Shakira Isabel Mebarak Ripoll (ur. 2 lutego 1977 w Barranquilli) – kolumbijska piosenkarka, kompozytorka i autorka tekstów, tancerka, producentka muzyczna, businesswoman, filantropka, aktorka i modelka. Ambasadorka dobrej woli UNICEF. Laureatka czterech nagród Grammy i piętnastu nagród Latin Grammy Awards. Dwukrotnie nominowana do nagrody Złotego Globu. Pierwsza artystka z Ameryki Południowej, która zrobiła wielką karierę w USA i na świecie, otwierając drogę do światowego rynku muzyki popularnej wielu muzykom łacińskim i przyczyniając się do rosnących popularności i znaczenia języka hiszpańskiego w skali światowej. We współpracy z wytwórnią Sony Music wyprodukowała dwanaście albumów studyjnych i szereg innych (nagrania z występów, remiksy etc.), do których materiał artystyczny stworzyła w głównej mierze sama. Globalnie jedna z najlepiej sprzedających się artystek, nazywana królową muzyki łacińskiej, której żeńską stronę zdominowała po roku 1995. Zajmowała wysokie miejsca na listach przebojów: amerykańskiej Billboard Hot 100, australijskiej liście ARIA oraz brytyjskiej liście najlepiej sprzedających się singli. Przyciągała i przyciąga rekordowe ilości widzów na międzynarodowych trasach koncertowych. Założycielka i wieloletnia działaczka Fundacji „Bose Stopy” (hiszp. Fundación Pies Descalzos), organizacji charytatywnej działającej na rzecz biednych i potrzebujących dzieci, często ofiar wojny domowej w Kolumbii. Nazwa fundacji wywodzi się od tytułu płyty Shakiry z 1995. Fundacja pomaga wielu tysiącom dzieci, których znaczny procent był bez dostępu do edukacji, a dla których pobudowała szkoły w różnych miejscowościach, jak i ich rodzinom i społecznościom, które wspiera. == Życiorys == === Młodość === Urodziła się w 1977 w Barranquilli. Jej dziadkowie od strony ojca wyemigrowali z Libanu do Nowego Jorku, gdzie urodził się jej ojciec, który w wieku pięciu lat razem z nimi wyemigrował do Kolumbii. Jej imię pochodzi z języka arabskiego (شاكِرة), tłumaczone na język polski oznacza kobietę pełną łaski, jak i wdzięczną (mająca serdeczne uczucia dla swego dobroczyńcy). Jej matka jest pochodzenia hiszpańskiego. Mając cztery lata napisała swój pierwszy wiersz, „La rosa de cristal”, a dostawszy od cioci na ósme urodziny gitarę stworzyła pierwszą piosenkę, „Tus gafas oscuras”. Od tego czasu pisała i komponowała kolejne utwory muzyczne. W szkole rozwijała talent taneczny i wokalny, ale w drugiej klasie nie została przyjęta do chóru ze względu na swój zbyt mocny głos. W wieku lat 10 wygrała jednak konkurs talentów zorganizowany przez lokalną stację telewizyjną i zaczęła występować w okolicznych programach artystycznych. We wczesnych latach 90. zadebiutowała na scenie muzycznej Kolumbii. Jej językiem ojczystym jest hiszpański, mówi też płynnie po angielsku, portugalsku, włosku, francusku i katalońsku. === Kariera === Udało się jej nawiązać kontakty z pracownikami Sony Music Colombia; po przesłuchaniu w Bogocie firma podpisała z 13-letnią Shakirą kontrakt na trzy płyty. W 1991 ukazał się na rynku jej pierwszy album studyjny pt. Magia, a dwa lata później następny, Peligro. Oba wydawnictwa rozeszły się w ok. 1 tys. egzemplarzy. W przypadku Peligro artystka odmówiła udziału w promocji płyty, bo nie była usatysfakcjonowana jej produkcją muzyczną. Z 18 piosenek na dwóch pierwszych albumach, 10 jest jej autorstwa. Zadebiutowała w tym okresie w kolumbijskiej telenoweli El Oasis, w której grała główną rolę Luisy Marii. Po wielkim sukcesie w Kolumbii przeboju „¿Dónde estás corazón?”, który nagrała w 1994, w 1995 wydała album pt. Pies descalzos, co jej przyniosło rozgłos w Ameryce Łacińskiej i Hiszpanii. Kontrolę nad aspektami muzycznymi Sony Music pozostawiła tym razem w rękach 17-letniej Shakiry, a powstała płyta rozeszła się w ilości 5 mln egzemplarzy. Album był promowany singlem „Estoy aqui”, jednym z jego hitów. Luis Fernando Ochoa współpracował z Szakirą przy tworzeniu i produkcji Pies descalzos, następnego albumu pt. The Remixes (1997), zawierającego taneczne i portugalskojęzyczne wersje utworów z Pies descalzos, oraz pisaniu wielu piosenek z jej późniejszych płyt. Pies descalzos zaowocował jej pierwszym, dwuletnim międzynarodowym Tour Pies Descalzos (1995–1997), na który złożyło się 118 występów. Stała się obiektem kultu i uwielbienia wśród młodzieży, również imigracji latynoskiej w USA. Przeprowadziła się do Miami i w 1998 wydała album pt. ¿Dónde están los ladrones?, promowany singlami „Ciega, sordomuda” i „Ojos así”. Obydwie piosenki i ich teledyski stały się wielkimi przebojami; pierwsza utylizuje elementy muzyki meksykańskiej, a druga arabskiej. Ponad 7 mln egzemplarzy ¿Dónde están los ladrones? zostało sprzedanych, w tym 1,5 mln w USA. Jej karierą tam zajęło się małżeństwo Gloria i Emilio Estefan. Emilio został jej menedżerem, a Gloria pomagała m.in. w szlifowaniu Szakiry angielskiego. W 1999 nagrała koncert MTV Unplugged i otrzymała nagrodę Grammy za live album. W 2001 wydała – pierwszy w karierze – anglojęzyczny głównie album pt. Laundry Service, dzięki któremu osiągnęła swój bezprecedensowy i do dziś niezrównany sukces komercyjny (rozszedł się w nakładzie 13 mln egzemplarzy) i globalną popularność, m.in. w Stanach Zjednoczonych i Europie. Płytę promowała singlami: „Whenever, Wherever”, „Underneath Your Clothes” i „Objection (Tango)”, które stały się ogólnoświatowymi przebojami. Muzyka do najważniejszego z nich, inspirowanego andyjskim folklorem „Whenever, Wherever”, zwanego w wersji hiszpańskojęzycznej „Suerte”, została napisana przez Shakirę z Timem Mitchellem. Z końcem 2002 brytyjski dziennik The Guardian pisał o kolumbijskiej wokalistce, która „podbiła świat”. W 2005 wydała dwa albumy: Fijación oral vol. 1 (po hiszpańsku, promowany przebojem „La tortura”) i Oral Fixation Vol. 2 (po angielsku, z hitem „Hips Don’t Lie”), które również osiągnęły sukces komercyjny. W 2006 nagrała utwór „Te lo agradezco, pero no” w duecie z Alejandro Sanzem i piosenkę „Si tú no vuelves” z Miguelem Bosé na potrzeby albumu pt. Papito poświęconemu trzydziestoleciu jego kariery. W 2007 nagrała z Beyoncé utwór „Beautiful Liar”, wydany jako drugi singiel z płyty Beyoncé pt. B’Day. W kwietniu piosenka pobiła rekord notowania Billboard Hot 100, przeskakując z 93. na trzecie miejsce listy. Utwór zapewnił duetowi nominację do nagród Grammy dla najlepszej współpracy artystów pop. Również w 2007 Shakira zaśpiewała gościnnie w utworze Annie Lennox „Sing” z albumu Songs of Mass Destruction oraz skomponowała i zaśpiewała utwór „King and Queen” z Wyclefem Jeanem na jego płytę pt. Carnival Vol. II: Memoirs of an Immigrant. W 2007 premierę miał też film Miłość w czasach zarazy, do którego napisała teksty i współkomponowała muzykę dwóch piosenek – „Hay Amores” i „Despedida”. O stworzenie utworów zwrócił się do niej kolumbijski pisarz Gabriel García Márquez, autor zekranizowanej książki. W filmie wykorzystano również piosenkę „Pienso en ti” z jej albumu Pies descalzos. Za utwór „Despedida” była nominowana do Złotego Globu za najlepszą oryginalną piosenkę. Zaprzyjaźniony z Shakirą Márquez, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, określił aspekt jej sztuki scenicznej jako „niewinną zmysłowość”. 18 stycznia 2009 wystąpiła na gali Lincoln Memorial „We Are One” dla uczczenia zaprzysiężenia prezydencji Baracka Obamy. Wspólnie z Usherem i Steviem Wonderem wykonała tam utwór „Higher Ground”. Również w 2009 premierę miał album Mercedes Sosy pt. Cantora 1 zawierający utwór „La maza” nagrany przez obie artystki. W październiku 2009 Shakira wydała album pt. She Wolf, który promowała tytułowym singlem. W 2010 nagrała utwór „Waka Waka (This Time for Africa)” będący oficjalną piosenką Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w RPA. Nagranie to spotkało się z gorącym przyjęciem (angielska wersja piosenki zajmowała trzecie miejsce wśród najczęściej oglądanych teledysków w serwisie YouTube) i zostało najlepiej sprzedającym się singlem promującym piłkarskie mistrzostwa świata. 11 lipca 2010 poprowadziła oficjalną ceremonię zakończenia mistrzostw. W sierpniu nagrała piosenkę „Todos juntos” z bohaterką kreskówki dla dzieci Dora poznaje świat; utwór znalazł się na albumie pt. We Did It! Dora’s Greatest Hits i pojawił się w odcinku serialu pt. „Dora’s Explorer Girls”. Shakiry album pt. Sale el sol, który ukazał się w październiku 2010, zawiera wersje piosenki "Waka Waka". Pod koniec roku została reprezentantką świątecznej akcji producenta katalońskiego wina Cava i wystąpiła w telewizyjnych spotach reklamowych firmy. Kwotę 500 tys. euro, jej honorarium za występ w reklamach, przeznaczyła na budowę dwóch szkół w ramach swojej Fundación Pies Descalzos. Nakręcone zostało przy tej okazji promocyjne wideo dla fundacji. 8 kwietnia 2011 wydała singiel „Rabiosa”, który nagrała z amerykańskim raperem Pitbullem w dwóch wersjach językowych: angielskiej i hiszpańskiej. 17 maja zagrała swój pierwszy koncert w Polsce, występując w Atlas Arenie w Łodzi. 8 listopada odsłoniła swoją gwiazdę w Hollywood Walk of Fame. W czerwcu 2012 ponownie pojawiła się w Polsce, tym razem w związku z meczami reprezentacji Hiszpanii na UEFA Euro 2012. W styczniu 2014 wydała album, zatytułowany po prostu Shakira, który promowała teledyskami do singli: „Can’t Remember to Forget You” (duet z Rihanną), „Empire” i „Dare (La La La)”. W wideoklipie do ostatniej piosenki, zmodyfikowanej na potrzeby mundialu odbywającego się w Brazylii, wystąpili również piłkarze, m.in. jej ówczesny partner życiowy Gerard Piqué. W marcu 2014 Shakira była ogłoszona najbardziej popularnym muzykiem na Facebooku z liczbą 86,3 milionów fanów („followers”), a w lipcu jako pierwsza osoba na świecie przekroczyła 100 milionów fanów w tym serwisie. Album Shakiry pt. El Dorado został wydany w maju 2017. Jej El Dorado World Tour, zapowiadany na jesień 2017, opóźnił się bo wokalistka miała problemy zdrowotne ze strunami głosowymi, ale ostatecznie miał miejsce w 2018. Na zaskakujący i koszmarny w jej odczuciu rozpad układu z ojcem jej dzieci, Gerardem