Joseph Martin „Joschka” Fischer (ur. 12 kwietnia 1948 w Gerabronn) – niemiecki polityk, jeden z liderów Zielonych, deputowany do Bundestagu, minister w rządzie krajowym Hesji (1985–1987, 1991–1994), wicekanclerz i minister spraw zagranicznych w dwóch gabinetach Gerharda Schrödera (1998–2005). == Życiorys == === Działalność do 1982 === Urodził się w Gerabronn w Badenii-Wirtembergii jako trzecie dziecko rzeźnika Joszefa Fischera i jego żony Elisabeth. Jego rodzice byli mieszkającymi na Węgrzech Niemcami, po II wojnie światowej w 1946 zostali zmuszeni do opuszczenia Budapesztu. Joschka Fischer uczył się w szkole średniej w Stuttgarcie, naukę porzucił w 1965. Krótko zajmował się fotografią, przez pewien czas pracował jako sprzedawca zabawek. Przeprowadził się do Frankfurtu nad Menem, utrzymywał się z prac dorywczych. Zajmował się analizą prac Karola Marksa, Mao Zedonga i Georga Hegla. Od końca lat 60. był związany ze środowiskiem radykalnej lewicy. Zaprzyjaźnił się z Danielem Cohn-Benditem, działał w ruchu studenckim i środowisku tzw. Spontis, należał do skrajnie lewicowej organizacji Revolutionärer Kampf. Wielokrotnie brał udział w demonstracjach i ulicznych starciach z policją. Na zdjęciu z 1973 uwieczniono, jak wspólnie z prowadzącym później działalność terrorystyczną Hansem-Joachimem Kleinem dopuścił się pobicia funkcjonariusza policji. W maju 1976 wziął udział w nielegalnej demonstracji zorganizowanej po śmierci terrorystki Ulrike Meinhof. W jej trakcie na skutek użycia butelki zapalającej ciężko poparzony został policjant Jürgen Weber. Joschka Fischer został zatrzymany, jednak zwolniono go po dwóch dniach bez przedstawienia zarzutów. Sam zaprzeczał, by używał bądź zatwierdzał użycie koktajli Mołotowa. Zarzucano mu jednak, że dzień przed starciem uczestniczył w spotkaniu organizacyjnym, na którym dopuszczono wykorzystanie przeciwko policji butelek zapalających. W międzyczasie w 1971 został zatrudniony w fabryce Opla w Rüsselsheim am Main, zwolniono go po pół roku z uwagi na prowadzenie wśród robotników agitacji politycznej. Pod koniec lat 70. zaczął stopniowo odżegnywać się od politycznego radykalizmu i przemocy. Twierdził, że punktem zwrotnym dla niego było porwanie i zamordowanie przez członków RAF Hannsa Martina Schleyera. Pracował jako taksówkarz i sprzedawca książek w antykwariacie „Karl Marx”. === Działalność w latach 1982–2005 === W 1982 dołączył do partii Zieloni. Jego ugrupowanie domagało się wówczas natychmiastowego zamknięcia elektrowni jądrowych, skrócenia tygodnia pracy, wystąpienia Niemiec z NATO i rozwiązania armii. W 1983 formacja po raz pierwszy uzyskała reprezentację w Bundestagu; Joschka Fischer został jednym z deputowanych, mandat wykonywał do 1985. W grudniu 1985 objął funkcję ministra środowiska i energii w rządzie krajowym Hesji w ramach koalicji z Socjaldemokratyczną Partią Niemiec. Stał się tym samym pierwszym przedstawicielem Zielonych na stanowisku ministra w rządzie krajowym. Kontrowersje wzbudził jego strój w trakcie zaprzysiężenia – w postaci trampek, dżinsów i sportowej kurtki. Funkcję tę pełnił do lutego 1987, kiedy to doszło do zerwania koalicji. Po wyborach w tym samym roku, w których uzyskał mandat posła do landtagu, został przewodniczącym frakcji deputowanych Zielonych. W 1991 w ramach nowej koalicji czerwono-zielonej powrócił do rządu krajowego – objął stanowiska ministra środowiska, energii i spraw federalnych oraz wicepremiera; funkcje te pełnił do 1994. Stał się jednym z liderów Zielonych; reprezentował w ramach partii frakcję „realistów”, uznających, że ugrupowanie powinno działać w ramach systemu politycznego i wykazywać się większą elastycznością. W 1994 ponownie został wybrany do Bundestagu, po czym objął funkcję współprzewodniczącego partyjnej frakcji. Z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję w 1998, 2002 i 2005. Wybory parlamentarne w 1998 zakończył się zwycięstwem SPD, która zawarła koalicję z Zielonymi. 27 października 1998 Joschka Fischer objął urzędy wicekanclerza i ministra spraw zagranicznych w rządzie Gerharda Schrödera. Pozostał na tych stanowiskach również w powołanym 22 października 2002 jego drugim gabinecie. W trakcie pełnienia funkcji rządowych pewną krytykę i debatę publiczną wywołała kwestia jego przeszłości – zaangażowania w akcje skrajnej lewicy z użyciem przemocy. Będąc członkiem niemieckiego rządu, Joschka Fischer przez pewien czas był najbardziej popularnym niemieckim politykiem. Chociaż wywodził się z ugrupowania pacyfistycznego, poparł w 1999 operację Allied Force, a w 2001 amerykańską interwencję w Afganistanie. Sprzeciwiał się natomiast interwencji wojsk międzynarodowych w Iraku z 2003. Na jego reputację negatywnie wpłynęła tzw. afera wizowa związana z nadużyciami w systemie wydawania wiz dla osób z Europy Wschodniej. === Działalność od 2005 === 22 listopada 2005 zakończył pełnienie funkcji wicekanclerza i ministra. W 2006 zrezygnował z dalszego zasiadania w niższej izbie parlamentu. Zajął się następnie działalnością konsultingową, współpracował z firmą doradcą Madeleine Albright i przedsiębiorstwem Nabucco, prowadzącym budowę rurociągu gazowego z okolic Morza Kaspijskiego do Europy. W 2009 współtworzył spółkę Joschka Fischer & Company, był jej dyrektorem zarządzającym do 2024. == Życie prywatne == Pięciokrotnie zawierał związek małżeński: z Edeltraud (w 1967), Inge (w 1984), Claudią (w 1987), Nicolą (w 1999) i Minu (w 2005). Pierwsze cztery małżeństwa zakończyły się rozwodem. Ojciec dwójki dzieci. == Odznaczenia i wyróżnienia == Order Wolności (Kosowo, 2004) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy (Estonia, 2010) Tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Hajfie (2002) i Uniwersytetu Telawiwskiego (2006) Tytuł Człowieka Roku „Gazety Wyborczej” (2002) == Przypisy ==