Katarzyna Małgorzata Figura (ur. 22 marca 1962 w Warszawie) – polska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna. Karierę zawodową rozpoczynała rolami epizodycznymi w filmach Krzysztofa Kieślowskiego i Wojciecha Jerzego Hasa. Rozgłos zyskała dzięki rolom w filmach Pociąg do Hollywood (1987) i Kingsajz (1987), które utrwaliły jej wizerunek jako polskiego symbolu seksu. W pierwszej połowie lat 90. zagrała role w filmach zagranicznych, m.in. amerykańskich i francuskich. Zasłynęła komediową rolą Ryszardy Siarzewskiej w filmach Kiler (1997) i Kiler-ów 2-óch (1998), a w następnych latach zyskała uznanie krytyków za role w filmach: Ajlawju (1999), Żurek (2003) i Ubu król (2004), jak też w spektaklach w Teatrze Dramatycznym w Warszawie (2006–2013) i Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (od 2013). == Życiorys == Jej ojciec był lekarzem weterynarii, a matka – ekonomistką. Jest jedynaczką, co – jak przyznawała w wywiadach – było dla niej „powodem frustracji i poczucia inności”. W okresie dojrzewania miała kompleksy związane z budową własnego ciała. W przedszkolu występowała w rozmaitych przedstawieniach, recytując i śpiewając. Jako dziecko zagrała w filmach Zginął pies (1973) i Mysz (1977). Należała do Ogniska Teatralnego Teatru Ochoty prowadzonego przez Jana i Halinę Machulskich. W 1985 ukończyła studia na PWST w Warszawie, wystąpiła w spektaklu dyplomowym Widok z mostu Arthura Millera. Jeszcze przed obroną dyplomu aktorskiego zagrała w debiucie reżyserskim Jacka Koprowicza Przeznaczenie (1983), a w połowie lat 80. zagrała role epizodyczne m.in. u Krzysztofa Kieślowskiego w Bez końca i Wojciecha Jerzego Hasa w Osobistym pamiętniku grzesznika. Będąc na czwartym roku studiów aktorskich, dołączyła do zespołu Teatru Współczesnego, w którym debiutowała rolą Irmy w Trzech siostrach Antona Czechowa w reż. Macieja Englerta. Jej pierwszą dużą rolą była postać młodej prostytutki Once w filmie Piotra Szulkina Ga, ga. Chwała bohaterom. Popularność zdobyła rolą Rózi w bajce Jerzego Gruzy Pierścień i róża. Przełomem w jej karierze był występ w komedii obyczajowej Radosława Piwowarskiego Pociąg do Hollywood (1986), w której zagrała bufetową Mariolę „Merlin” Wafelek, która jest zafascynowana Marilyn Monroe i marzy o karierze w Stanach Zjednoczonych, dlatego namiętnie pisze w tej sprawie listy do amerykańskiego reżysera Billy’ego Wildera. W tym czasie odrzuciła propozycję udziału w sesji zdjęciowej do amerykańskiego wydania czasopisma „Playboy”. Następnie wystąpiła u boku Jacka Chmielnika i Jerzego Stuhra w komedii Juliusza Machulskiego Kingsajz (1986); fragment filmu, w którym krasnoludek (Chmielnik) przechadza się po Ali (Figura), uznawany jest za jedną z najsłynniejszych scen w polskim kinie. Za sprawą występów w Pociągu… i Kingsajzie zaczęła być postrzegana jako seksbomba, a prasa nazywała ją „polską Marilyn Monroe”. Zagrała Superblondynę w filmie Porno (1990), a rola niejako odpowiadała wizerunkowi, jaki przypisywano jej w Polsce – seksownej blondynki z dużym biustem. Równocześnie z rozwojem kariery w Polsce grała role drugoplanowe w produkcjach węgierskich (m.in. u Miklósa Jancsó), czechosłowackich i hiszpańskich (główna rola w Estación Central Joségo Antonia Salgota). Zagrała niewielką rolę w jednym z odcinków erotycznej serii Zalmana Kinga Pamiętnik Czerwonego Pantofelka. W 1989 wyjechała na stypendium do Francji, gdzie uczyła się w Conservatoire national supérieur d’art dramatique w Paryżu i podpisała kontrakt z agencją „Intermedia”. Zagrała epizody w kilku francuskich i brytyjskich filmach. W 1991 wyjechała do Los Angeles, gdzie podpisała roczny kontrakt z William Morris Agency. Wkrótce otrzymała propozycję zagrania głównej roli w filmie Roberta Altmana Gracz, ale producenci filmu nie zgodzili się na to ze względu na nierozpoznawalne w USA nazwisko Figury; rolę powierzono Grecie Scacchi, a Figura pojawiła się w filmie epizodycznie, w roli samej siebie. W tym czasie dzieliła życie między Francję a USA, zagrała m.in. Leni w brytyjsko-francuskich Głosach w ogrodzie Pierre’a Boutrona i Jennifer Lawrence w amerykańskiej Fatalnej przeszłości Clive’a Fleury’ego, a także Kolbę w erotycznym horrorze Ruggero Deodato Krwawe pranie, który uznaje za „najgorszy film w swojej karierze”. Mieszkając we Francji, dorabiała jako kelnerka w paryskiej kawiarni, a po zagraniu w telewizyjnej reklamie Toyoty ponownie wyjechała do Los Angeles, gdzie podpisała kontrakt z agencją ICA i zagrała epizodyczną rolę w filmie Roberta Altmana Prêt-à-porter (1994). W pierwszej połowie lat 90. zagrała w filmach Andrzeja Kondriatuka: Mleczna droga, Wrzeciono czasu i Słoneczny zegar. W tejże dekadzie dwukrotnie pozowała do polskiej edycji „Playboya”: w maju 1994 (nr 18) i kwietniu 1997 (nr 53). Firmowała swoim nazwiskiem jedną z erotycznych linii telefonicznych; angaż do tego projektu tłumaczyła słowami: Linia telefoniczna była moją działalnością aktorską i literacką. Pisałam opowiadania, które potem nagrywałam w studio radiowym, czyli dokładnie tak, jakbym nagrywała audycję. (...) Ludzie słuchali moich wynurzeń, mojego głosu nagranego na sekretarkę. (...) Moi fani nie dzwonili pod numer sextelefonu, a jeśli zdarzali się tacy, to byli zawiedzeni. Popularność wśród widzów zyskała rolą Ryszardy „Gabrysi” Siarzewskiej w komedii Juliusza Machulskiego Kiler (1997) i jego kontynuacji, Kiler-ów 2-óch (1999). Do końca lat 90. zagrała także: kryminalistkę Krystynę w Historiach miłosnych (1997) Jerzego Stuhra, Terizę w Szczęśliwego Nowego Jorku (1997) Janusza Zaorskiego i Grazię w Prostytutkach (1998) Eugeniusza Priwieziencewa. W 1998 otrzymała drugą w karierze Złotą Kaczkę dla najpopularniejszej aktorki, a za rolę Gosi w Ajlawju (1999) Marka Koterskiego została uhonorowana nagrodą za pierwszoplanową rolę kobiecą na 24. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W 2000 powróciła na scenę teatralną rolą Yany w Zazdrości na trzy faksy w Teatrze Nowym w Warszawie. Współpracowała też z Krakowskim Teatrem Scena STU, a w 2002 w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku wystąpiła jako Hanka w adaptacji powieści Stefana Chwina Hanemanna w reżyserii Izabelli Cywińskiej. Zagrała epizodyczną rolę w Pianiście (2002) Romana Polańskiego. Za rolę kobiety uwięzionej na marginesie społeczeństwa z ciężarną, 15-letnią córką w filmie Żurku otrzymała Orła za najlepszą główną rolę kobiecą. Za występ w roli odrażającej Ubicy w dramacie Ubu król dostała nagrodę za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą na 28. FPFF w Gdyni. Pojawiła się w telewizyjnych sitcomach jako gwiazda specjalna, m.in. w Wiedźmach (2005) i Niani (2005, 2008–2009). W latach 2006–2013 była aktorką Teatru Dramatycznego im. Gustawa Holoubka w Warszawie, w którym zagrała m.in. główną rolę w spektaklu Dirka Dobbrowa Alina na zachód (2006; dla roli w tej sztuce ogoliła włosy na głowie, czym zerwała z wizerunkiem seksbomby), Paulę Strasberg w spektaklu Krystiana Lupy Persona. Marilyn (2009) i główną rolę w dramatach Jona Fossego Matka i dziecko / Letni dzień (2012). W 2008 uczestniczyła w siódmej edycji programu rozrywkowego TVN Taniec z gwiazdami i wzięła udział w sesji zdjęciowej do październikowego wydania polskiej edycji „Playboya”. W 2013 przeprowadziła się do Gdyni i została wykładowcą w Gdyńskiej Szkole Filmowej, gdzie od listopada 2013 jest etatową aktorką Teatru Wybrzeże. W tym samym roku zagrała Kalinę Jędrusik w głośnym monodramie Kalina w warszawskim Teatrze „Polonia”, a w następnym roku – Elżbietę I w Marii Stuart w reżyserii Adama Nalepy, na podstawie tekstu Friedricha Schillera. W 2015 zagrała w szekspirowskich Wesołych kumoszkach z Windsoru w reżyserii Pawła Aignera i w Tresowanych duszach w reżyserii Adama Orzechowskiego. Zagrała rolę matki młodego mężczyzny z zespołem Downa w krótkometrażowym filmie Cezarego Orłowskiego Jestem (2024). == Życie prywatne == W 1986–1989 była żoną przedsiębiorcy Jana Chmielewskiego, z którym ma syna Aleksandra (ur. 1987). W latach 90. była związana z reżyserem Ablem Ferrarą. 27 maja 2000 poślubiła amerykańskiego przedsiębiorcę i producenta filmowego Kaia Schoenhalsa, z którym ma dwie córki: Koko Claire (ur. 24 października 2002) i Kaszmir Amber (ur. 12 lutego 2005). W 2012 w wywiadzie dla „Vivy!” wyznała, że przez lata była ofiarą przemocy domowej. 24 września 2021 sfinalizowała rozwód z mężem. Wzięła udział w akcji charytatywnej „Podziel się dzieciństwem”. Zagrała w spektaklu Lady Oscar (2013), z którego wpływy przeznaczono na Fundusz Stypendialny Klubu Rotary i zakup pojazdu specjalistycznego do przewozu dzieci niepełnosprawnych dla ośrodka rehabilitacyjnego OREW w Gdyni. W grudniu 2016 wzięła udział w akcji charytatywnej w Gdyni. Była współwłaścicielką restauracji „Kom” i „Sense” w Warszawie oraz hotelu i restauracji „A la carte” w Krakowie. W 2022 zdiagnozowano u niej cukrzycę typu 2. === Poglądy polityczne === Poparła Pawła Adamowicza przed wyborami samorządowymi w 2014, a także Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2015. == Dokonania artystyczne == === Filmografia === === Polski dubbing === 1997: Larry 7: Miłość na fali jako pani kapitan 2006: 7 krasnoludków – historia prawdziwa jako Zła Królowa 2010: Alicja w Krainie Czarów jako Czerwona Królowa 2012: Dino mama 3D jako Sue 2016: Alicja po drugiej stronie lustra jako Czerwona Królowa === Teatr === 1985: Trzy siostry jako Irina 1987: Mistrz i Małgorzata jako Hela 1997: monodram Lustro 2002: Hanemann jako Hanka 2006: Alina na zachód jako matka 2006: Trzy siostry jako Masza 2006: monodram Badania terenowe nad ukraińskim seksem 2007: Peer Gynt. Szkice z dramatu Henryka Ibsena – Kobieta w Zieleni 2008: Alicja jako Czerwona królowa 2009: Persona. Tryptyk/Marilyn jako Paula Sstrasber 2009: Śmierć i dziewczyna. Dramaty księżniczek I-V 2008: Kupieckie kontrakty 2013: Kalina jako Kalina Jędrusik 2014: Maria Stuart jako Elżbieta I 2015: Wesołe kumoszki z Windsoru jako pani Chybcik 2015: Tresowane dusze jako Rastawiecka 2018: Trojanki jako Helena 2018: Bella Figura jako Yvonne Blum 2019: Fredra jako Fredra 2021: Balkon jako Sędzia 20