Agnieszka Osiecka (ur. 9 października 1936 w Warszawie, zm. 7 marca 1997 tamże) – polska poetka, autorka tekstów piosenek, pisarka, reżyserka teatralna i telewizyjna, dziennikarka. == Życiorys == === Rodzice i dzieciństwo === Urodziła się 9 października 1936 w Warszawie, w rodzinie Wiktora Osieckiego (1905−1977) i Marii z domu Sztechman (1910−1994), która w okresie międzywojennym prowadziła salony literackie, m.in. w kawiarniach „Ziemiańska” oraz „Sztuka i Moda”. Ojciec Osieckiej urodził się w Belgradzie, ale uważał się za obywatela monarchii austro-węgierskiej, jako że dorastał w domu ojca, Stefana Osieckiego (Polaka pochodzenia węgierskiego) i macochy Marii Strasser, śpiewaczki Opery Wiedeńskiej; biologiczna matka Wiktora Osieckiego – Wiktoria z Oreszkiewiczów – była córką rumuńskiej Wołoszki i Serba. Wiktor Osiecki – według jego córki – czuł się w II Rzeczypospolitej „bezpaństwowcem”. Niedługo po narodzinach zamieszkała w Zakopanem, gdzie jej rodzice pracowali w kawiarni „Watra”. Wrócili do mieszkania na Saskiej Kępie tuż przed wybuchem II wojny światowej. W czasie okupacji niemieckiej prowadzili lokal „Watra” w Warszawie; ich córką wówczas opiekowała się niania Nina. Po upadku powstania warszawskiego (1944), które przetrwali w piwnicach, rodzina trafiła do obozu przejściowego w Pruszkowie, a następnie została wywieziona na roboty do St. Pölten w Dolnej Austrii. Pobyt w obozie w St. Pölten Osiecka wspominała jak „piękne wakacje”, ponieważ beztrosko bawiła się z rówieśnikami (z różnych krajów) i obserwowała ptaki na niebie, które przestały być groźne, bo nie nadlatywały stamtąd groźne samoloty. === Lata szkolne === W 1945 Osieccy wrócili do swojego mieszkania w Warszawie. Prowokowali nieprzyjemne komentarze ze strony koleżanek Agnieszki, które wytykały dziewczynie jej indywidualizm i niechęć do dopasowywania się do obowiązujących wzorców. Nastolatka uparcie poszukiwała możliwości pogodzenia potrzeby akceptacji przez środowisko z realizacją własnych marzeń. Jej ojciec w tym okresie porzucił rodzinę i związał się z Józefiną Pellegrini, którą poślubił. W latach 1948–1952 uczęszczała do żeńskiego liceum im. Marii Skłodowskiej-Curie na Saskiej Kępie. Była pod silnym wpływem ojca-apolitycznego „bezpaństwowca”; matkę uważała za osobę słabą, niespełnioną, zbyt podporządkowaną innym, a jednocześnie oschłą i zlęknioną. Ojciec pilnował, aby córka myślała samodzielnie, była osobą nieskrępowaną i niezdeterminowaną historią, epoką lub chwilowymi okolicznościami, dbał także o jej rozwój intelektualny (uczyła się języków obcych oraz czytała dużo książek) i fizyczny (trenowała pływanie oraz grę w tenisa i ping-ponga). Rozmowy z ojcem doprowadzały ją do „rozstroju myślowego”, bowiem uświadamiała sobie plastyczność swoich poglądów. Do roku 1949 przeważał wpływ konserwatywnych przyjaciół z Saskiej Kępy, później stała się aktywistką licealnego koła ZMP, popadała jednak w konflikty z powodu bezkompromisowych wypowiedzi i zachowań, np. braku dyscypliny w czasie głosowania nad rezolucją ZMP (za podobne zachowania uczniowie innych szkół byli relegowani). W latach 1950–1952 ta aktywność i odmowa uczęszczania na lekcje religii spowodowały, że zraziły się do niej i szkolne koleżanki, i koledzy z Liceum im. Kołłątaja, w tym Jerzy Rajski, obiekt jej dramatycznej pierwszej miłości. Oparcie znalazła w sekcji pływackiej CWKS, której członkowie deklarowali wierność zetempowskim ideałom. Nazywała ich „nowymi ludźmi”, którzy autentycznie wierzyli w obiecywane przez partię lepsze jutro, których nie krępowały „mieszczańskie przesądy”. Grała w siatkówkę m.in. z Jerzym Stokowskim, późniejszym współzałożycielem Związku „Jaworzniacy”. Przez pewien czas była dziewczyną młodego komunisty, Stacha Kowalskiego, z którym prowadziła długie polityczne dyskusje. Karolina Felberg-Sendecka napisała: === Studia i okres działalności artystycznej === W latach 1952–1956 studiowała na Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego, a w latach 1957–1962 na Wydziale Reżyserii Filmowej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej i Filmowej w Łodzi. W czasie studiów wyreżyserowała filmową etiudę Słoń, opartą na motywach opowiadania Sławomira Mrożka i odbyła praktykę na planie Niewinnych czarodziejów Andrzeja Wajdy. Na początku studiów udzielała się w Spółdzielni Satyryków. W latach 1954–1972 związana była ze Studenckim Teatrem Satyryków jako członkini rady artystycznej i autorka tekstów piosenek – napisała ich dla tej sceny 166. W latach 1954–1957 publikowała swoje teksty, eseje i reportaże w „Głosie Wybrzeża”, „Nowej Kulturze”, „Sztandarze Młodych” i „Po prostu”. Później pisała również w „Literaturze”, „Kulturze” i „Polsce”. Była członkinią Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1956 pisała reklamy telewizyjne, które emitowano na antenie Telewizji Polskiej. W 1963 za napisany dla STS-u przebój „Piosenka o okularnikach” otrzymała pierwszą nagrodę w kategorii piosenki estradowo-artystycznej na 1. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Od 1963 przez siedem lat prowadziła z Janem Borkowskim w Polskim Radiu Radiowe Studio Piosenki, które wydało ponad 500 piosenek i pozwoliło na wypromowanie wielu gwiazd polskiej estrady. W 1966 na 4. KFPP w Opolu zdobyła nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki za piosenkę Na całych jeziorach – ty i drugą nagrodę w koncercie „Premiery” za piosenkę Dookoła noc się stała. W tym samym roku Polskie Nagrania „Muza” wydały płytę długogrającą pt. Piosenki Agnieszki Osieckiej, na której znalazły się obie nagrodzone piosenki. W latach 1994–1996 współpracowała z André Hübnerem-Ochodlo przy założonym przez niego Teatrze Atelier w Sopocie. Dla Atelier napisała swoje ostatnie sztuki (Apetyt na śmierć i Darcie pierza) oraz songi, które zostały uznane przez krytykę za najdoskonalsze w jej artystycznym dorobku. === Śmierć === Zmarła 7 marca 1997 wskutek choroby nowotworowej (rak jelita grubego), w warszawskim szpitalu. Uroczystości pogrzebowe Agnieszki Osieckiej odbyły się 17 marca 1997 w kościele św. Karola Boromeusza. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 284b wprost-2-16). == Życie prywatne == === Związki === W okresie studiów jej partnerem życiowym był Janusz Gazda. Ostatniego dnia lipca 1955 roku poznała poetę i tłumacza literatury rosyjskiej (między innymi Mistrza i Małgorzaty) Witolda Dąbrowskiego, z którym się związała. Na przełomie 1956 i 1957 zaczął rozwijać się jej romans z pisarzem Markiem Hłaską, z którym była zaręczona. Ich znajomość przebiegała burzliwie, głównie ze względu na fakt częstego życia na odległość. W 1958 Hłasko wyjechał do Paryża, a następnie do Berlina Zachodniego, skąd nie chciał wrócić do Polski w obawie przed powołaniem do wojska oraz represjami władz. Osiecka nie mogła dołączyć do ukochanego za granicą, ponieważ nie otrzymała paszportu. Niedługo później Hłasko zerwał kontakt z Osiecką. W jednym z listów napisał: „Co będzie, jeśli ja rzeczywiście zdechnę i nie zobaczę Cię już? Może by było lepiej dla Ciebie, żebyś się zakochała i zapomniała o mnie?”. Następnym razem spotkali się dopiero – po raz ostatni – w kwietniu 1968 w Los Angeles, gdzie Osiecka odbywała podróż stypendialną po Ameryce. Podsumowując związek z Hłaską, po latach uznała: „Pewnie byśmy się rozwiedli. Chyba nie bardzo sprawdzam się w życiu z kimś drugim”. Po Hłasce została jej korespondencja oraz maszyna do pisania, która stała na biurku poetki do końca jej życia. Na pogrzebie Hłaski pojawiła się w charakterystycznym białym kożuchu, który od niego dostała, i z butelką wódki. Latem 1963 poślubiła Wojciecha Frykowskiego, z którym rozstała się pół roku później, m.in. z uwagi na stosowanie wobec niej i jej bliskich przemocy fizycznej, a także niewierność i problemy alkoholowe męża. Po rozwodzie związała się z Andrzejem Jareckim z STS-u. W 1966 wyszła za reżysera Wojciecha Jesionkę, z którym również rozstała się po kilku miesiącach po ślubie. Następnie związana była z Danielem Passentem, z którym miała córkę Agatę (ur. 1973), dziennikarkę. Po rozstaniu z Passentem była związana ze Zbigniewem Mentzlem, z którym rozstała się w 1994 po 14 latach związku. Ostatnim mężczyzną w jej życiu był niemiecki aktor i reżyser André Ochodlo, z którym współpracowała w Teatrze Atelier w Sopocie. We wrześniu 2010 nakładem wydawnictwa Agora ukazał się tom korespondencji między Osiecką i Jeremim Przyborą z lat 1964–1966 pt. Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory listy na wyczerpanym papierze. Za zgodą Agaty Passent (córki Osieckiej) i Konstantego Przybory (syna Jeremiego) opublikowano treść listów, które para pisała do siebie w trakcie swojego związku. === Inne informacje === Cierpiała na chorobę alkoholową. Nałogowo paliła papierosy. Była osobą wierzącą w Boga, uczęszczała regularnie do kościoła. == Twórczość == Agnieszka Osiecka napisała około 2000 tekstów piosenek, wydanych m.in. w tomach: Kolory (1963) Wyszłam i nie wróciłam (1969) Listy śpiewające (1970) Sztuczny miód (1977) Żywa reklama (1985) Śpiewające piaski (1989) Opisanie szopki (1991) W 2004 Polskie Wydawnictwo Muzyczne rozpoczęło edycję Wielkiego śpiewnika Agnieszki Osieckiej, w którym pomieszczono blisko 500 piosenek. Pierwotnie planowano wydanie 13 tomów, jednak ze względu na wycofanie się sponsora wydany w 2009 tom 10. okazał się ostatnim. Piosenki Agnieszki Osieckiej (wybór): „A ja wolę moją mamę” (muz. i wyk. Majka Jeżowska) „Ballada o pancernych” (muz. Adam Walaciński, wyk. Edmund Fetting) „Ballada wagonowa” (muz. Andrzej Zieliński, wyk. Maryla Rodowicz) „Będę czekać” (muz. Michel Legrand, wyk. Stenia Kozłowska) „Biedne badyliszcze” (wyk. Krystyna Sienkiewicz) „Bossanova do poduszki” (muz. Jacek Mikuła, wyk. Maryla Rodowicz) „Cyrk nocą” (muz. Jacek Mikuła, wyk. Maryla Rodowicz) „Czarodzieje” (muz. Andrzej Zieliński, wyk. Skaldowie) „Damą być” (muz. Jacek Mikuła, wyk. Maryla Rodowicz) „Diabeł i raj” (muz. Katarzyna Gärtner, wyk. Maryla Rodowicz) „Dobranoc panowie” (muz. Andrzej Zieliński, wyk. Maryla Rodowicz) „Dość jest wszystkiego” (współautorstwo z Jackiem Kleyffem, wyk. Maryla