Ryszard Czesław Kotys, pierwotnie Kotas (ur. 20 marca 1932 w Mniowie, zm. 27 stycznia 2021 w Poznaniu) – polski aktor filmowy, telewizyjny, teatralny i dubbingowy, reżyser i scenarzysta. W ciągu ponad 65 lat kariery zagrał w ponad 40 serialach i 150 filmach fabularnych. == Życiorys == Był synem Czesława Kotasa (1903–1984) i Ireny (ok. 1912–1984). W 1953 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Krakowie. Zadebiutował na scenie Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Przez następne lata występował kolejno w teatrach: Wybrzeże w Gdańsku, Polskim we Wrocławiu, Ludowym w Krakowie, Ziemi Krakowskiej w Tarnowie, Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, im. Jana Kochanowskiego w Opolu i im. Stefana Jaracza w Łodzi, gdzie zajmował się również reżyserią. Powszechną popularność przyniosła mu rola Mariana Paździocha, sąsiada Ferdynanda Kiepskiego, którą odgrywał przez 21 lat w serialu telewizyjnym Świat według Kiepskich, wcześniej był jednym z kandydatów do roli głównego bohatera. Ze względu na zaawansowany wiek i pogarszający się stan zdrowia, w ostatnich latach życia wycofał się z występów w teatrze i filmach, ale wciąż grał w Świecie według Kiepskich. == Życie prywatne == Dwukrotnie żonaty. Rozwiedziony z pierwszą żoną, scenografką Barbarą Wojtkowską (zm. 2017), z którą miał syna, Piotra (ur. 1956), kapitana żeglugi wielkiej. W latach 80. ożenił się z młodszą o 26 lat aktorką Kamilą Sammler, z którą miał syna, Eryka (ur. 1987). Pod koniec życia mieszkał w Lusowie pod Poznaniem. Na początku 2017 trafił do szpitala z powodu zapalenia płuc i obecności płynu w jamie opłucnej. Pod koniec życia zmagał się z demencją i problemami z poruszaniem się. W styczniu 2021 wykryto u niego infekcję COVID-19. Zmarł po kilku dniach pobytu w szpitalu, w nocy z 27 na 28 stycznia 2021. Został pochowany na cmentarzu w Lusowie. Ceremonia miała charakter świecki. == Nagrody i wyróżnienia == 1963 – Wyróżnienie – IV Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu (za rolę Macieja w Kondukcie). 1982 – Nagroda Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru, za najlepszą rolę epizodyczną w sztuce Po Hamlecie Jerzego Żurka. 1986 – Nagroda na XXV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę w sztuce Iredyńskiego Kreacja. 1998 – Nagroda Artystyczna Wojewody Łódzkiego 1999 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski == Kariera aktorska teatralna == Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 1953–1954 Teatr Wybrzeże w Gdańsku 1954–1955 Teatr Ludowy w Krakowie-Nowej Hucie 1955–1964 Teatr Polski we Wrocławiu 1964–1972 Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku 1972–1973 Teatr im. Ludwika Solskiego w Tarnowie 1973–1975 Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego w Opolu 1975–1978 Teatr Polski we Wrocławiu 1978–1982 Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi 1982–1986 Teatr Polski we Wrocławiu 1986–1990 Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi 1990–1997 == Filmografia == == Upamiętnienie == 5 września 2022 roku w Mniowie odsłonięto tablicę pamiątkową oraz mural upamiętniający Ryszarda Kotysa. == Uwagi == == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Ryszard Kotys w bazie IMDb (ang.) Ryszard Kotys w bazie Filmweb Ryszard Kotys w bazie filmpolski.pl Ryszard Kotys, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09] .