Krystyna Czerni (ur. 14 grudnia 1957 w Gliwicach) – polska krytyk i historyk sztuki, doktor nauk humanistycznych. == Życiorys == W czasie studiów była współpracownikiem Studenckiego Komitetu Solidarności w Krakowie. Członkini redakcji miesięcznika „Znak” (1992–1996), gdzie redagowała dodatek poświęcony kulturze współczesnej. Następnie pracowała m.in. w Telewizji Kraków. Do 2017 związana z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, obecnie współpracuje z IRSA. Autorka licznych tekstów o sztuce, a także programów telewizyjnych opartych na wywiadach z artystami. W 2017 uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy zatytułowanej Koncepcja sztuki sakralnej Jerzego Nowosielskiego (promotor: Andrzej Szczerski). Jej mężem jest dziennikarz i publicysta Roman Graczyk, mają troje dzieci. Od 2024 prezes charytatywnego stowarzyszenia „Krzysiek Pomaga Pomagać”. == Publikacje książkowe == Nie tylko o sztuce. Rozmowy z profesorem Mieczysławem Porębskim, Wrocław 1992 Rezerwat sztuki. Tropami artystów polskich XX wieku, Kraków 2000 Tadeusz Kantor. Malarstwo i teatr. Przewodnik po twórczości artysty, Bydgoszcz 2002 Nowosielski, Kraków 2006 Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego, Kraków 2011 (2. wyd. Kraków 2018, 3. wyd. Kraków 2025) Kažan u hrami. Bìografìâ Ûrìâ Novosìl’skogo [Кажан у храмі. Біографія Юрія Новосільського], Czerniowce 2015 Jerzy Nowosielski w Lublinie, Warszawa-Lublin-Kraków 2015 Tadeusz Kantor. Spacer po linie, Kraków 2015 Tadeusz Kantor. Walking the tightrope, Kraków 2015 Nowosielski w Małopolsce. Sztuka sakralna, Kraków 2015 Nowosielski – sztuka sakralna. Podlasie, Warmia i Mazury, Lublin, Białystok 2019 Nowosielski – sacral art. Podlasie. Warmia and Mazury, Lublin, Białystok 2019 Nowosielski na Śląsku. Sztuka sakralna, Tychy–Kraków 2022 Nowosielski w Warszawie i na Mazowszu. Sztuka sakralna, Kraków 2023 Nowosielski – sztuka sakralna. Lourdes, Biały Bór, zbiory prywatne, Kraków 2023 Nowosielski. Ikony cerkwi i szkice architektoniczne, Kraków 2024 Le vespertillion au sanctuaire. Une biographie de Jerzy Nowosielski, Paris 2024 Cisza i zgiełk obrazów, Warszawa 2025 == Prace redakcyjne (wybór) == === Redakcja dzieł wybranych Mieczysława Porębskiego === Mieczysław Porębski, Polskość jako sytuacja, Kraków 2002 Mieczysław Porębski, Nowosielski, posł. Krystyna Czerni, Kraków 2003 Mieczysław Porębski, Krytycy i sztuka, Kraków 2004 Mieczysław Porębski, Spotkanie z Ablem, Kraków 2011 === Redakcja korespondencji, wywiadów i esejów Jerzego Nowosielskiego === Tadeusz Różewicz, Zofia i Jerzy Nowosielski, Korespondencja, oprac. Krystyna Czerni, Kraków 2009 Zbigniew Podgórzec, Rozmowy z Jerzym Nowosielskim, oprac. i wstęp Krystyna Czerni, Kraków 2009 (2 wyd. 2014) Jerzy Nowosielski, Sztuka po końcu świata. Rozmowy, wybór i układ Krystyna Czerni, Kraków 2012 Jerzy Nowosielski, Zagubiona bazylika. Refleksje o sztuce i wierze, wybór i układ Krystyna Czerni, Kraków 2013 Jerzy Nowosielski, Listy i zapomniane rozmowy, wstęp i oprac. Krystyna Czerni, Kraków 2015 === Inne === Lech Stangret, Tadeusz Kantor. Malarski ambalaż totalnego dzieła, Kraków 2006 Ryszard Przybylski, Tadeusz Różewicz, Listy i rozmowy 1965-2014, oprac. i wstęp Krystyna Czerni, Warszawa 2019 Cierpienie formy. Jerzy Tchórzewski. Malarstwo, t. 1−2, red. Krystyna Czerni, Józef Grabski, Kraków 2019 Suffering form. Jerzy Tchórzewski. Painting, t. 1−2, red. Krystyna Czerni, Józef Grabski, Kraków 2020 Anna i Mieczysław Porębscy, Wiesława i Tadeusz Różewiczowie, Pisanie jest tylko dodatkiem. Korespondencja 1946–2011, oprac. i wstęp Krystyna Czerni, Wrocław 2023 Koukou Chanska (Jadwiga Kukułczanka), L'âne qui joue de la lyre, red. Krystyna Czerni, Józef Grabski, Kraków 2024 Erwin Czerwenka. Artysta malarz, red. Krystyna Czerni, Maria Grabski, Kraków 2025 == Nagrody i wyróżnienia == Krakowska Książka Miesiąca (maj 2000) za tom esejów Rezerwat sztuki. Tropami artystów polskich XX wieku Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2009) „w uznaniu nieocenionych zasług dla kultury polskiej” Nagroda im. Kazimierza Wyki (2012) „za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki oraz krytyki literackiej i artystycznej” Nagroda miesięcznika literackiego „Nowe Książki” (2012) za Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego jako najlepszą książkę roku finał Nagrody Literackiej „Nike” (2012) za Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia (2012) za Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego finał Nagrody Literackiej dla Autorki „Gryfia” (2012) za Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego Nagroda Kulturalna Województwa Lubelskiego (2019) za opracowanie Jerzy Nowosielski w Lublinie Nagroda Województwa Małopolskiego „Ars Quaerendi” (2019) Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO (2022) Nagroda im. Księcia Konstantego Ostrogskiego przyznawana przez redakcję „Przeglądu Prawosławnego” (2022) Nagroda Stowarzyszenia Historyków Sztuki im. prof. Jerzego Z. Łozińskiego za prace naukowe z historii sztuki polskiej „ze szczególnym uwzględnieniem prac o charakterze dokumentacyjnym i katalogowym” – dla całej serii wydawniczej poświęconej sztuce sakralnej Jerzego Nowosielskiego (2024) == Odznaczenia == Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2007) za działalność opozycyjną w latach 70. Krzyż Wolności i Solidarności (2016) Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2019) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2019) Odznaka Honorowa Województwa Podlaskiego (2019) == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Krystyna Czerni – publikacje w bibliotece Polona