Ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie == Wstęp == Zbrodnia katyńska – zbrodnia kwalifikowana jako zbrodnia wojenna, zbrodnia przeciwko ludzkości, zbrodnia przeciwko pokojowi, zbrodnia komunistyczna i zbrodnia ludobójstwa, popełniona przez NKWD przez rozstrzelanie wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli Polski (w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego i Policji Państwowej), na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. „decyzja katyńska”). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej”, NKWD dokonywało przez strzał w tył głowy z broni krótkiej. Przez 50 lat (1940–1990) władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską. 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych z tą zbrodnią nie zostało jak dotąd wyjaśnionych. Wymordowanie ok. 3800 jeńców z obozu w Starobielsku. Konwoje z obozu były organizowane od 5 kwietnia do 12 maja. Zamordowani, w tym generałowie Leon Billewicz, Stanisław Haller, Aleksander Kowalewski, Kazimierz Łukoski, Konstanty Plisowski, Franciszek Sikorski, Leonard Skierski i Piotr Skuratowicz, zostali pochowani w masowych grobach pod Charkowem, 1,5 km od wioski Piatichatki. Od 17 czerwca 2000 roku mieści się tam oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Miejsce zbrodni: Charków, pl. Dzierżyńskiego 3 – siedziba Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie. == Lista ofiar zbrodni katyńskiej zamordowanych w Charkowie == Lista została opracowana na podstawie not biograficznych opublikowanych w „Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego” uzupełnionych o informacje podane na stronie „Cmentarze katyńskie”. === Nazwiska na litery A-L === === Nazwiska na litery Ł-Ż === == Zobacz też == jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Kalininie ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Białoruskiej Listy Katyńskiej ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 == Uwagi == == Przypisy == == Bibliografia == Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19]. Robert Adamek: Ofiary zbrodni katyńskiej z Pabianic 1940 rok. Pabianice: Muzeum Miasta Pabianic, 2016. ISBN 978-83-910334-5-6. Zuzanna Gajowniczek. Lista starobielska, cz. II. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 1 (143), styczeń–marzec 1993. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. Małgorzata Grupa, Ryszard Kaźmierczak: Dowody wydobyte z ziemi : nazwiska oficerów Wojska Polskiego odczytane na dokumentach i przedmiotach wydobytych podczas prac archeologiczno-ekshumacyjnych w Charkowie w latach 1995–1996. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2001, s. 44-45. ISBN 83-916663-1-X. Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1939 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1939. Stanisław Konopka: Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok. Warszawa: Naczelna Izba Lekarska, 1936. Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1918. (niem.). Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1938 rok. Warszawa: Naczelna Izba Lekarska, 1938. Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon, 2021. ISBN 978-83-66687-09-7. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1. Spis lekarzy weterynaryjnych w Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa, 1931. Spis Abonentów Warszawskiej Sieci Telefonów Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej i Rządowej Warszawskiej Sieci Okręgowej rok 1938/39. Cz. 1: Spis abonentów prywatnych w porządku alfabetycznym. Warszawa: Polska Akcyjna Spółka Telefoniczna, 1938. Urzędowy spis: lekarzy, lekarzy dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek, położnych, uprawnionych i samodzielnych techników dentystycznych oraz wykazy : aptek, szpitali, ubezpieczalni społecz., ośrodków zdrowia, przychodni samodzielnych oraz centrali i filii Państwowej Szkoły Higieny Dentyści. W: Urzędowy spis (...). Warszawa: Ministerstwo Opieki Społecznej, 1939. Farmaceuci. W: Urzędowy spis (...). Warszawa: Ministerstwo Opieki Społecznej, 1939. Lekarze. W: Urzędowy spis (...). Warszawa: Ministerstwo Opieki Społecznej, 1939. „Ocalić od zapomnienia...” Sylwetki polskich jeńców wojennych obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku zamordowanych przez NKWD wiosną 1940 roku, upamiętnionych w Kadynach koło Elbląga w 80. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. E. Rusak (red.). Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej, 2020. Jędrzej Tucholski, Wanda Krystyna Roman: Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2003. ISBN 83-916663-5-2. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu. Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Lista ofiar, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1991. ISBN 83-211-1408-3