Taylor Alison Swift (ur. 13 grudnia 1989 w Reading) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, producentka muzyczna, multiinstrumentalistka, autorka tekstów i aktorka. Piosenki Swift oscylują wokół wielu gatunków muzycznych, m.in. country, synth popu, electropopu, popu, teen popu, indie folku, indie popu, chamber popu, indie rocka, soft rocka, pop-rocka, rocka, poezji śpiewanej i power popu. W wieku 14 lat podpisała kontrakt z wytwórnią muzyczną Big Machine Records. W 2006 wydała swój pierwszy album zatytułowany Taylor Swift, z którym zadebiutowała na piątym miejscu listy Billboard 200, pozostając w notowaniu aż do końca dekady. Trzeci pochodzący z płyty singiel, „Our Song”, znalazł się na szczycie Billboard Hot Country Songs Chart, dzięki czemu stała się najmłodszą artystką, której singiel numer jeden na tejże liście był napisany i wykonany samodzielnie. W listopadzie 2008 wydała album Fearless, z którym również osiągnęła sukces komercyjny. Płyta była najlepiej sprzedającym się albumem w 2009 w Stanach Zjednoczonych, a także zapewnił Swift cztery nagrody Grammy. Single „Love Story” i „You Belong with Me” dotarły do pierwszej piątki Billboard Hot 100. Wszystkie teksty napisane jedynie przez Swift przeistoczyły się w utwory znajdujące się na jej trzeciej płycie, Speak Now, wypuszczonej w 2010. Zadebiutowała na miejscu pierwszym Billboard 200, wraz z mianem singla „Mean” za najlepszy występ solowy w gatunku country i najlepszy utwór country podczas 54. rozdania nagród Grammy. Swój czwarty krążek, zatytułowany Red, wydała w 2012. Promowała go przez single: „We Are Never Ever Getting Back Together” i „I Knew You Were Trouble”. Za piąty album, zatytułowany 1989 z 2014, zgarnęła trzy nagrody Grammy, a pochodzące z niego single „Shake It Off”, „Blank Space” i „Bad Blood” (z gościnnym udziałem amerykańskiego rapera Kendricka Lamara) dotarły na szczyt Hot 100. W 2017 wydała album pt. Reputation, do którego wypuszczono główny singiel, „Look What You Made Me Do”, który został piątym nagraniem zajmującym miejsce pierwsze amerykańskiej listy oraz pierwszym w Wielkiej Brytanii. Dzięki sukcesowi płyty stała się pierwszą artystką, której cztery albumy studyjne sprzedały się zaledwie w tydzień w nakładzie 1 mln kopii w USA. Jest jedną z najlepiej sprzedających się artystek na całym świecie, mając na swoim koncie więcej niż 50 mln sprzedanych albumów i 150 mln singli. Jest też zwyciężczynią czternastu nagród Grammy, jednej statuetki Emmy czy dwudziestu trzech statuetek Billboard Music Awards, również utrzymuje sześć rekordów w księdze Guinnessa. W 2010, 2015 i 2019 roku znalazła się na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi tygodnika Time, a także najlepiej zarabiających artystek, 100 najsilniejszych kobiet i 100 celebrytów i celebrytek magazynu Forbes. W 2021 roku zdobyła nagrodę Grammy w kategorii „Album roku” za płytę „folklore”, stając się pierwszą kobietą, która zdobyła statuetkę w tej kategorii trzy razy. W 2022 roku otrzymała tytuł doktorski honoris causa na Uniwersytecie Nowojorskim z dziedziny sztuk pięknych. W 2023 została ogłoszona Człowiekiem Roku tygodnika Time. W 2024 roku (jako pierwsza artystka na świecie) po raz czwarty wygrała nagrodę Grammy w kategorii „Album roku” za krążek „Midnights” oraz nagrodę za „Najlepszy wokalny album pop”. Pod koniec lutego 2024 ustanowiła kolejny rekord listy przebojów Billboardu, prześcigając The Beatles pod względem największej liczby tygodni spędzonych w pierwszej dziesiątce listy przebojów Billboard 200 w ciągu ostatnich 60 lat, wliczając w to wszystkie jej albumy, które znalazły się w pierwszej dziesiątce listy przebojów. Na najnowszej liście przebojów Billboard 200 (z 2 marca) Swift ma trzy albumy w pierwszej dziesiątce, co zwiększa jej łączną liczbę tygodni w pierwszej dziesiątce do 384. Dotychczasowy rekord The Beatles wynosił 382 tygodnie. == Rodzina i edukacja == Urodziła się 13 grudnia 1989 w Reading w Pensylwanii. Jest córką Scotta Kingsleya Swifta i jego żony, Andrei Gardner z domu Finlay, którzy pobrali się w 1988 i rozwiedli w 2011. Jej babka, Marjorie Finlay, była śpiewaczką operetkową i musicalową. Ma korzenie szkockie, niemieckie i włoskie. Otrzymała imię na cześć piosenkarza Jamesa Taylora, ale też dlatego, że jej matce zależało, by córka nosiła imię neutralne płciowo. Pochodzi z majętnej rodziny – ojciec jest doradcą finansowym i był założycielem Swift Group zajmującej się bankowością inwestycyjną, a matka przed porzuceniem kariery zawodowej na rzecz zajmowania się domem pracowała jako dyrektorka ds. marketingu w agencji reklamowej. Ma młodszego brata, Austina (ur. 1993). Określa siebie jako chrześcijankę. Kiedy była dzieckiem, mieszkała na 11-akrowej farmie choinek na przedmieściach Reading. Chodziła do przedszkola w Alvernia Montessori School prowadzonego przez siostry bernardynki, a później do prestiżowej Wyndcroft School w Pottstown (Pensylwania). W 1997 przeniosła się z rodziną do Wyomissing, gdzie uczęszczała do szkoły podstawowej i średniej. Wakacje spędzała w Stone Harbour w New Jersey, gdzie znajdował się drugi dom rodziców. Kiedy skończyła 14 lat, jej rodzina przeniosła się do Hendersonville (Tennessee), gdzie z początku uczęszczała do szkoły średniej, ale ostatecznie ukończyła edukację domową. == Kariera muzyczna == === Początki muzyczne === Kiedy miała sześć lat, zaczęła pisać swoje pierwsze opowiadania i wiersze. Będąc w czwartej klasie szkoły podstawowej, zwyciężyła w krajowym konkursie literackim dzięki trzystronnicowemu poematowi Monster in My Closet. W wieku 10 lat zaczęła pisać piosenki, które następnie wykonywała na lokalnych konkursach, imprezach okolicznościowych i festiwalach. Ze względu na swoje zainteresowanie muzyką i niechęć do imprezowania była prześladowana przez rówieśniczki w szkole, a towarzyszące jej wówczas emocje opisywała w piosenkach, np. „The Outside”. Była członkinią Teatru Akademickiego Berks Youth w Wyomissing. Raz na tydzień razem z mamą jeździła do Nowego Jorku, gdzie pobierała lekcje śpiewu i aktorstwa. Kiedy skończyła 11 lat, wygrała lokalny konkurs talentów. Dzięki temu zwycięstwu wystąpiła przed Charliem Danielsem. Gdy miała 12 lat, informatyk pokazał jej trzy akordy na gitarze, czym zapoczątkował u niej chęć uczenia się gry na instrumentach. Po tym napisała swoją pierwszą piosenkę, „Lucky You”. Zainspirowana karierami Dolly Parton i Shanii Twain, namówiła matkę na wyjazd do Nashville, miasta uznawanego za kolebkę muzyki country. Odwiedziła tamtejsze siedziby wszystkich wytwórni płytowych i pozostawiała w nich dema ze swoim wykonaniami piosenek, ale żadna z firm nie zdecydowała się na współpracę. Wkrótce została dostrzeżona przez Dana Dmytrowa, który objął ją opieką menedżerską. Z jego pomocą wzięła udział w sesji zdjęciowej do rubryki o obiecujących młodych talentach w muzyce i sztuce sponsorowanej przez markę Abercrombie & Fitch i publikowanej w miesięczniku „Vanity Fair”. W 2002 zaśpiewała podczas turnieju tenisowego US Open, a jej wykonanie Hymnu Stanów Zjednoczonych Ameryki spotkało się z dużym zainteresowaniem. Pracowała jako wolontariuszka przy Country Music Festivalu. Po zawarciu umowy z wytwórnią RCA Records na zasadzie tzw. development deal, przeniosła się z rodzicami na przedmieścia Nashville, gdzie pisała teksty z lokalnymi twórcami, takimi jak Troy Verges, Bret Beavers, Bret James, Mac McAnally czy bracia Warren. Wkrótce, mając zaledwie 14 lat, została najmłodszą tekściarką zatrudnioną przez Sony/ATV Music Publishing, w której pisała teksty dla innych wykonawców. Promowała swoją muzykę na platformie MySpace, na której obserwowało ją 45 mln słuchaczy. Po jakimś czasie, rozczarowana zwłoką wytwórni w nagraniu jej debiutanckiego materiału, zerwała kontrakt z RCA Records i poświęciła się śpiewaniu w lokalnych kawiarniach i pubach. Podczas jednego z występów w Bluebird Café została dostrzeżona przez Scotta Borchette i zawarła umowę z jego nowo powstałą wytwórnią Big Machine, której udziałowcem został ojciec Swift. W tym okresie napisała także swoją pierwszą powieść – Girl Named Girl. === 2004–2008: Taylor Swift === Z pomocą menedżera nawiązała współpracę z tekściarką Liz Rose, która pomogła jej tworzyć piosenki na debiutancki album. Rose mówiła później o spotkaniach ze Swift: „Właściwie byłam tylko jej redaktorem. Pisała o tym, co zdarzyło się u niej w szkole. Miała jasną wizję tego, co chce przekazać. I przychodziła z niesamowitymi tekstami.” Swift zaczęła również współpracować z producentem muzycznym Nathanem Chapmanem. Rozwiązała współpracę również z Danem Dmytrowem, który później pozwał Swift i jej rodziców, ale sędzia w 2010 unieważnił sześć jego roszczeń; pozostałe sprawy zostały rozstrzygnięte przed sądem. Borchetta zorganizował występ Swift jako supportu na CMA Music Festival. W 2006 wydała swój debiutancki singiel – „Tim McGraw”, z którym dotarła do szóstego miejsca na liście Hot Country Songs. Do piosenki zrealizowała teledysk. 24 października tego samego roku wydała swój debiutancki album studyjny, zatytułowany po prostu Taylor Swift, który rozszedł się w 39 tys. kopiach w pierwszym tygodniu po premierze. Z płytą dotarła do piątego miejsca na liście Billboard 200 i do pierwszego miejsca na Top Country Albums, na której pozostawała przez 24 tygodnie. Za wideoklip do pochodzącego z albumu utworu „Tim McGraw” odebrała nagrodę dla przełomowego teledysku na gali rozdania CMT Music Awards 2007. Wystąpiła na Country Music Festivalu. 15 maja 2007 zaśpiewała „Tim McGraw” na gali Academy of Country Music Awards. W tym samym roku wystąpiła jako support podczas trasy koncertowej Soul2Soul Faith Hill i Tima McGrawa, później supportowała także George’a Straita, Brada Paisleya i Rascal Flatts. 24 lutego 2007 wydała singiel „Teardrops on My Guitar”, z którym dotarła do drugiego miejsca na Hot Country Songs i 33. miejsca na Billboard Hot 100, a popowy remiks tego utworu zajął 13. miejsce na Hot 100 i 11. miejsce na Pop 100. W październiku 2007 Swift otrzymała nagrodę dla najlepszej wokalistki/autorki tekstó