Kamila, z domu Camilla Rosemary Shand, primo voto Parker Bowles (ur. 17 lipca 1947 w Londynie) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jako żona Karola III, króla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, od 8 września 2022. Reprezentuje brytyjską monarchię w oficjalnych wystąpieniach. Od kiedy w 2005 zawarła związek małżeński z Karolem, ówczesnym księciem Walii, jest patronką ponad 100 organizacji charytatywnych i uczestniczy w wydarzeniach mających na celu zapewnianie im wsparcia. Aktywnie działa na rzecz podnoszenia społecznej świadomości na temat osteoporozy. Po śmierci królowej Elżbiety II 8 września 2022 Kamila otrzymała, jako żona następcy brytyjskiego tronu, tytuł „królowej małżonki Zjednoczonego Królestwa”. Od koronacji, która odbyła się 6 maja 2023, nosi tytuł „królowej Zjednoczonego Królestwa”. == Rodzina i edukacja == Camilla Rosemary Shand urodziła się 17 lipca 1947 w szpitalu King’s College Hospital w Londynie jako pierwsze dziecko wojskowego Bruce’a Shanda (1917–2006) i jego żony, pracownicy agencji adopcyjnej Rosalind Shand z domu Cubitt (1921–1994), będącej córką Rolanda Cubitta (1899–1962), arystokraty, późniejszego 3. barona Ashcombe. Lekarzem odbierającym Kamilę przy porodzie był sir William Gilliatt, który szesnaście miesięcy później w Pałacu Buckingham przyprowadził na świat jej późniejszego drugiego męża, Karola, od 2022 króla Wielkiej Brytanii pod imieniem Karol III. Kamila ma dwoje młodszego rodzeństwa: siostrę Annabel (ur. 1949) i brata Marka (1951–2014). Jest prawnuczką Alice Keppel (babka jej matki), która była kochanką Alberta Edwarda, księcia Walii (późniejszego króla Wielkiej Brytanii jako Edward VII). Mająca po matce arystokratyczne pochodzenie Kamila, w dzieciństwie nazywana „Millą”, dorastała we wsi Plumpton w hrabstwie East Sussex. Wykształcenie odebrała w Dumbrells School w Sussex, Queen’s Gate School w londyńskiej dzielnicy South Kensington i w prywatnej szkole dla dziewcząt Mon Fertile w Tolochenaz. Przez pół roku studiowała na Instytucie Uniwersytetu Londyńskiego w Paryżu (fr. Institut de l'Université de Londres à Paris), w którym uczyła się języka francuskiego. W 1965 powróciła do Londynu, gdzie przez rok pracowała w firmie dekoratorskiej wnętrz „Sybil Colefax & John Fowler”. W latach 60. pracowała także jako recepcjonistka i asystentka biurowa. == Pierwsze związki i pierwsze małżeństwo == Jej pierwszym partnerem życiowym był Kevin Burke, syn Aubreya Burke’a, ówczesnego presesa koncernu lotniczego Hawker Siddeley. Następnie spotykała się z Simonem Parker Bowlesem, pracownikiem firmy winiarskiej, a jako osiemnastolatka zaczęła się spotykać z jego starszym bratem, kapitanem regimentu Królewskiej Gwardii Konnej Andrew Parker Bowlesem (ur. 1939). W marcu 1973 zaręczyła się z nim, a 4 lipca tego samego roku wzięła z nim ślub. Doczekała się z nim dwojga dzieci: Toma (ur. 1974) i Laury (ur. 1978). Małżonkowie tworzyli związek otwarty i dopuszczali się zdrad. W 1993 przestali ze sobą mieszkać, zaś dwa lata później rozwiedli się. == Związek i małżeństwo z księciem Walii == Według znaczących źródeł w postaci różnych książek biograficznych poświęconych brytyjskiemu królowi Karolowi III, Kamila poznała Karola, wówczas księcia Walii, w 1971 podczas spotkania w znajdującym się w położonym w londyńskiej dzielnicy Belgravia budynku mieszkaniu jej sąsiadki i przyjaciółki, Lucii Santa Cruz, córki Víctora Santa Cruza, ambasadora Chile w Wielkiej Brytanii, którą Karol rok wcześniej poznał podczas studiów w Cambridge i z którą połączył go krótkotrwały romans. Inne źródła natomiast, głównie serwisy internetowe, podają, że do poznania przez Kamilę następcy brytyjskiego tronu doszło w podobnym okresie czasowym na meczu polo. Oboje przypadli sobie do gustu, wzajemnie się rozumieli i mieli wspólne pasje (konie oraz polowania), co poskutkowało nawiązaniem przez nich romansu. Ich związkowi jednak niechętna była rodzina królewska, która uważała, że Kamila nie wywodzi się z właściwej rodziny i ma bogatą przeszłość w kwestii relacji z mężczyznami. Lord Louis Mountbatten, krewny i mentor Karola, uważał z kolei Kamilę za nikogo więcej, jak tylko „dobry materiał na kochankę”, twierdząc przy tym, że nie jest Karolowi oddana tak, jak on jej, bo wciąż żywi uczucia do Andrew Parker Bowlesa. Pod koniec 1972 romans Karola i Kamili skończył się przez wzgląd na rozpoczętą wówczas przez księcia służbę na okręcie wojennym HMS „Minerva” i brak jego gotowości na ustatkowanie się. Nim Karol wyruszył w morze na „Minervie”, Kamila zwiedziła w jego towarzystwie okręt i zjadła z nim na jego pokładzie obiad, a po tygodniu znowu go na nim odwiedziła, ale kilka miesięcy później, w 1973 ostatecznie wyszła za Andrew Parker Bowlesa. Mimo to jednak kontynuowała znajomość z Karolem, który często polegał na jej radach w kwestiach uczuciowych. Utrzymywali kontakt w nieokreślonej formie przez kilka pierwszych lat zawartego w 1981 przez Karola małżeństwa z Dianą Spencer, aż około 1984 relacja przybrała charakter związku uczuciowego (Diana w tym samym czasie rozpoczęła romans z oficerem Jamesem Hewittem). Karol był dowódcą Regimentu Księcia Walii, w którym służył kapitan Simon Elliot, mąż młodszej siostry Kamili, Annabel. Elliot wraz z żoną w połowie lat 70. XX wieku (po dwuletnim towarzyszeniu księciu Walii w Londynie) powrócił do jednostki stacjonującej w Osnabrück, gdzie Kamila często odwiedzała siostrę i szwagra, a Karol odbywał coroczne podróże do swojego regimentu. Elliotowie pozostali bliskimi przyjaciółmi Karola. Księżna Diana często oskarżała Kamilę o zniszczenie jej małżeństwa. Karol i Kamila mieli wymieniać się prezentami, używając pseudonimów „Fred” i „Gladys”. Romans księcia Walii wyszedł na jaw po opublikowaniu książki Andrew Mortona Diana: Prawdziwa historia z 1992, a później był omawiany po ujawnieniu transkrypcji prywatnej, nieprzyzwoitej rozmowy telefonicznej Karola i Kamili z 18 grudnia 1989 (tzw. Camillagate) oraz emisji telewizyjnej wywiadów udzielonych przez księcia i księżną Walii w sprawie ich małżeństwa (odpowiednio w 1994 i 1995). Wydarzenia te sprawiły, że Kamila stała się niepopularna w brytyjskim społeczeństwie, zaczęła być śledzona przez paparazzi i padła ofiarą chuliganów, którzy wybili jej szyby w samochodzie i oblali go farbą. Karol po rozwodzie z Dianą w 1996 stopniowo wprowadzał Kamilę jako swoją partnerkę życiową w oficjalne życie brytyjskiej monarchii, ale Parker Bowles po śmierci Diany w sierpniu 1997 ograniczyła obecność publiczną. Kilka miesięcy po śmierci Diany poznała synów Karola, książąt Wilhelma i Henryka, którzy w kolejnych latach bardzo ją polubili. 28 stycznia 1999 po raz pierwszy pokazała się publicznie razem z Karolem, wychodząc z londyńskiego Hotelu Ritz, w którym odbywało się przyjęcie z okazji 50. urodzin siostry Kamili, Annabel (na uroczystość przybyli oddzielnie). W 2000, podczas obchodów 60. urodzin ostatniego króla Grecji Konstantyna II, została oficjalnie przedstawiona królowej Wielkiej Brytanii Elżbiecie II. W 1997 została patronką, a w 2001 – prezesem Narodowego Towarzystwa Walki z Osteoporozą (National Osteoporosis Society), które w 2019 przemianowano na Królewskie Towarzystwo Walki z Osteoporozą (Royal Osteoporosis Society). W 2003 przeprowadziła się do królewskiej rezydencji Clarence House. 10 lutego 2005 jedna z brytyjskich gazet podała do publicznej wiadomości informację o zaręczynach Karola i Kamili Parker Bowles. Dopiero po pewnym czasie informacja ta potwierdzona została przez personel ówczesnego następcy tronu, który w oficjalnym komunikacie podał także datę ślubu pary, wyznaczoną na piątek 8 kwietnia 2005. Otrzymany przez Kamilę od Karola pierścionek zaręczynowy był podarunkiem od jego matki, królowej Elżbiety II, dla której był jednym z ulubionych elementów własnej biżuterii. Został wykonany w latach 30. XX wieku w stylistyce art déco i charakteryzował się wykończeniem platyną i obecnością siedmiu brylantów: centralnego, o geometrycznym szlifie, i trzech mniejszych po każdej z jego stron. 4 kwietnia ogłoszono przełożenie ceremonii ślubnej o jeden dzień z powodu śmierci papieża Jana Pawła II, którego pogrzeb został wyznaczony na 8 kwietnia, a Karol miał na nim reprezentować królową Elżbietę II. Cywilny ślub pary odbył się 9 kwietnia 2005 o godz. 12:20 w XVII-wiecznym budynku Windsor Guildhall w Windsorze w hrabstwie Berkshire. Kamila i Karol pojawili się w budynku ok. godz. 12:25, wspólnie podjeżdżając pod niego Rolls-Royce’em Phantomem VI. Kamila była ubrana w suknię zaprojektowaną przez Annę Valentine, zaś na głowie miała fascynator projektu Philipa Treacy’ego. Na ok. dwie godziny przed ślubem wzdłuż trasy przejazdu zgromadziło się kilka tysięcy ludzi, którzy chcieli zobaczyć nową parę książęcą. Karol i Kamila zostali uznani za małżonków przez lokalną urzędniczkę stanu cywilnego Clair Williams podczas prywatnej, nietransmitowanej przez media, 20-minutowej ceremonii w obecności zaledwie 28 zaproszonych gości; wśród nich nie było rodziców pana młodego (królowej Elżbiety II i księcia Edynburga Filipa). Świadkami na ślubie byli najstarsi synowie obojga małżonków z poprzednich związków, tj. książę Wilhelm i Tom Parker Bowles. Obrączki ślubne państwa młodych, za których przekazanie odpowiadał Wilhelm, były wykonane z walijskiego złota. Kamila, już jako „Jej Królewska Wysokość” (ang. Her Royal Highness, HRH), po ślubie została po raz pierwszy oficjalnie sfotografowana wraz z królową Elżbietą II, księciem Filipem, księciem Karolem, książętami Wilhelmem i Henrykiem oraz innymi członkami rodziny królewskiej. Następnie wzięła udział z mężem w 45-minutowym, transmitowanym przez telewizję, nabożeństwie w kaplicy św. Jerzego zamku w Windsorze, prowadzonym przez arcybiskupa Canterbury Rowana Williamsa. Podczas błogosławieństwa uklękli i odczytali z Modlitewnika Powszechnego 1662 słowa zawierające wyznanie „rozmaitych grzechów i niegodziwości”. W nabożeństwie uczestniczyło ok. 800 gości, w tym rodzina (m.in. królowa