David Frederick Attenborough (ur. 8 maja 1926 w Londynie) – brytyjski biolog, popularyzator wiedzy przyrodniczej na świecie, pisarz, narrator i podróżnik. Młodszy brat Richarda, aktora i reżysera. == Życiorys == Ukończył zoologię w Clare College na Uniwersytecie Cambridge i studia podyplomowe w dziedzinie antropologii. Jako pracownik stacji telewizyjnej BBC, z którą związany jest od 1952 roku, stworzył cykl filmów przyrodniczych, ukazujących nieznane wcześniej fakty z życia zwierząt i roślin. W 1985 za działalność naukową otrzymał od królowej Elżbiety II tytuł szlachecki. Został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (CBE) oraz przyjęty do Royal Society. W 2005 został odznaczony brytyjskim Orderem Zasługi (Order of Merit). Na jego cześć jeden z gatunków ryb pancernych został nazwany Materpiscis attenboroughi, z kolei gatunek dzbanecznika – Nepenthes attenboroughii. W 2012 został uhonorowany Nagrodą Lowella Thomasa. W 2018 otrzymał nagrodę Emmy w kategorii Najlepszy narrator za dokument Błękitna planeta II, natomiast w 2019 za Naszą planetę. 24 września 2020 r. założył konto na Instagramie i w 4 godziny i 44 minuty uzyskał pierwszy milion obserwatorów, a cztery dni później obserwowało go 4,3 mln osób. Laureat Nagrody Kalinga od UNESCO. == Poglądy == Jest agnostykiem wychowanym w niereligijnej rodzinie naukowców. W wywiadzie dla Radio Times w 2009 roku promując swój program o Darwinie i doborze naturalnym przyznał, że dostaje wiele nienawistnych maili od chrześcijan piszących, że „spłonie w piekle”. Jest przeciwnikiem kreacjonizmu, ale nie uważa go za poważne zagrożenie dla nauki. Za przyczynę obecnego stanu środowiska naturalnego uważa lekceważenie przyrody mające swoje korzenie w Księdze Rodzaju. Wzywa, by ochroną objąć znaczną powierzchnię lądów, mórz i oceanów. Zaangażował się też w popularyzowanie wiedzy o zagrożeniach dla środowiska naturalnego. == Życie prywatne == W 1950 David Attenborough poślubił Jane Elizabeth Ebsworth Oriel. Małżeństwo trwało aż do jej śmierci w 1997. Para doczekała się dwojga dzieci – Roberta i Susan. Jego syn Robert jest wykładowcą antropologii fizycznej na Australian National University w Canberze. == Filmografia == 1997 David Attenborough w raju (Attenborough in Paradise) 2000 Największe widowisko świata natury (The Greatest Wildlife Show on Earth) 2002 Pieśń Ziemi (The Song of the Earth) 2004 Czas zastygły w bursztynie (The Amber Time Machine) 2006 Czy zmieniamy naszą planetę? (Are We Changing Planet Earth?) 2006 Czy możemy ocalić Ziemię? (Can We Save Planet Earth?) 2007 Sharing Planet Earth 2009 Karol Darwin i drzewo życia (Charles Darwin and the Tree of Life) 2009 How Many People Can Live on Planet Earth? 2010 Flying Monsters 2011 Attenborough and the Giant Egg 2011 The Bachelor King 2012 Kingdom of Plants 2012 Attenborough’s Ark 2013 Mikropotwory (Micro Monsters) 2014 Attenborough and Natural History Museum Alive 2020 David Attenborough: Życie na naszej planecie 2021 David Attenborough: Życie w kolorze 2021 Rok, który odmienił świat 2021 Świat na granicy: Nasza planeta oczami naukowców === Seriale === 1979 Życie na Ziemi (Life on Earth) 1984 Żyjąca planeta • Portret Ziemi (The Living Planet • A Portait of the Earth) 1989 Zaginione światy (The Lost Worlds • Vanished Lives) 1990 Na ścieżkach życia (The Trials of Life) 1993 Życie pośród lodu (Life in the Freezer) 1995 Prywatne życie roślin (The Private Life of Plants) 1999 Życie ptaków (The Life of Birds) 2000 Szanujmy Ziemię (State of the Planet) 2002 Życie ssaków (The Life of Mammals) 2005 Zadziwiające życie bezkręgowców (Life in the Undergrowth) 2008 Życie gadów i płazów (Life in Cold Blood) 2010 Życie: Początek (First Life) 2013 Galapagos 2013 Narodziny zwierząt (Rise of Animals. Triumph of the Vertebrates) 2013 Tajemnice świata przyrody (Natural Curiosities) 2022 Prehistoryczna Planeta (Prehistoric Planet) === Narrator === 2000 Błękitna planeta (The Blue Planet • Seas of Life) 2002 Największe cuda przyrody (Great Natural Wonders of the World) 2006 Planeta Ziemia (Planet Earth) 2009 Magia natury: Pamiętniki (Nature’s Great Events) 2009 Życie (Life) 2011 Lodowa planeta (The Frozen Planet) 2011 Madagaskar (Madagascar) 2013 Afryka (Africa) 2015 Łowcy (The Hunt) 2016 Planeta Ziemia II (Planet Earth II) 2017 Błękitna planeta II (Blue Planet II) 2019 Nasza planeta (Our Planet) 2020 David Attenborough: Życie na naszej planecie 2021 Rok, który odmienił świat 2021 Świat na granicy: Nasza planeta oczami naukowców 2022 Prehistoryczna planeta (Prehistoric Planet) == Przypisy == == Linki zewnętrzne == BBC – Life on Air. bbc.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-12-22)]. BBC biografia Davida Attenborough. bbc.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-06-10)]. Wywiad przeprowadzony przez BBC w 1976 (audio). bbc.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-13)]. As patron of Population Matters. populationmatters.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-14)]. David Attenborough w bazie IMDb (ang.)