Christina María Aguilera (ur. 18 grudnia 1980 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka muzyki pop, autorka tekstów piosenek, kompozytorka, aktorka, osobowość telewizyjna, businesswoman, aktywistka społeczna, producentka muzyczna i producentka telewizyjna. Pod koniec pierwszej połowy lat 90. zyskała rozgłos jako uczestniczka telewizyjnego talent show Mickey Mouse Club. Karierę w branży muzycznej rozpoczęła w 1997, kiedy to premierę odnotował singel „All I Wanna Do” – duet nagrany przez Aguilerę wraz z Japończykiem Keizo Nakanishi. Po tej współpracy piosenkarka została zauważona; w 1998, ze względu na wysoką skalę głosu, poproszono ją o wykonanie utworu „Reflection” do animowanego filmu Mulan. Podczas koncertów jej głos osiąga rejestr gwizdkowy. W 1999 przykuła uwagę światowych mediów dzięki debiutanckiemu albumowi, zatytułowanemu po prostu Christina Aguilera. Płyta okazała się ogromnym sukcesem komercyjnym, a trzy pochodzące z niej single – „Genie in a Bottle”, „What a Girl Wants” i „Come on Over Baby (All I Want Is You)” – osiągnęły pierwsze miejsce na liście Billboard Hot 100. Dzięki hiszpańskojęzycznemu albumowi studyjnemu Mi Reflejo (2000), albumowi z muzyką bożonarodzeniową My Kind of Christmas (2000) oraz paru współpracom z innymi artystami Aguilera zdobyła międzynarodową popularność. Po rozstaniu z dotychczasowymi managerami wokalistka przejęła kreatywną kontrolę nad etapem tworzenia swojego czwartego albumu studyjnego, Stripped (2002). Wylansował on przebój „Beautiful”, który pomógł w promocji medialnej materiału. Kolejny album, Back to Basics (2006) – łączący w sobie R&B i hip-hop z gatunkami popularnymi na przełomie pierwszej i drugiej połowy XX wieku, spotkał się z pozytywnym przyjęciem artystycznym oraz sprzedał się w liczbie ponad pięciu milionów egzemplarzy, a do dziś uchodzi za największy sukces Aguilery. Szósty i siódmy albumy studyjne wokalistki, Bionic (2010) oraz Lotus (2012), przez krytykę przyjęte zostały skrajnie, uzyskując mieszane recenzje, ponadto nie okazały się sukcesem komercyjnym, jakiego oczekiwano. Kolejne longplaye, Liberation (2018) i Aguilera (2022), zyskały uznanie wśród dziennikarzy muzycznych. W 2010 zadebiutowała jako aktorka, występując w filmie muzycznym Burleska. Źródła podają, że Aguilera sprzedała od 100 do 133 mln egzemplarzy swoich albumów i singli. Umieszcza ją to na liście wokalistów z największą liczbą sprzedanych wydawnictw muzycznych. Jest sześciokrotną laureatką nagrody Grammy, a także jedyną artystką poniżej 30. roku życia, która znalazła się w zestawieniu „100 najwybitniejszych wokalistów wszech czasów” magazynu „Rolling Stone”. == Życiorys == === Dzieciństwo === Urodziła się na Staten Island, dzielnicy Nowego Jorku, jako córka Fausto Wagnera Xaviera Aguilery, ówczesnego sierżanta U.S. Army, z pochodzenia Ekwadorczyka, oraz Shelly Loraine (z domu Fidler), nauczycielki języka hiszpańskiego (artystka poznała ten język, ponieważ posługiwano się nim w domu). Babcia ze strony matki, Delcie Mabel Dunfee, pochodzi z Irlandii, dziadek zaś posiada korzenie niemieckie, walijskie i holenderskie, co zapewnia wokalistce wielonarodowe pochodzenie. Ponieważ ojciec Aguilery był wojskowym, rodzina często się przeprowadzała. Razem z sierżantem rodzina Aguilery stacjonowała w Earnest Harmon Air Force Base w kanadyjskim miasteczku Stephenville oraz przez pewien okres zamieszkiwała w Japonii. Christina wychowywała się z obojgiem rodziców przez siedem pierwszych lat swojego życia, następnie Fausto i Shelly Loraine się rozwiedli. Matka przeprowadziła się z Aguilerą i jej młodszą siostrą Rachel do domu swej babki w Rochester, miejscowości położonej 40 km od Pittsburgha, w stanie Pensylwania. Według Aguilery i jej matki, Fausto był agresywnym, nadpobudliwym ojcem i mężem oraz stosował w domu przemoc. W 2009 na łamach telewizji E! wokalistka udzieliła na ten temat wywiadu: „(...) Doświadczyłam mnóstwa nieprzyjemności, popychania, bicia, kłótni. Dorastając, nie czułam się bezpiecznie. Bezsilność to najgorsze uczucie na świecie (...)”. Tematykę trudnego dzieciństwa podjęła w dwóch ze swoich utworów: „I’m OK” z albumu Stripped (2002) oraz „Oh Mother” z albumu Back to Basics (2006). Pomimo iż ojciec kilkukrotnie kontaktował się z córką listownie, ta nie wykazała dotąd chęci pojednania się z nim. Ojczymem Aguilery został Jim Kearns, ratownik medyczny, którego poślubiła Shelly Loraine, i którego nazwisko przejęła. Talent muzyczny odziedziczyła po matce, będącej swego czasu znakomitą skrzypaczką. W wieku sześciu lat wygrała szkolny pokaz uzdolnień, by wkrótce potem wziąć udział w podobnych imprezach; lokalnie znana była jako „mała dziewczynka z wielkim głosem”. W 1987 osiedliła się z rodziną na stałe w Wexford (Pensylwania). Trzy lata później w Hollywood wystąpiła w programie telewizyjnym Star Search, gdzie tym razem nie udało jej się zwyciężyć – wykonanie popowego standardu „A Sunday Kind of Love” przyniosło jej drugie miejsce. Po powrocie z Los Angeles zaśpiewała na łamach programu Wake Up with Larry Richert lokalnej stacji KDKA-TV. Ponadto często wykonywała hymn narodowy przed meczami najważniejszych sportowych drużyn zawodowych miasta Pittsburghu: Pittsburgh Steelers (futbol amerykański), Pittsburgh Pirates (baseball) i Pittsburgh Penguins (hokej na lodzie). == Kariera == === 1992–2001: Klub Myszki Miki i początki kariery === Przez dwa sezony występowała w talent show Mickey Mouse Club, w którym poznała Britney Spears i Justina Timberlake’a. Od kwietnia do października 1992 wraz z pozostałymi uczestnikami programu nakręciła 36 odcinków Klubu Myszki Miki, które kanał Disney Channel emitował do końca 1993. Dwa lata po zakończeniu programu zaczęła podróżować po świecie, by szkolić swój talent wokalny. W 1997 występowała w Japonii i Rumunii. Nagrała duet „All I Wanna Do” z japońską piosenkarką Keizo Nakanishim, który odniósł sukces w Japonii i przyczynił się do wzrostu popularności Aguilery. W 1998 podpisała kontrakt z firmą RCA Records na nagranie utworu przewodniego do animowanego filmu Mulan (1999). Singiel „Reflection” był notowany wysoko na listach przebojów muzyki pop i był nominowany do Złotego Globu za najlepszą piosenkę filmową. Rozpoczęła pracę nad swoim debiutanckim albumem, który wyprodukowali: Guy Roche („What a Girl Wants”), Steve Kipner i David Frank („Genie in a Bottle”), Travon Potts („Blessed”), a teksty piosenek napisali dla niej: Diane Warren („I Turn to You”, „Somebody’s Somebody”), Heather Holley („Obvious”), Carl Sturken i Evan Rogers („Love Will Find a Way”, „Love For All Seasons”), Paul Rein („Come on Over Baby (All I Want Is You)”). W czerwcu 1999 wystąpiła w czerwcu podczas ceremonii wręczenia ALMA Awards i wydała singiel „Genie in a Bottle”, który dotarł do pierwszego miejsca na liście Billboardu Hot 100 i utrzymał się na szczycie notowania przez kolejne pięć tygodni. Następnie wydała swój debiutancki album, zatytułowany po prostu Christina Aguilera, który osiągnął sukces sprzedażowy. Pod koniec roku została uznana za jedną z najbardziej fascynujących kobiet 1999 roku. Otrzymała ALMA Award dla najlepszego nowego artysty. 23 listopada wydała świąteczny singiel „The Christmas Song”. W grudniu wystąpiła z B.B. Kingiem i Jewel w Białym Domu dla prezydenta Stanów Zjednoczonych, Billa Clintona. W grudniu 1999 wydała singiel „What a Girl Wants”, z którym w styczniu 2000 dotarła do pierwszego miejsca listy Billboard Hot 100. Wystąpiła na gali rozdania American Music Awards i zaśpiewała u boku Enrique Iglesiasa na Super Bowl Half-Time Show. 20 lutego otrzymała nagrodę Grammy dla najlepszego nowego artysty, była też nominowana do zdobycia statuetki za najlepszy żeński występ pop („Genie in a Bottle”). W tym samym miesiącu wydała koncertowy album DVD pt. Genie Gets Her Wish. W marcu zagrała koncert w Tajwanie. W kwietniu wystąpiła na imprezie Men Strike Back jako jedyna przedstawicielka płci żeńskiej. W maju zdobyła nagrody Blockbuster dla najlepszej nowej artystki i za ulubiony singel („Genie in a Bottle”), a jej debiutancki singel został uznany najlepszym międzynarodowym singlem roku na ASCAP Awards. Odebrała też nagrodę Ivor Novello. W lipcu 2000 rozpoczęła trasę koncertową Sears & Levis US Tour i wydała singiel „I Turn to You”, z którym dotarła do trzeciego miejsca listy Billboard Hot 100. W sierpniu nagrała piosenkę przewodnią dla kampanii reklamowej koncernu Coca-Cola, za co otrzymała honorarium w wysokości 75 milionów dolarów. We wrześniu wydała swój pierwszy hiszpańskojęzyczny album w karierze – Mi Reflejo, który dotarł do 27. miejsca na amerykańskiej liście sprzedaży i uzyskał w 2001 status potrójnie platynowej płyty. Następnie zdobyła nominację do Latynoskiej Nagrody Grammy za piosenkę „Genio atrapado”, pierwszy singiel z Mi Reflejo. Również we wrześniu wydała singiel „Come on Over (All I Want Is You)”, który przez cztery tygodnie był notowany na szczycie listy Billboardu Hot 100. W październiku wydała świąteczny album pt. My Kind of Christmas, za którego sprzedaż w styczniu 2001 uzyskała certyfikat platynowej płyty. W styczniu 2001 nagrała piosenkę „Nobody Wants to Be Lonely” z Rickym Martinem na jego album pt. Sound Loaded. Utwór stał się światowym przebojem. W kwietniu nagrała nową wersję hitu Patti LaBelle „Lady Marmalade” z Lil’ Kim, Mýą i Pink na ścieżkę dźwiękową do filmu muzycznego Moulin Rouge! (2001); piosenka dotarła do pierwszego miejsca na liście Billboard Hot 100. Zdobyła też nagrody Blockbuster dla ulubionej artystki roku i za ulubioną płytę (Mi Reflejo). W maju zaśpiewała z Rickym Martinem na World Music Awards w Monako. W czerwcu wydała album DVD pt. My Reflection. We wrześniu razem z Pink, Mýą i Lil’ Kim zaśpiewała na gali rozdania MTV Video Music Awards, na której odebrała nagrody za najlepszy klip roku i najlepszy teledysk z filmu („Lady Marmalade”). Za Mi Reflejo otrzymała Latynoską Nagrodę Grammy. Wzięła też udział w nagraniu nowej wersji przeboju Marvina Gaye’a „What’s Going On”. === 2002–2004: Stripped i zmiana wizerunku === W l