# Chelsea Football Club Chelsea Football Club – angielski profesjonalny klub piłkarski z siedzibą w zachodnim Londynie, w dzielnicy Hammersmith and Fulham. Został założony 10 marca 1905 roku i od ponad 100 lat rozgrywa mecze na stadionie Stamford Bridge. Klub jest jednym z najbardziej udanych i najbogatszych zespołów w Anglii, zdobywając liczne trofea zarówno krajowe, jak i międzynarodowe. ## Historia ### Pierwsze lata (1905-1920) Historia Chelsea zaczęła się w 1904 roku, gdy Henry Augustus Mears nabył stadion Stamford Bridge. Gdy oferta sprzedaży obiektu Fulhamowi F.C. została odrzucona, Mears postanowił założyć własny klub. 14 marca 1905 roku w pubie "The Rinsing Sun" zorganizowano spotkanie, na którym zadecydowano o nazwie "Chelsea" – po sąsiedniej dzielnicy. Pierwszy sezon zespół rozpoczął rok później w Drugiej Lidze pod opieką trenera Johna Robertsona. Pierwszym oficjalnym spotkaniem była porażka 0:1 z Stockport County F.C. 1 września 1905 roku. Jednak już 9 września George Hilsdon strzelił pierwszą bramkę w historii klubu w meczu z Blackpool FC. W 1907 roku zespół awansował do Division One, najwyższego szczebla rozgrywek ligowych w Anglii w tamtych czasach. ### 1931-1960 W latach 30. i 40. Chelsea przemieszczała się między Division Two a Division One, ale od 1931 roku klub nieprzerwanie przez ponad 30 lat grał w pierwszej lidze. W 1936 roku z okazii 30-lecia Wisły Kraków zagrał z polskim zespołem. Po II wojnie światowej na Stamford Bridge gościło mistrzostwo ZSRR – Dinamo Moskwa, przyciągając prawie 100 tysięcy widzów – rekord w Anglii. W 1955 roku pod wodzą Teda Drake'a Chelsea zdobyła pierwszy tytuł mistrza Anglii. Drake wprowadził nową odznakę klubu i rozwijał system skautingu, co pozwoliło przyciągnąć młodych talentów. ### 1961–1990 Okres ten umocnił pozycję Chelsea na rynku angielskim. Pod wodzą Tommy Docherty'ego "The Blues" zdobyli w 1965 pierwszy Puchar Ligi Angielskiej. W 1970 londyński zespół w finale Pucharu Anglii z mistrzem kraju – Leeds United A.F.C. – po remisie 2:2 i powtórzeniu meczu na Old Trafford zwyciężył 2:1, a zwycięskiego gola strzelił Peter Osgood. W 1971 roku Chelsea sięgnęła po swój pierwszy europejski tytuł – Pucharu Zdobywców Pucharów, pokonując w finale Real Madryt 2:1. Jednak w latach 70. zmodernizowano stadion Stamford Bridge, co przyczyniło się do problemów finansowych i spadku do Division Two w 1975 roku. ### Awans do Premier League i odbudowa Na początku lat 90. londyński zespół dysponował coraz większym budżetem transferowym. W 1993 roku zespół awansował do Premiership. Klubowi po latach kryzysu udało się w końcu zgromadzić fundusze na solidne wzmocnienia. Glenn Hoddle przekonał holenderskiego gwiazdora Ruuda Gullita, aby ten dołączył do Chelsea. W 2003 roku klub został zakupiony przez rosyjskiego multimiliardera Romana Abramowicza, co oznaczało początek nowej ery sukcesów. Pierwszymi poważnymi wzmocnieniami było sprowadzenie Glena Johnsona, Geremi, Damien Duff, Hernán Crespo, Adrian Mutu, Joe Cole, Juan Sebastián Verón, Wayne Bridge i Claude Makélélé. ### Era José Mourinho 2 czerwca 2004 roku nowym trenerem klubu został José Mourinho, który sezon wcześniej wraz z FC Porto wygrał rozgrywki Ligi Mistrzów. Miał on zagwarantować klubowi z Londynu trofea, których nie zdobył Ranieri. Pierwszym sukcesem nowego szkoleniowca było zdobycie drugiego mistrzostwa Anglii w historii klubu w sezonie 2005/2006. ### 2009-2013 Po zwolnieniu Luiz’a Felipe Scolariego w 2009 roku trenerem The Blues został Carlo Ancelotti. Pod jego wodzą Chelsea zdobyła mistrzostwo Anglii i "dublet" w 2010 roku, wygrywając zarówno ligę, jak i Puchar Anglii. ### Era Franka Lamparda Od sezonu 2019/20 trenerem zespołu został legendarny były gracz Frank Lampard. W pierwszym oficjalnym meczu pod jego wodzą Chelsea przegrała 0:4 z Manchesterem United, ale w Lidze Mistrzów zwyciężyła w grupie z Valencią, Ajaxem i Lille. ### Era Thomasa Tuchela Pod wodzą Tuchela Chelsea dotarła do finału Pucharu Anglii, przegrywając 1:0 z Leicester City i zdobyła swój drugi tytuł Ligi Mistrzów UEFA po zwycięstwie 1:0 nad Manchesterem City w Porto. Następnie klub po raz drugi zdobył Superpuchar UEFA 2021, pokonując Villarreal 6:5 w rzutach karnych, po zakończeniu 1:1 w Belfaście po dogrywce oraz Klubowe Mistrzostwa Świata FIFA 2021 (pierwsze dla klubu) w Abu Zabi po pokonaniu brazylijskiego Palmeiras 2:1. W dniu 7 maja 2022 roku Chelsea potwierdziła, że uzgodniono warunki przejęcia klubu przez nową grupę właścicieli, na której czele stoją Todd Boehly, Clearlake Capital, Mark Walter i Hansjörg Wyss. Grupa była później znana jako BlueCo. ## Sukcesy ### Trofea międzynarodowe - **Liga Mistrzów UEFA**: 2011/2012, 2020/2021 - **Liga Europy UEFA**: 2012/2013, 2018/2019 - **Puchar Zdobywców Pucharów**: 1970/1971, 1997/1998 - **Superpuchar Europy**: 1998, 2021 - **Klubowe Mistrzostwa Świata FIFA**: 2021 ### Trofea krajowe - **Premier League**: 6 razy (1954/1955, 2004/2005, 2005/2006, 2009/2010, 2014/2015, 2016/2017) - **Puchar Anglii**: 8 razy - **Puchar Ligi Angielskiej**: 5 razy - **Tarcza Wspólnoty**: 4 razy ### Finały Pucharów Krajowych Chelsea pojawiła się w wielu finałach pucharowych, w tym w Pucharze Anglii (1915, 1967, 1970, 1994, 1997, 2000, 2002, 2007, 2009, 2010, 2012, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022), Pucharze Ligi Angielskiej (1965, 1972, 1998, 2005, 2007, 2008, 2015, 2019, 2022) i Tarczy Wspólnoty (1955, 1970, 1997, 2000, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2012, 2015, 2017, 2018). ## Stadion Chelsea rozgrywa swoje mecze na stadionie Stamford Bridge, mieszczącym 41 841 widzów. Obiekt wchodzi w skład multipleksu Chelsea Village, który obejmuje również dwa czterogwiazdkowe hotele, pięć restauracji, sale bankietowe i konferencyjne, kluby nocne, podziemny parking. Nazwa Stamford Bridge oznacza "most nad Stamford" i odnosi się do potoku Stamford, który kiedyś płynął w okolicy. ## Stroje Od pierwszego spotkania rozegranego w 1905 piłkarze Chelsea występowali w niebieskich koszulkach. Pierwszym strojem była niebieska koszulka o jaśniejszym odcieniu niż obecnie, natomiast spodenki były białe, a getry granatowe. W 1912 koszulki zmieniły kolor na ciemnoniebieski, tzw. royal blue. Kiedy na początku lat 60. szkoleniowcem został Tommy Docherty, wprowadzono czym spodenki i białe getry. ## Hymn Hymnem Chelsea jest "Blue is the colour". Powstał w 1972 roku, pierwszy raz publicznie został odtworzony podczas finału Pucharu Ligi. W marcu 1972 roku hymn Chelsea zajął 5. miejsce na popularnej liście przebojów (UK Singles Chart) i od tego momentu obok hymnu Liverpoolu jest najlepiej rozpoznawalnym hymnem klubowym w Anglii. ## Sponsorzy i partnerzy Chelsea ma liczne sponsory i partnerów, w tym linie lotnicze, firmy motoryzacyjne, firmy telekomunikacyjne i media, a także firmy produkujące napoje energetyczne i dezodoranty. ## Galeria sławy Najwybitniejsi piłkarze w historii Chelsea, umieszczeni w galerii sław londyńskiego klubu. Należy do niej 46 byłych zawodników, wśród podanych sław pięć grało i trenowało zespół z zachodniego Londynu (David Webb, Ruud Gullit, Gianluca Vialli, Roberto Di Matteo, Frank Lampard).