy Ben-Gwir potępił decyzję Netanjahu o zwiększeniu pomocy humanitarnej dla Gazy, traktując to jako uległość wobec Hamasu. W rezultacie został wykluczony z części obrad gabinetu. --- ## Życie prywatne Itamar Ben-Gwir mieszka z rodziną w Hebronie na Zachodnim Brzegu, w sercu osadnictwa żydowskiego. Jest ojcem sześciorga dzieci. Jego żona, Ayala, jest postacią równie zaangażowaną w ideologiczny klimat ich domu. Para poznała się w 2002 roku, gdy ona miała 15 lat, a on 26. Oboje działali w ruchu Kach. Według doniesień, ich pierwsza randka miała niezwykle specyficzny charakter – odwiedzili grób Barucha Goldsteina, sprawcy masakry w Grocie Patriarchów, którego portret przez lata wisiał w salonie Ben-Gwira (został usunięty dopiero na potrzeby kariery politycznej). --- ## Podsumowanie Itamar Ben Gwir stanowi kwintesencję radykalnego skrzydła izraelskiej prawicy. Jego ewolucja od aktywisty oskarżanego o terroryzm do ministra kierującego policją i służbami bezpieczeństwa ilustruje głębokie zmiany w izraelskiej scenie politycznej. Jego rządy, naznaczone sankcjami zachodu i napięciami religijnymi, stają się przedmiotem analizy historyków i politologów jako przykład triumfu ideologii narodowo-religijnej nad tradycyjnym konsensusem bezpieczeństwa.