Prince Rogers Nelson (ur. 7 czerwca 1958 w Minneapolis, zm. 21 kwietnia 2016 w Chanhassen) – amerykański muzyk, piosenkarz, kompozytor i autor tekstów, przedstawiciel wielu stylów, w tym R&B, funk, jazz, soul, rock, disco i pop. Należał do najbardziej nowatorskich i ekscentrycznych postaci na amerykańskiej scenie popowej i rockowej. Nazywany „Księciem Popu”, wpłynął znacząco na rozwój muzyki rozrywkowej i był jedną z głównych postaci sceny muzycznej, zwłaszcza w latach 90. XX wieku. Był postrzegany jako jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci sceny muzycznej. Jego zachowanie na scenie i ubiór początkowo były uważane za obsceniczne. Uznawany przez prasę także za symbol seksu i artystę, który ukształtował swoją karierę, często walcząc z przyjętymi praktykami muzycznymi. Był uważany za wirtuoza gitary elektrycznej, grał także na instrumentach klawiszowych i perkusyjnych. Od swojego debiutu w 1978 wydał ponad 40 albumów, które szacunkowo rozeszły się w ponad 100 mln egzemplarzy na świecie. Za sprzedaż albumów w USA otrzymał jedną diamentową płytę, jedną poczwórnie platynową, sześć podwójnie platynowych, siedem platynowych i osiem złotych. Do jego największych przebojów należą: „Little Red Corvette”, „When Doves Cry”, „Let’s Go Crazy”, „Purple Rain”, „Raspberry Beret”, „Kiss”, „U Got the Look”, „Batdance”, „Cream” i „The Most Beautiful Girl in the World”. Poza działalnością solową współpracował z innymi artystami. Występował na scenie m.in. z Eryką Badu, Alicią Keys czy Stevie’em Wonderem. Był producentem albumu Like a Prayer (1989) Madonny i współpracował przy tworzeniu płyty Kate Bush pt. The Red Shoes (1993). W swoich repertuarach utwory autorstwa Prince’a mieli m.in. Tom Jones i Sinéad O’Connor („Nothing Compares 2 U”). Zdobył siedem nagród Grammy, Oscara i Złoty Glob, a w 2004 został włączony do Galerii Sław Rock&Rolla. Zajmował się także produkcją muzyczną i aranżacją swoich utworów. == Rodzina i edukacja == Urodził się w Minneapolis, w stanie Minnesota, w rodzinie z Luizjany. Był synem Mattie Shaw, piosenkarki jazzowej i pracownicy opieki społecznej, oraz Johna L. Nelsona (zm. w sierpniu 2001), tekściarza i pianisty, lidera zespołu jazzowego The Prince Rogers Trio. Jego matka była Amerykanką włoskiego pochodzenia, a ojciec był czarnoskóry. Miał siostrę, Tikę Evene (1960-2024) oraz przyrodnie rodzeństwo: brata, Duana Nelsona, i siostrę, Sharon. Ojciec nadużywał wobec niego i jego matki przemocy fizycznej, co Prince potwierdził m.in. w swoim filmie dokumentalnym Purpurowy deszcz i piosence „Papa”. Rodzice Prince’a rozwiedli się w 1968, a jego matka jeszcze w tym samym roku wyszła za Haywarda Bakera – Prince wówczas przyjął nazwisko ojczyma. Napięte relacje z Bakerem doprowadziły do przeprowadzki wówczas 12-letniego Prince’a do ojca. Nastolatek później pomieszkiwał u swojej ciotki, Olivii Nelson, a następnie wprowadził się do szkolnego przyjaciela, Andrégo Andersona. We wczesnym dzieciństwie miewał ataki epilepsji. Miał zdiagnozowane niestabilność psychiczną i rozdwojenie jaźni. Uczęszczał do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Uczył się w gimnazjum Bryanta i liceum Centrum High. W tym okresie był prześladowany przez rówieśników ze względu na swoją nieśmiałość, charakterystyczny sposób ubierania się i oryginalne imię. Doświadczył też rasizmu, któremu przeciwstawiał się w dorosłym życiu. == Kariera == === Początki === Zafascynowany jednym z koncertów ojca, na który wybrał się z matką, gdy miał sześć lat, postanowił związać życie z muzyką. Kiedy miał siedem lat, skomponował swój pierwszy utwór – „Funkmachine”. Samodzielnie opanował grę na fortepianie, gitarze i perkusji. Ojciec miał duży wpływ na przyszłą twórczość Prince’a, który w swoich piosenkach wykorzystywał używane przez niego sekwencje akordów, a w kilku utworach Amerykańskie Stowarzyszenie Kompozytorów, Autorów i Wydawców uznaje go za ich współautora. Kiedy miał 14 lat, wraz z André Andersonem i Charlesem Smithem założył zespół Grand Central, który później nosił nazwy Grand Central Corporation i Champagne. Z formacją wziął udział w sesji nagraniowej w studiu Moonsound Chrisa Moona, który wkrótce zaproponował Prince’owi solową współpracę, obejmującą skomponowanie melodii do jego tekstów. W 1976, nagrawszy pierwsze muzyczne demo, odrzucił ofertę przeniesienie na nowojorską wytwórnię Tiffany Entertainment praw do jego pierwszych autorskich piosenek – „Baby”, „Soft & Wet”, „Love Is Forever” i „Aces”. Po powrocie do Minneapolis nawiązał współpracę z Owenem Husneyem z The Ad Company, który wkrótce powołał do życia firmę American Artists Inc, zajmującą się opieką artystyczną nad Prince’em. W grudniu 1976 rozpoczął nagrania kolejnego, solowego demo w studiu Sound 80. Do 1978 pracował jako muzyk sesyjny z zespołem 94 East, ale nie był jego oficjalnym członkiem. === Lata 1977–1979 === Był namawiany do współpracy z wytwórnią A&M Records, ale ostatecznie w czerwcu 1977 podpisał kontrakt z Warner Bros.. W następnym miesiącu zagrał swój pierwszy płatny koncert – w ośrodku kultury Phillis Wheatley w Minneapolis. Latem rozpoczął nagrania debiutanckiej płyty w studiu Sound 80 w Minneapolis i Record Plant w Sausalito, które ukończył w styczniu 1978. 7 kwietnia 1978 wydał album pt. For You, na który sam skomponował, zaaranżował i wyprodukował właściwie cały materiał, mimo że do nagrania użyto 23 instrumentów. 7 czerwca 1978, w dniu swoich 20. urodzin, wydał pierwszy singiel z płyty – „Soft & Wet”, który dotarł do 98. miejsca na liście Billboard Hot 100 i do 12. miejsca na Hot R&B/Hip-Hop Songs oraz został po latach wykorzystany w scenie dreszczowca M. Nighta Shyamalana Niezniszczalny (2000) z Robin Wright i Bruce’em Willisem. Singiel promował podczas trasy promocyjnej, w której ramach pojawiał się w sklepach płytowych w całym kraju, by rozdać autografy. Sam album dotarł do 21. miejsca billoardowej listy Top R&B/Hip-Hop Albums. W ramach promocji albumu Prince odbył krótką trasę promocyjną po Karolinie Północnej. Latem 1978 skompletował swój zespół koncertowy, z którym zadebiutował na scenie 5 stycznia 1979 w Capri Theater w Minneapolis. W tym okresie nowym menedżerem Prince’a został Steve Fargnoli. Od kwietnia do maja pracował w studiu Alpha Studio w Los Angeles nad materiałem na swój drugi album. Album, zatytułowany po prostu Prince, wydał 19 października 1979 i dotarł z nim do trzeciego miejsca listy Top R&B/Hip-Hop Albums. Za sprzedaż wydawnictwa uzyskał status platynowej płyty. Album promował dwoma singlami: „I Wanna Be Your Lover” i „Why You Wanna Treat Me So Bad?”, które stały się przebojami i były wysoko plasowane na listach przebojów. Jednocześnie pracował nad pobocznym projektem – rockowym zespołem The Rebels, jednak szybko zawiesił pracę ze względu na niezadowolenie z jakości nagranych dziewięciu piosenek. Wkrótce po wydaniu płyty Prince wyruszył w trasę koncertową, m.in. lutym 1980 występował jako support przed koncertami Ricka Jamesa w ramach jego trasy pt. „Fire It Up”. === Lata 1980–1984 === Między majem a czerwcem 1980 w swoim domowym studiu przy 680 North Arm Drive w Orono nagrał materiał na swój kolejny album – Dirty Mind, który wydał w październiku i na którym umieścił kompozycje łączącę muzykę kreatywneą z rock and rollem, punkiem i ostrzejszymi rockowymi partiami gitarowymi, a w tekstach poruszył tematy kontrowersyjne, np. seks oralny („Head”) czy kazirodczy romans między rodzeństwem („Sister”). W ramach promocji płyty wyruszył w trasę koncertową, podczas której tworzył zmysłowy show, dzięki czemu stał się symbolem seksu, ale także – dla bardziej konserwatywnej publiczności – celem ataków. Ze względu na słabe zainteresowanie koncertami i płytą trasa została zawieszona, jednakże wkrótce ją wznowiono na skutek przychylnych recenzji prasowych. W lutym 1981 po raz pierwszy gościł w programie Saturday Night Live, w którym zaśpiewał utwór „Partyup”. Wiosną tego samego roku rozpoczął pracę nad swoim kolejnym albumem i zagrał pierwsze koncerty w Europie – w Amsterdamie, Londynie i Paryżu. 14 października 1981 wydał album pt. Controversy, z którego pochodził jego pierwszy światowy przebój o tym samym tytule. Po premierze płyty wyruszył w trasę koncertową, którą poprzedził występami jako support The Rolling Stones na kilku koncertach zespołu w Los Angeles. Występy nie zdobyły przychylności publiczności – na pierwszy z nich założył kobiecy strój, za co został obrzucony śmieciami i zmuszony do zejścia ze sceny. W trakcie trasy kręcił film dokumentalny The Second Coming, w którym chciał uwiecznić fragmenty koncertów, ale ostatecznie zawiesił projekt. Od marca do sierpnia 1982 pracował nad materiałem na album pt. 1999, który nagrał w domowym studiu przy 9401 Kiowa Trail w Chanhassen i wydał 27 października 1982. Dwupłytowe wydawnictwo promował m.in. piosenkami „1999” i „Little Red Corvette”, z którą dotarł do siódmego miejsca listy przebojów Billboard Hot 100. Sam album osiągnął sukces komercyjny, docierając do czołówki listy bestsellerów w USA, gdzie uzyskał status poczwórnie platynowej płyty za osiągnięcie sprzedaż w nakładzie przekraczającym 3 mln egzemplarzy. Prince promował album także podczas trasy koncertowej, podczas której supportowały go zespoły The Time i Vanity 6. 3 sierpnia 1983 wystąpił z zespołem na imprezie dobroczynnej dla Minneapolis Dance Theater Company, podczas której zebrano 23 tys. dol.. W listopadzie tego samego roli rozpoczął zdjęcia do filmu Albert Magnolego Purpurowy deszcz (Purple Rain, 1984) inspirowanego jego życiorysem, w którym zagrał główną rolę utalentowanego i wyobcowanego młodego muzyka Kida rozpoczynającego estradową karierę w klubie muzycznym z formacją The Revolution. Film w zaledwie trzy dni po premierze przyniósł twórcom 7,3 mln dol. wpływów, a ostatecznie zarobił na siebie 70 mln dol. Prince za rolę w filmie otrzymał nagrodę NAACP Image Awards dla wybitnego aktora pierwszoplanowego w filmie fabularnym. Miesiąc przed premierą filmu wydał ścieżkę dźwiękową pt. Purple Rain, który okazał się sukcesem sprzedażowym,