Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 2018 roku odbyły się 5 i 6 października (I tura) oraz 12 i 13 października 2018 roku (II tura), zgodnie z postanowieniem prezydenta Miloša Zemana z 23 maja 1998 roku. Wybrano w nich na sześcioletnią kadencję 27 senatorów, odnawiając tym samym 1/3 składu Senatu. Zwycięzcą wyborów została Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), zdobywając 10 mandatów i zyskując ogółem największą reprezentację w Senacie na kadencję 2018–2020. Miejsca w izbie wyższej parlamentu zdobyli także kandydaci dziewięciu dalszych partii i ruchów politycznych: ANO 2011 (ANO), Burmistrzów i Niezależnych (STAN), Czeskiej Partii Piratów (Piráti), Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD), Marek Hilšer do Senatu (MHS), Ostrawiaka (Ostravak), Senatora 21 (SEN 21), TOP 09 oraz Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (KDU-ČSL). Mandaty senatorskie zdobyło również troje kandydatów niezależnych. Pierwsza tura wyborów odbyła się równocześnie z wyborami do rad gmin. == Ordynacja wyborcza == Podstawą do przeprowadzenia wyborów była Ustawa z dnia 27 września 1995 o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej oraz zmianie i uzupełnieniu niektórych innych ustaw (Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů). Głosowanie odbyło się jedynie w części państwa – w 27 okręgach jednomandatowych o numerach 2 + 3 n {\displaystyle 2+3n} (2, 5, 8...) – gdyż co dwa lata odnawiana jest 1/3 składu izby (27 z 81 mandatów). Głosowanie przeprowadzono na zasadzie większości bezwzględnej. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał w danym okręgu ponad 50% głosów ważnych, po sześciu dniach od zakończenia głosowania odbywała się decydująca tura z udziałem 2 kandydatów z najlepszymi wynikami w I turze. Liczba ludności żadnego z okręgów nie mogła niższa lub wyższa o 15% od średniej liczby mieszkańców przypadającej na mandat w skali państwa (tzw. normy przedstawicielskiej). Czynne prawo wyborcze przysługiwało każdemu obywatelowi Republiki Czeskiej, który najpóźniej w drugim dniu głosowania (I tura) ukończył 18. rok życia. Bierne prawo wyborcze miały osoby z prawem czynnym, które najpóźniej w drugim dniu głosowania ukończyły 40. rok życia. Zgłaszać kandydatów mogły partie i ruchy polityczne oraz ich koalicje, ponadto prawo wysunięcia swojej kandydatury przysługiwało każdemu wyborcy, który przedłożył okręgowej komisji wyborczej 1000 podpisów poparcia wyborców zamieszkałych w danym okręgu. == Podział miejsc w Senacie przed wyborami == Kolumna wyróżniona odcieniem czerwieni wskazuje liczbę mandatów senatorskich wygasających i obsadzanych na nowo w 2018 roku. Do wyborów nie stanęło sześciu dotychczasowych przedstawicieli Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej, dwoje dotychczasowych senatorów Obywatelskiej Partii Demokratycznej, po jednym reprezentancie Burmistrzów i Niezależnych oraz Partii Zielonych, a także jeden senator niezależny (patrz: lista senatorów nieubiegających się o reelekcję). Wybory do Senatu w 2018 roku odbywały się w rok po wyborach do Izby Poselskiej, których wynikiem było powstanie dwóch rządów mniejszościowych Andreja Babiša, przewodniczącego ANO. Pierwszy z nich, urzędujący od grudnia 2017 do czerwca 2018, opierający się wyłącznie o partię ANO, nie uzyskał wotum zaufania w Izbie Poselskiej i złożył dymisję. Drugi kabinet, utworzony dzięki zawarciu przez ANO koalicji rządowej z ČSSD, otrzymał wotum zaufania przy wsparciu KSČM (ta nie weszła jednak w skład koalicji). Przed wyborami do Senatu w 2018 roku koalicja rządowa nie posiadała większości bezwzględnej ani w izbie niższej parlamentu, ani w wyższej, gdyż w Senacie reprezentowało je tylko 29 na 81 deputowanych. W 2018 roku – w styczniu – odbyły się również w Czechach wybory prezydenckie. Reelekcję uzyskał w nich Miloš Zeman, pokonując w drugiej turze głosowania Jiříego Drahoša. Drugi z nich ubiegał się następnie o mandat senatora (wysunięty przez STAN w ramach koalicji wyborczej KDU-ČSL, SZ, STAN i TOP 09), podobnie jak kilku dalszych kandydatów z wyborów prezydenckich: Pavel Fischer (niezależny), Petr Hannig (Rozumni), Marek Hilšer (ruch Marek Hilšer do Senatu) i Jiří Hynek (Realiści). Przewodniczącym Senatu przed wyborami był Milan Štěch z ČSSD, sprawujący tę funkcję od listopada 2010 roku. == Lista senatorów, którzy nie ubiegali się o reelekcję == Podano nazwę partii lub ruchu zgłaszającego danego kandydata do poprzednich wyborów. == Pierwsza tura == O 27 mandatów senatorskich ubiegało się 218 kandydatów zgłoszonych przez partie i ruchy polityczne oraz 18 niezależnych. Kandydatów we wszystkich okręgach wysunęły Komunistyczna Partia Czech i Moraw oraz Wolność i Demokracja Bezpośrednia; ponadto w ponad połowie okręgów zarejestrowano przedstawicieli Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (23), ANO 2011 (22) i Obywatelskiej Partii Demokratycznej (18). Spośród stronnictw reprezentowanych w Senacie 11 nie musiało bronić w 2018 roku wygasających mandatów: ANO 2011, Bezpartyjni, Burmistrzowie na rzecz Kraju Libereckiego, Obywatele Patrioci, Obywatele Razem – Niezależni, Partia Przedsiębiorców Republiki Czeskiej, Ruch na rzecz Pragi 11, Senator 21, Severočeši.cz, TOP 09 i Zjednoczeni Demokraci – Stowarzyszenie Niezależnych. Łącznie o ponowny wybór ubiegało się czworo senatorów ČSSD, trzech przedstawicieli KDU-ČSL oraz po jednym deputowanym KSČM, ODS, Ostravaka, Piratów i STAN; ponadto reprezentująca dotąd ČSSD Eva Syková wystartowała jako kandydatka ANO. Pierwsza tura głosowania rozpoczęła się 5 października 2018 (godziny 14–22), a zakończyła kolejnego dnia (godziny 8–14). Frekwencja wyniosła 42,26%; najwyższa była w okręgu nr 41 – Benešov (49,73%), najniższa w okręgu nr 71 – Ostrawa-miasto (29,76%). Dzięki uzyskaniu bezwzględnej większości głosów mandaty senatorskie w I turze zdobyło dwóch kandydatów: Jiří Čunek z ramienia KDU-ČSL (okręg nr 77 – Vsetín) i Jiří Drahoš, zgłoszony przez STAN (okręg nr 20 – Praga 4). W pozostałych 25 okręgach konieczne było przeprowadzenie kolejnej tury wyborów; w dziewięciu z nich na 1. miejscu znajdowali się kandydaci ODS, w czterech – STAN, w dwóch – ČSSD i KDU-ČSL oraz niezależni, w jednym – ANO, MHS, Ostravaka, Piratów, SEN 21 i TOP 09. == Druga tura == W decydującej turze wyborów zmierzyli się kandydaci: Obywatelskiej Partii Demokratycznej (11), ANO 2011 (10), Burmistrzów i Niezależnych oraz Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (po 5), Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (4), Czeskiej Partii Piratów i Senatora 21 (po 3), TOP 09 (2), Komunistycznej Partii Czech i Moraw, Partii Przedsiębiorców Republiki Czeskiej oraz ruchu Marek Hilšer do Senatu (po 1), a także troje kandydatów niezależnych. Najwięcej było pojedynków między przedstawicielami ANO i ODS, ANO i STAN oraz ČSSD i ODS – po trzy. Drugą turę przeprowadzono 12 i 13 października 2018 w godzinach analogicznych do poprzedniej rundy głosowania. Frekwencja była niemal trzykrotnie niższa niż tydzień wcześniej – 16,49%; najwięcej osób zagłosowało w okręgu nr 47 – Náchod (22,18%), najmniej ponownie w okręgu nr 71 – Ostrawa-miasto (9,23%). Zwycięzcą wyborów została ODS, która zdobyła 10 mandatów. Miejsca w Senacie uzyskało również dziewięć dalszych partii i ruchów, których przedstawiciele znaleźli się w II turze: STAN – 4 (łącznie 5), KDU-ČSL – 2 (łącznie 3) oraz ANO, ČSSD, MHS, Ostravak, Piraci, SEN 21 i TOP 09 – wszystkie po 1, a także troje kandydatów niezależnych. Najlepszy procentowo wynik w ponownym głosowaniu – 78,08% – uzyskał Pavel Fischer. Spośród senatorów wyłonionych w II turze 23 uzyskało najlepszy wynik także tydzień wcześniej, zaś dwoje zajęło w I turze 2. pozycję. == Wyniki wyborów == Źródło: Český statistický úřad. == Podział miejsc w Senacie po wyborach == Kolumna wyróżniona odcieniem zieleni wskazuje liczbę mandatów senatorskich obsadzonych przez dane stronnictwa w 2018 roku. Dzięki zwycięstwu ODS odzyskała po ośmiu latach przerwy status najliczniej reprezentowanej partii w Senacie, a jej przedstawiciel Jaroslav Kubera został nowym przewodniczącym izby. Rekordowo wysoką liczbę deputowanych posiadała inna partia opozycyjna – STAN. Porażkę poniosły natomiast ugrupowania koalicji rządowej (utrata łącznie dziewięciu mandatów), przy czym ČSSD miała po wyborach najmniej senatorów od 2008 roku. Po raz pierwszy w izbie wyższej parlamentu czeskiego zabrakło przedstawicieli KSČM. Ogółem w kadencji 2018–2020 Senatu zasiadali deputowani zgłoszeni przez 19 partii i ruchów politycznych, co było wyrównaniem rekordowo wysokiej liczby z poprzedniej kadencji. Najwyższa w historii była również liczba senatorów niezależnych – czworo. == Lista wybranych senatorów == Gwiazdką oznaczono deputowanych, którzy ubiegali się o reelekcję. W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze. Źródło: Český statistický úřad. == Lista senatorów, którzy nie uzyskali reelekcji == W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze. Źródło: Český statistický úřad. == Uwagi == == Przypisy == == Bibliografia == Rozhodnutí prezidenta republiky o vyhlášení voleb do Senátu Parlamentu České republiky, do zastupitelstev obcí a zastupitelstev městských obvodů a městských částí ve statutárních městech a do zastupitelstva hlavního města Prahy a zastupitelstev jeho městských částí, 85/2018 Sb.. [dostęp 2018-10-19]. (cz.). Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů, 245/1995 Sb.. [dostęp 2018-10-19]. (cz.). == Linki zewnętrzne == Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 5.10. – 6.10.2018. Český statistický úřad. [dostęp 2018-10-19]. (cz.). Volby do Senátu v roce 2018. Senát PČR. [dostęp 2018-10-19]. (cz.).