Mariusz Jakus (ur. 26 listopada 1967 w Chrzanowie) – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog. == Życiorys == === Wykształcenie === Uczył się w Technikum Kolejowym w Krakowie, po czym został absolwentem Wydziału Aktorskiego we Wrocławiu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie (1993). W 2013 uzyskał stopień doktora nauk o sztukach pięknych w dziedzinie sztuk teatralnych, zaś w roku 2017 stopień doktora habilitowanego na podstawie oceny dorobku naukowego i rozprawy pt. Rola Muleja w spektaklu „Książę Niezłomny” w reżyserii Pawła Świątka w Teatrze im. S. Jaracza w Łodzi. Premiera 30 października 2015 roku. Jest adiunktem na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, gdzie pełni także funkcję prodziekana. === Kariera teatralna === Zadebiutował 19 lipca 1992 w Tutam Bogusława Schaeffera w reżyserii Piotra Szczerskiego na deskach Teatru 38 w Krakowie. W latach 1993–1994 był aktorem Teatru Polskiego w Poznaniu, zawodowo związany z Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi w latach 1994–2017. Od 2017 roku jest aktorem Teatru Współczesnego w Warszawie. Laureat nagrody za rolę Leontesa w przedstawieniu Zimowa opowieść na Ogólnopolskim Przeglądzie Spektakli Dyplomowych Szkół Teatralnych w Łodzi (1993), zespołowej Nagrody Głównej za rolę w spektaklu Zbrodnia z premedytacją Witolda Gombrowicza w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi na XXXVI Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1996), wyróżnienie za rolę Spodka w Śnie nocy letniej w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi w III Ogólnopolskim Konkursie Na Inscenizację Dzieł Dramatycznych Szekspira (1998) oraz Kryształowej Łódki, nagrody dla najlepszego aktora przyznanej przez młodzież uczestniczącą w 30. edycji konkursu na recenzje szkolną organizowanego przez Towarzystwo Przyjaciół Łodzi (2003). Odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2009). === Kariera filmowa === Znany jest głównie z ról o profilu negatywnym – kryminalistów i czarnych charakterów, choć bywał także filmowym odtwórcą funkcjonariuszy służb mundurowych. Mariusz Jakus zasłynął z roli „Tygrysa” w filmie Samowolka (1993) w reżyserii Feliksa Falka, za którą otrzymał nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę męską na 18. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Później był także rozpoznawalny z roli komisarza Rafalskiego w serialu Fala zbrodni i „Mongoła” w wojennym serialu telewizyjnym Czas honoru. W 2010 i 2016 i 2021 roku wystąpił gościnnie w serialu Ojciec Mateusz. Od 2018-2020 roku grał główną rolę nadkomisarza Rafała Walczaka w serialu Ślad. W 2020 roku zagrał Edwarda Taranowskiego vel Tarana razem z Krystianem Wieczorkiem w finałowym odcinku 14 sezonu w serialu Komisarz Alex. W 2003 pojawił się gościnnie w teledysku grupy Pięć Dwa Dębiec „Pies” (P-ń VI). W 2014 roku nagrał pierwszego w karierze audiobooka, na podstawie opowiadania „Kuba i białe święta” autorstwa Patrycji Dąbrowskiej, w ramach akcji świątecznej projektu edukacyjnego AudioCzytaki. Premiera odbyła się 17 grudnia 2014. == Filmografia == 1993: Gorący czwartek jako Zyga 1993: Samowolka jako Jan Jabłoński „Tygrys” 1994: Miasto prywatne jako ochroniarz Pawika 1995: Pułkownik Kwiatkowski jako Hardy 1995: Cwał jako adiutant 1997: Kiler jako Latynos 1997: Farba jako brunet na spotkaniu u Victora 1997: Dusza śpiewa jako operator koparki 1998: Matki, żony i kochanki II jako ochroniarz 1998: Ekstradycja 3 jako Fryta 1998: Amok jako Bryła 1998: 13 posterunek jako bandyta (odc. 40) 1999: Królowa aniołów jako Jakub 1999–2005: Na dobre i na złe jako Bolek 1999: Pierwszy milion jako człowiek Kajzara (niewymieniony w czołówce) 2000: M jak miłość jako dresiarz Maciek (odc. 2) 2000: Prymas. Trzy lata z tysiąca jako Narwicz 2001: Tam i z powrotem jako Majcherek 2001: Przedwiośnie jako marynarz 2001: Wiedźmin jako Boss 2001: Męska sprawa jako trener 2001, 2007: Świat według Kiepskich jako łowca (odc. 85) oraz policjant (odc. 266) 2002: Król przedmieścia jako „Bekon”, człowiek „Szklanki” 2002: Wiedźmin jako Vyr, członek bandy Renfri 2002: Non sono io jako boss 2002: D.I.L. jako Kruger 2003: Żurek jako dowódca 2003: Kasia i Tomek jako więzień, złodziej w banku 2003: Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem jako Jeździec 2003–2008: Fala zbrodni jako komisarz Szymon „Rafi” Rafalski (odc. 1-103) 2003: Symetria jako Kosior 2004: Czego się boją faceci, czyli seks w mniejszym mieście jako sierżant Barciś 2004: Rodzina zastępcza jako tajniak (odc. 167) 2004: Stara baśń jako Jeździec 2005: Karol. Człowiek, który został papieżem jako oficer UB 2008–2010: Czas honoru jako SS-mann z getta „Mongoł” 2008: Stygmatyczka (Scena Faktu Teatru Telewizji) jako major Jaduto 2009: Dom zły jako ksiądz 2009: At oglog jako doktor 2010: Osiem9 jako nauczyciel 2010: 1920. Wojna i miłość jako komisarz bolszewików (odc. 11) 2010, 2016, 2021: Ojciec Mateusz jako Zygmunt Kluza (odc. 56); jako Roman Zagórski (odc. 190); jako Bogdan Walczak (odc. 212); jako Wiktor Dormut (odc. 318 i 326) 2010: Ludzie Chudego jako „Brunet” (odc. 7 i 8) 2011: Komisarz Alex jako Kowal (odc. 2) 2011: Licencja na wychowanie jako bezdomny Stefan 2011: Układ warszawski jako Sebastian Janosik (odc. 7, 8, 13) 2011: Satan Spa jako wódz 2012: Misja Afganistan jako Grzana 2012: Paradoks jako Piotr Wachnicki „Łańcuch” 2012: Anna German jako major Sobański 2012, 2013: Piąty Stadion; dwie role: jako komornik Antoni Szwartz, jako Malinowski 2013: Ida jako barman 2014: Lekarze jako Bogdan Birecki (odc. 40 i 41) 2014: Kamienie na szaniec jako policjant pod Arsenałem 2015: Disco polo jako szef hotelu 2015: Pierwsza miłość jako Krzysztof 2015: Prawo Agaty jako prokurator Miłek 2016: Kryształowa dziewczyna jako Andrzej, ojciec Adriana i Wiesi 2017: Wojenne dziewczyny jako Domaraszek 2017: Ultraviolet jako Zenon Nowak (odc. 9-10) 2018: Kruk. Szepty słychać po zmroku jako policjant Marek Kaponow 2018–2020: Ślad jako nadkomisarz Rafał Walczak, zastępca szefowej CWŚ 2020: Komisarz Alex jako Edward Taranowski vel Taran 2021: Rojst ’97 jako saper Krzysztof Jaszczerski od 2023: Korona królów. Jagiellonowie jako Lech 2024: Fuks 2 jako Olo Cywil 2025: Dzielnica strachu jako Bernard Fuchs === Dubbing === 2005: Harry Potter i Czara Ognia – Igor Karkarow 2021: Eternals – Gilgamesh == Nagrody == 1993: 18. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: najlepsza drugoplanowa rola męska („Tygrys” w filmie Samowolka) == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Mariusz Jakus w bazie IMDb (ang.) Mariusz Jakus w bazie Filmweb Mariusz Jakus w bazie filmpolski.pl