Kamila, z domu Camilla Rosemary Shand, primo voto Parker Bowles (ur. 17 lipca 1947 w Londynie) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jako żona Karola III, króla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, od 8 września 2022. Reprezentuje brytyjską monarchię w oficjalnych wystąpieniach. Od kiedy w 2005 zawarła związek małżeński z Karolem, ówczesnym księciem Walii, jest patronką ponad 100 organizacji charytatywnych i uczestniczy w wydarzeniach mających na celu zapewnianie im wsparcia. Aktywnie działa na rzecz podnoszenia społecznej świadomości na temat osteoporozy. Po śmierci królowej Elżbiety II 8 września 2022 Kamila otrzymała, jako żona następcy brytyjskiego tronu, tytuł „królowej małżonki Zjednoczonego Królestwa”. Od koronacji, która odbyła się 6 maja 2023, nosi tytuł „królowej Zjednoczonego Królestwa”. == Rodzina i edukacja == Camilla Rosemary Shand urodziła się 17 lipca 1947 w szpitalu King’s College Hospital w Londynie jako pierwsze dziecko wojskowego Bruce’a Shanda (1917–2006) i jego żony, pracownicy agencji adopcyjnej Rosalind Shand z domu Cubitt (1921–1994), będącej córką Rolanda Cubitta (1899–1962), arystokraty, późniejszego 3. barona Ashcombe. Lekarzem odbierającym Kamilę przy porodzie był sir William Gilliatt, który szesnaście miesięcy później w Pałacu Buckingham przyprowadził na świat jej późniejszego drugiego męża, Karola, od 2022 króla Wielkiej Brytanii pod imieniem Karol III. Kamila ma dwoje młodszego rodzeństwa: siostrę Annabel (ur. 1949) i brata Marka (1951–2014). Jest prawnuczką Alice Keppel (babka jej matki), która była kochanką Alberta Edwarda, księcia Walii (późniejszego króla Wielkiej Brytanii jako Edward VII). Mająca po matce arystokratyczne pochodzenie Kamila, w dzieciństwie nazywana „Millą”, dorastała we wsi Plumpton w hrabstwie East Sussex. Wykształcenie odebrała w Dumbrells School w Sussex, Queen’s Gate School w londyńskiej dzielnicy South Kensington i w prywatnej szkole dla dziewcząt Mon Fertile w Tolochenaz. Przez pół roku studiowała na Instytucie Uniwersytetu Londyńskiego w Paryżu (fr. Institut de l'Université de Londres à Paris), w którym uczyła się języka francuskiego. W 1965 powróciła do Londynu, gdzie przez rok pracowała w firmie dekoratorskiej wnętrz „Sybil Colefax & John Fowler”. W latach 60. pracowała także jako recepcjonistka i asystentka biurowa. == Pierwsze małżeństwo == Jej pierwszym chłopakiem był Kevin Burke, syn Aubreya Burke’a, ówczesnego presesa koncernu lotniczego Hawker Siddeley. Następnie spotykała się z Simonem Parker Bowlesem, pracownikiem firmy winiarskiej, a jakiś czas później związała się z jego starszym bratem, kapitanem regimentu Królewskiej Gwardii Konnej Andrew Parker Bowlesem (ur. 1939), za którego wyszła 4 lipca 1973. Mają dwoje dzieci: Toma (ur. 1974) i Laurę (ur. 1978). Tworzyli związek otwarty i dopuszczali się zdrad. Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1995. == Związek i małżeństwo z księciem Walii == Kamila poznała Karola, wówczas księcia Walii, w 1971 podczas spotkania w domu jej przyjaciółki, Lucii Santa Cruz, a nie – jak podaje kilka źródeł – na meczu polo. Przypadli sobie do gustu, wzajemnie się rozumieli i mieli wspólne pasje (konie oraz polowania), co poskutkowało nawiązaniem przez nich krótkiego romansu, który zakończyli przez wzgląd Karola na niedługo wcześniej rozpoczętą służbę wojskową i brak gotowości na ustatkowanie się. Ich związkowi niechętna była rodzina królewska, która uważała, że Kamila nie wywodzi się z właściwej rodziny i ma bogatą przeszłość w kwestii relacji z mężczyznami. Kamila, mimo zawarcia związku małżeńskiego z Andrew Parkerem Bowlesem w 1973, kontynuowała znajomość z Karolem, który często polegał na jej radach w kwestiach uczuciowych. Utrzymywali kontakt w nieokreślonej formie przez kilka pierwszych lat zawartego w 1981 małżeństwa Karola i Diany Spencer, aż ok. 1984 relacja przybrała charakter związku uczuciowego (Diana w tym samym czasie rozpoczęła romans z oficerem Jamesem Hewittem). Karol był dowódcą Regimentu Księcia Walii, w którym służył kapitan Simon Elliot, mąż młodszej siostry Kamili, Annabel. Elliot wraz z żoną w połowie lat 70. XX wieku (po dwuletnim towarzyszeniu księciu Walii w Londynie) powrócił do jednostki stacjonującej w Osnabrück, gdzie Kamila często odwiedzała siostrę i szwagra, a Karol odbywał coroczne podróże do swojego regimentu. Elliotowie pozostali bliskimi przyjaciółmi Karola. Księżna Diana często oskarżała Kamilę o zniszczenie jej małżeństwa. Karol i Kamila mieli wymieniać się prezentami, używając pseudonimów „Fred” i „Gladys”. Romans księcia Walii wyszedł na jaw po opublikowaniu książki Andrew Mortona Diana: Prawdziwa historia z 1992, a później był omawiany po ujawnieniu transkrypcji prywatnej, nieprzyzwoitej rozmowy telefonicznej Karola i Kamili z 18 grudnia 1989 (tzw. Camillagate) oraz emisji telewizyjnej wywiadów udzielonych przez księcia i księżną Walii w sprawie ich małżeństwa (odpowiednio w 1994 i 1995). Wydarzenia te sprawiły, że Kamila stała się niepopularna w brytyjskim społeczeństwie, zaczęła być śledzona przez paparazzi i padła ofiarą chuliganów, którzy wybili jej szyby w samochodzie i oblali go farbą. Karol po rozwodzie z Dianą w 1996 stopniowo wprowadzał Kamilę jako swoją partnerkę życiową w oficjalne życie brytyjskiej monarchii, ale Parker Bowles po śmierci Diany w sierpniu 1997 ograniczyła obecność publiczną. Kilka miesięcy po śmierci Diany poznała synów Karola, książąt Wilhelma i Henryka, którzy w kolejnych latach bardzo ją polubili. 28 stycznia 1999 po raz pierwszy pokazała się publicznie razem z Karolem, wychodząc z londyńskiego Hotelu Ritz, w którym odbywało się przyjęcie z okazji 50. urodzin siostry Kamili, Annabel (na uroczystość przybyli oddzielnie). W 2000, podczas obchodów 60. urodzin ostatniego króla Grecji Konstantyna II, została oficjalnie przedstawiona królowej Wielkiej Brytanii Elżbiecie II. W 1997 została patronką, a w 2001 – prezesem Narodowego Towarzystwa Walki z Osteoporozą (National Osteoporosis Society), które w 2019 przemianowano na Królewskie Towarzystwo Walki z Osteoporozą (Royal Osteoporosis Society). W 2003 przeprowadziła się do królewskiej rezydencji Clarence House. 10 lutego 2005 podano do publicznej wiadomości, że książę Karol i Kamila Parker Bowles zamierzają pobrać się 8 kwietnia. 4 kwietnia ogłoszono przełożenie ceremonii ślubnej o jeden dzień z powodu śmierci papieża Jana Pawła II, którego pogrzeb został wyznaczony na 8 kwietnia, a Karol miał na nim reprezentować królową Elżbietę II. Cywilny ślub pary odbył się 9 kwietnia 2005 o godz. 12:20 w XVII-wiecznym budynku Windsor Guildhall w Windsorze w hrabstwie Berkshire. Kamila i Karol pojawili się w budynku ok. godz. 12:25, wspólnie podjeżdżając pod niego Rolls-Royce’em Phantomem VI. Na ok. dwie godziny przed ślubem wzdłuż trasy przejazdu zgromadziło się kilka tysięcy ludzi, którzy chcieli zobaczyć nową parę książęcą. Karol i Kamila zostali uznani za małżonków przez lokalną urzędniczkę stanu cywilnego Clair Williams podczas prywatnej, nietransmitowanej przez media, 20-minutowej ceremonii w obecności zaledwie 28 zaproszonych gości; wśród nich nie było rodziców pana młodego (królowej Elżbiety II i księcia Edynburga Filipa). Świadkami na ślubie byli najstarsi synowie obojga małżonków z poprzednich związków, tj. książę Wilhelm i Tom Parker Bowles. Obrączki ślubne państwa młodych, za których przekazanie odpowiadał Wilhelm, były wykonane z walijskiego złota. Kamila, już jako „Jej Królewska Wysokość” (ang. Her Royal Highness, HRH), po ślubie została po raz pierwszy oficjalnie sfotografowana wraz z królową Elżbietą II, księciem Filipem, księciem Karolem, książętami Wilhelmem i Henrykiem oraz innymi członkami rodziny królewskiej. Następnie wzięła udział z mężem w 45-minutowym, transmitowanym przez telewizję, nabożeństwie w kaplicy św. Jerzego zamku w Windsorze, prowadzonym przez arcybiskupa Canterbury Rowana Williamsa. Podczas błogosławieństwa uklękli i odczytali z Modlitewnika Powszechnego 1662 słowa zawierające wyznanie „rozmaitych grzechów i niegodziwości”. W nabożeństwie uczestniczyło ok. 800 gości, w tym rodzina (m.in. królowa Elżbieta II i książę Filip) i przyjaciele pary oraz liczne osobistości, m.in. premier Wielkiej Brytanii Tony Blair i celebryci: Rowan Atkinson, Phil Collins, Kenneth Branagh, Joanna Lumley, Richard E. Grant, Jools Holland i Stephen Fry, a także pierwszy mąż Kamili, Andrew Parker Bowles. Ostatnim punktem dnia ślubu było popołudniowe przyjęcie na zamku w Windsorze. Później, po godz. 18.00 Karol i Kamila pojechali na miesiąc miodowy do szkockiej rezydencji królewskiej Birkhall, stanowiącej część posiadłości Balmoral. Podczas miesiąca miodowego, 14 kwietnia, Kamila odbyła swoją pierwszą publiczną służbę jako członkini rodziny królewskiej, dokonując oficjalnego otwarcia placu zabaw w parku Monaltrie Park w Ballater. Po zawarciu małżeństwa używała tytułu „księżnej Kornwalii” (w Szkocji – „księżnej Rothesay”). Chociaż jako małżonka księcia Walii miała prawo do tytułu „księżnej Walii”, zdecydowała się przyjąć kolejny z tytułów swojego męża, gdyż opinia publiczna kojarzyła tytuł księżnej Walii z Dianą Spencer. Kamila, według zapowiedzi po objęciu przez Karola tronu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, miała nie zostać królową, a otrzymać tylko tytuł księżnej-małżonki. == Małżonka księcia Walii == Wraz z wejściem do brytyjskiej rodziny królewskiej otrzymała wiele obowiązków wynikających z jej pozycji żony następcy tronu, które początkowo ograniczały się do towarzyszenia księciu Walii w wypełnianiu jego obowiązków. W czerwcu 2005 uczestniczyła w ceremonii Trooping the Colour w Londynie, po której po raz pierwszy pojawiła się na balkonie Pałacu Buckingham. 8 lipca 2005 towarzyszyła mężowi podczas wizyty u rannych w zamachach terrorystycznych w Londynie w szpitalu St Mary’s Hospital w Paddington. W listopadzie 2005 towarzyszyła Karolowi podczas oficjalnej podróży do Stanów Zjednoczonych, odbywając z