Pablo Ruiz Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins) – hiszpański malarz, rzeźbiarz, rysownik, grafik, ceramik oraz poeta, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. Wraz z Georges’em Brakiem twórca nurtu malarstwa zwanego kubizmem. == Życiorys == Talent Picassa został odkryty przez jego ojca, znakomitego rysownika. Od najmłodszych lat Pablo ujawniał uzdolnienia malarskie i plastyczne. Najpierw kształcił się w Hiszpanii, później w Paryżu (w latach 1901–1902), gdzie znaczne oddziaływanie na jego twórczość miało zetknięcie się z postimpresjonistami (m.in. Henrim de Toulouse-Lautrekiem, który miał duży wpływ na jego dorobek twórczy sprzed 1901 roku). Prace Picassa z lat 1901–1904 określa się jako okres błękitny. Były to dzieła utrzymane w kolorycie melancholijnym, ukazujące tematykę i postacie osób biednych (Życie, Stary gitarzysta, Dwie siostry, Prasowaczka). Jego pracownia mieściła się przy ulicy La Boètie. Od 1904 roku mieszkał w Bateau-Lavoir przy ulicy Ravignan 13. Po tym okresie twórczość Picassa weszła w okres różowy, między innymi sceny z życia cyrkowców (Dziewczyna na kuli, Kuglarze, Toaleta, Rodzina arlekina). W trakcie okresu różowego, na twórczość Picassa miało wpływ opium. Wiadomo, że od mniej więcej 1904 roku Picasso zażywał opium. W 1905 roku, Picasso poznał Gertrude Stein. Brał udział w przyjęciach mających miejsce w domu Stein, gdzie spotkał pisarzy takich jak James Joyce, Ernest Hemingway i F. Scott Fitzgerald. Od 1907 roku Picasso pod wpływem Paula Cézanne’a oraz schematycznej sztuki iberyjskiej i afrykańskiej rozpoczął twórcze eksperymenty z geometryzacją i uproszczeniem formy, które dały początek kubizmowi (Panny z Awinionu, Portret Gertrudy Stein). W dalszym okresie po współpracy z Georges’em Brakiem skrystalizowały się zasady kubizmu analitycznego, hermetycznego i syntetycznego. Za manifest kubizmu uważana była premiera utworu scenicznego Parady do libretta Jeana Cocteau, do którego muzykę napisał Erik Satie, a scenografię zaprojektował Picasso. Wystawiony został w 1917 roku przez Balety Rosyjskie Siergieja Diagilewa. Następne lata charakteryzowały ciągłe poszukiwania twórcze. Gdy wybuchła wojna domowa w Hiszpanii, opowiedział się po stronie republikańskiej, a w 1937 roku na zamówienie republikańskiego rządu Hiszpanii za 200 tys. peset namalował słynną Guernicę, obraz wystawiony w Pawilonie Hiszpanii na Wystawie Światowej w Paryżu. Okres II wojny światowej spędził w Paryżu. W 1946 roku wyjechał na Lazurowe Wybrzeże. W 1948 roku zamieszkał w Vallauris. W 1948 roku Picasso przyjechał do Polski, wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu, a także odwiedził Warszawę, gdzie podarował Muzeum Narodowemu swoją kolekcję ceramiki, rysunków i barwnych druków. Narysował wówczas w stolicy Polski rysunek Syrenki, który przetrwał do 1953 roku. Sygnatariusz apelu sztokholmskiego w 1950 roku. W tym samym roku otrzymał Międzynarodową Leninowską Nagrodę Pokoju (zwaną wówczas Nagrodą Stalinowską). W latach 40. malował obrazy antywojenne (Masakra w Korei, Wojna, Pokój). Okres twórczości powojennej Picassa jest bardzo bogaty, różnorodny i niepoddający się klasyfikacji. Na tle sztuki XX wieku osobowość twórcza Picassa miała olbrzymi wpływ na każdą dziedzinę współczesnej plastyki. Zmarł w Mougins we Francji na niewydolność płuc i serca. Miał 91 lat. Przed śmiercią obudził się ze snu o 11:30, jednak nie mógł wstać z łóżka. Zmarł o 11:40, zanim lekarz zdążył przybyć. Został pochowany na terenie Château de Vauvenargues w Vauvenargues. W 2010 roku odnaleziono 271 nieznanych dzieł Picassa (kolaże, akwarela, gwasze, litografie, zeszyty i rysunki) pochodzących z lat 1900–1932. == Życie prywatne == === Związki === Picasso ożenił się dwukrotnie i miewał liczne romanse. Miał czwórkę dzieci: syna o imieniu Paul (z Olgą Chochłową) córkę Mayę (z Marią Theresą Walter) syna Claude’a i córkę Palomę (z Françoise Gilot) Pierwszą żoną Picassa była Olga Chochłowa, tancerka zespołu baletowego Ballets Russes Diagilewa, ożenił się z nią w 1918 roku. Formalnie byli małżeństwem do 1955 roku. W 1927 roku wszedł w związek z Marią Theresą Walter. Picasso podszedł do niej i powiedział: „Masz interesującą twarz. Chciałbym namalować twój portret. Jestem Picasso”. Walter nie znała jego nazwiska, ale była zachwycona komplementem. Popełniła samobójstwo poprzez powieszenie w 1977 roku. Po relacji z Marią Walter, w 1936 roku artysta związał się z Dorą Maar. Poznali się po raz pierwszy w kawiarni. Picasso zainteresował się nią, kiedy ujrzał jak Maar wbija nóż w blat stołu, pomiędzy swe palce. Według relacji Picasso czerpał satysfakcję z poniżania jej i doprowadzania jej do płaczu. Po związku z Dorą Maar, malarz związał się z Françoise Gilot. Twierdziła ona, że Picasso znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie (np. zgasił jej na twarzy papierosa), oraz, że bywał okrutny dla innych. Drugą żoną i ostatnią partnerką Picassa była Jaqueline. 15 października 1986 roku odebrała sobie życie, strzelając do siebie z pistoletu. === Poglądy === Picasso przejawiał poglądy mizoginistyczne. W jednym z jego najbardziej znanych cytatów stwierdził, że dla niego kobiety dzielą się na dwie kategorie: „boginie i wycieraczki”. Choć został ochrzczony jako katolik, był ateistą. W 1944 wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej i był zaangażowany w ruchy lewicowe i pokojowe. === Nawyki === Był nałogowym palaczem papierosów, choć według źródeł nie zaciągał się dymem. Biograf John Richardson stwierdził, że nałogami Picassa były „praca, seks i tytoń”. Picasso pracował w odosobnieniu, po dziesięć godzin dziennie. == Twórczość == === Malarstwo === === Poezja === == Picasso na rynku sztuki == W maju 2004 roku dom aukcyjny Sotheby’s sprzedał obraz Chłopiec z fajką (1905) za 126,4 mln dolarów (cena wylicytowana, bez kosztów domu aukcyjnego: 104,2 mln dolarów). W maju 2010 roku sprzedano obraz Akt, zielone liście i popiersie (1932) za 112 mln dolarów (cena wylicytowana: 106,5 mln dolarów). W maju 2006 roku dom aukcyjny Sotheby’s sprzedał obraz Dora Maar z kotem (1941) za 107,9 mln dolarów (cena wylicytowana: 95,2 mln dolarów), a w roku 2015 obraz Przepiękny dom za 164,4 mln dolarów. Za autoportret artysty Yo, Picasso zapłacono 47,85 miliona dolarów – co jest jedną z niższych cen, jaką zapłacono za obraz artysty. Nie bez powodu więc twórczość Pablo Picasso jest umieszczana co roku w zestawieniach dzieł sztuki o największej wartości. == Odniesienia w kulturze == Postać Picassa pojawia się w: filmie Modigliani, pasja tworzenia. filmie O północy w Paryżu. filmie Picasso – twórca i niszczyciel (sportretował go Anthony Hopkins). drugim sezonie serialu Geniusz (sportretował go Antonio Banderas). == Uwagi == == Przypisy == == Bibliografia == AldenA. Whitman AldenA., Picasso: Protean and Prodigious, the Greatest Single Force in 70 Years of Art, nytimes.com, 9 kwietnia 1973 [dostęp 2014-04-17] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-17] (ang.). == Linki zewnętrzne == Portret: bądź jak monsieur Picasso – swobodny i nagihomesugar.pl Pablo Picasso – życie i twórczość. fineart24. Siedem muz głównych. O kobietach w życiu i sztuce Picassa. Niezła Sztuka.