12 listopada – 316. (w latach przestępnych 317.) dzień w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 49 dni. == Święta == Imieniny obchodzą: Arsacjusz, Aureliusz, Cibor, Czcibor, Emilian, Gabriel, Jan, Jonasz, Jozafat, Kunibert, Nila, Nilus, Publiusz, Renat, Renata, Witold i Witolda Liberia – Dzień Pamięci Międzynarodowe: Światowy Dzień Zapalenia Płuc Republika Chińska (Tajwan) – Urodziny Sun Jat-sena Timor Wschodni – Dzień Santa Cruz Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: św. Anastazy-Astryk św. Augustyna Pietrantoni († 1894, włoska zakonnica) św. Emilian Cucullatus († 574, męczennik) św. Jozafat Kuncewicz (męczennik) św. Kunibert († 660, biskup Kolonii) św. Lebuin (apostoł Fryzów) św. Sinell z Cleenish (apostoł Irlandii) św. Ymar (męczennik) == Wydarzenia w Polsce == 1454 – Wojna trzynastoletnia: po klęsce pod Chojnicami król Kazimierz IV Jagiellończyk nadał, pod naciskiem szlachty, drugi z przywilejów nieszawskich (dla Wielkopolski). 1594 – Gimnazjum Akademickie w Toruniu podniesiono do rangi trzyletniej uczelni wyższej. 1596 – W Krakowie odbył się pogrzeb królowej Polski Anny Jagiellonki. 1607 – Odbył się ingres biskupa poznańskiego Andrzeja Opalińskiego. 1623 – Arcybiskup Jozafat Kuncewicz został zabity przez tłum prawosławnych w Witebsku. 1648 – Powstanie Chmielnickiego: po zapłaceniu okupu Kozacy zakończyli oblężenie twierdzy Zamość. 1655: Potop szwedzki: w Ryńsku został zawarty, za zgodą króla Jana II Kazimierza, sojusz obronny pomiędzy elektorem Brandenburgii i księciem pruskim Fryderykiem Wilhelmem I a szlachtą Prus Królewskich. Wojna moskiewska: zwycięstwo wojsk polsko-tatarskich w bitwie pod Jezierną (10-12 listopada). 1669 – Po raz pierwszy w historii Rzeczypospolitej doszło do zerwania Sejmu koronacyjnego, poprzedzającego koronację króla-elekta Michała Korybuta Wiśniowieckiego. 1674 – Wojna polsko-turecka (1672-76): kapitulacja Turków przed wojskami króla Jana III Sobieskiego w oblężonym Barze. 1815 – Cesarz Rosji Aleksander I Romanow po raz pierwszy przybył do Warszawy. 1854 – Spłonął doszczętnie ewangelicki kościół Zbawiciela we Wrocławiu. 1905 – Proklamowano Republikę Sławkowską. 1911: Premiera filmu w języku jidysz Okrutny ojciec w reżyserii Marka Arnsztejna. W Warszawie odsłonięto pomnik Michaiła Skobielewa. 1918 – Wojna polsko-ukraińska: zakończyły się walki o Przemyśl. 1922 – Pierwsze w historii wybory do Senatu RP (wybory do Sejmu przeprowadzono 5 listopada). 1925 – Założono Polskie Towarzystwo Antropologiczne. 1929 – Nad poznańskim lotniskiem Ławica, podczas kręcenia sceny pojedynku powietrznego do filmu Gwiaździsta eskadra, doszło do kolizji samolotów Spad 61C1 i Potez XV, w wyniku czego zginęli pilot i obserwator z drugiej maszyny. 1932 – We Lwowie rozpoczęły się rozruchy antyżydowskie. 1933 – Ruch Chorzów zdobył swój pierwszy tytuł piłkarskiego mistrza Polski. 1935 – Koło Łowicza spadł meteoryt. 1939 – W wyniku zderzenia pociągów w Sukowicach na Śląsku Opolskim zginęło kilkadziesiąt osób. 1942 – Podczas rejsu szkoleniowego zatonął u wybrzeża Helu po kolizji ze statkiem magazynowym niemiecki okręt podwodny U-272, w wyniku czego zginęło 28 spośród 47 członków załogi. 1944 – Powołano Centralny Komitet Żydów Polskich. 1945 – Powołano Towarzystwo Opieki nad Majdankiem. 1948 – Biskup lubelski Stefan Wyszyński otrzymał nominację na arcybiskupa gnieźnieńskiego i warszawskiego oraz prymasa Polski. 1949 – Zainaugurował działalność łódzki Teatr Nowy. 1962 – Premiera filmu przygodowego O dwóch takich, co ukradli Księżyc w reżyserii Jana Batorego. 1981 – Zwodowano kadłub żaglowca „Dar Młodzieży”. 1985 – Powołano rząd Zbigniewa Messnera. 1987 – Urodziła się pierwsza Polka z zapłodnienia pozaustrojowego. 1989 – W Krzyżowej na Dolnym Śląsku odbyła się Msza Pojednania z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza RFN Helmuta Kohla. 1992 – Sprowadzona z Francji urna z prochami gen. Kazimierza Sosnkowskiego została złożona w podziemiach bazyliki archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. 2003 – W rozegranym na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie towarzyskim meczu piłkarskim Polska pokonała Włochy 3:1. 2004 – Odbył się pierwszy Lekarski Egzamin Państwowy. 2006 – Odbyły się wybory samorządowe, w tym I tura bezpośrednich wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. 2015 – Odbyły się inauguracyjne posiedzenia Sejmu RP VIII i Senatu RP IX kadencji. 2018 – Święto Narodowe z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę. 2022: Otwarto tunel pod Luboniem Małym na Zakopiance. W Panteonie Wielkich Polaków w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie pochowano sprowadzone z Wielkiej Brytanii szczątki prezydentów RP na uchodźstwie: Władysława Raczkiewicza, Augusta Zalewskiego i Stanisława Ostrowskiego. == Wydarzenia na świecie == 836 – Poświęcono kościół św. Kastora w Koblencji. 954 – Lotar został koronowany na króla zachodniofrankijskiego. 1028 – Odbył się ślub bizantyńskiej pary cesarskiej Zoe i Romana III Argyrosa. 1037 – Harold I Zajęcza Stopa został królem Anglii. 1094 – Król Szkocji Duncan II poległ w bitwie pod Monthechin. 1202 – Waldemar II Zwycięski został królem Danii. 1330 – Wojna węgiersko-wołoska: klęska wojsk węgierskich w bitwie pod Posadą. 1362 – Podpisano traktat pokojowy kończący pierwszą wojnę duńsko-hanzeatycką. 1419 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Rostocku. 1459 – Założono Uniwersytet Bazylejski. 1472 – Wielki książę moskiewski Iwan III Srogi poślubił księżniczkę bizantyńską Zoe Paleolog. 1543 – Książę Asturii i przyszły król Hiszpanii, Portugalii i Niderlandów Filip Habsburg poślubił w Salamance swą pierwszą żonę, infantkę portugalską Marię Manuelę. 1614 – Zawarto pokój w Xanten kończący wojnę sukcesyjną w niemieckich Zjednoczonych Księstwach Jülich-Kleve-Berg. 1621 – Powstanie Bethlena na Węgrzech i Morawach: decydujące zwycięstwo wojsk habsburskich nad powstańcami w bitwie pod Ołomuńcem. 1660 – W Llívii podpisano francusko-hiszpański traktat graniczny. 1673 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: po oblężeniu skapitulował francuski garnizon w Bonn. 1775 – Emmanuel de Rohan-Polduc został wielkim mistrzem zakonu joannitów. 1793 – Został zgilotynowany astronom i rewolucyjny mer Paryża Jean Sylvain Bailly. 1796 – I koalicja antyfrancuska: taktyczne zwycięstwo wojsk austriackich nad francuskimi w bitwie pod Caldiero. 1802 – Brytyjski uczony John Dalton zademonstrował sformułowane przez siebie prawo stosunków wielokrotnych. 1841 – I wojna brytyjsko-afgańska: wojska afgańskie rozpoczęły oblężenie Dżalalabadu. 1847 – Brytyjczyk James Young Simpson po raz pierwszy użył do znieczulenia chloroformu. 1854 – Boulos Massad z Ashkout został wybrany na maronickiego patriarchę Antiochii i Całego Wschodu. 1858 – Jan II Dobry został księciem Liechtensteinu. 1859: Sformowano Rumuńskie Siły Zbrojne. Zwodowano brytyjski żaglowo-parowy okręt liniowy pierwszej klasy HMS „Victoria”. 1862 – Niemiecki astronom Christian Peters odkrył planetoidę (77) Frigga. 1864 – Wybuchła wojna brytyjsko-bhutańska. 1872 – Założono Dresdner Bank. 1879 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (210) Isabella. 1881 – W Nowym Jorku odbyła się premiera II Koncertu fortepianowego Piotra Czajkowskiego. 1885 – Johann Palisa odkrył planetoidę (253) Mathilde. 1893 – Tzw. linia Duranda została przyjęta jako granica między brytyjskimi posiadłościami w Indiach a Afganistanem. 1895 – Mustafa Fahmi Pasza został premierem Egiptu. 1896 – William Coleman został prezydentem Liberii. 1900 – Zakończyła się Wystawa światowa w Paryżu. 1901 – Włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę (479) Caprera. 1908: 348 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w niemieckim Hamm. Butrus Ghali został premierem Egiptu. 1909: Węgierska Partia Niepodległości rozpadła się na skrzydła radykalne i umiarkowane. W Wiedniu odbyła się premiera operetki Hrabia Luksemburg Franza Lehára. 1912: Anarchista Manuel Pardiñas zastrzelił w Madrycie premiera Hiszpanii José Canalejasa, po czym popełnił samobójstwo. Na Lodowcu Szelfowym Rossa na Antarktydzie znaleziono zamrożone ciała Roberta Falcona Scotta i pozostałych członków jego wyprawy na biegun południowy. 1914 – I wojna światowa: Turcja wypowiedziała wojnę państwom ententy. 1918: Austria została proklamowana republiką. Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (907) Rhoda. Wojna domowa w Rosji: zwycięstwo bolszewików w bitwie o Grozny. Założono Bawarską Partię Ludową. 1920 – We włoskim Rapallo podpisano traktat graniczny między Włochami a Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców, na mocy którego m.in. utworzono Wolne Miasto Fiume. 1921 – Rozpoczęła się konferencja waszyngtońska zwołana w celu uregulowania sytuacji na Dalekim Wschodzie i Oceanie Spokojnym, powstałej po zakończeniu I wojny światowej, awansu Japonii do rangi wielkiej potęgi oraz ograniczenia zbrojeń morskich. 1923 – Przyjęto flagę ZSRR. 1925 – Brytyjski okręt podwodny HMS M1 zatonął z całą załogą (69 osób) na wysokości Plymouth po zderzeniu ze szwedzkim parowcem SS „Vidar”. 1927 – Lew Trocki został wydalony z WKP(b). 1933: Hugh Gray jako pierwszy sfotografował rzekomego potwora z Loch Ness. W wyborach do Reichstagu NSDAP otrzymała 92% poparcia. W Kaszgarze, ujgurski działacz niepodległościowy Sabit Damolla, proklamował niepodległość Sinciangu od Chin, jako Turecka Islamska Republika Turkiestanu Wschodniego. 1936: Otwarto most przez Zatokę San Francisco łączący San Francisco z Oakland. Węgierski astronom György Kulin odkrył planetoidę (2043) Ortutay. 1940: II wojna światowa w Afryce: wojska Wolnej Francji zajęły Gabon, kontrolowany dotąd przez rząd Vichy. Kampania śródziemnomorska: brytyjskie samoloty torpedowe dokonały udanego ataku na bazę włoskiej marynarki wojennej w Tarencie (11-12 listopada). 1942: II wojna światowa w Afryce: wojska alianckie zdobyły Tobruk. Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się I bitwa pod Guadalcanalem. 1943 – Kampania śródziemnomorska: rozpoczęła się bitwa o Leros. 1944 – Bombowce Royal Air Force zatopiły w norweski