Google Chrome, wymowa: [ɡuːɡəl krəʊm] – darmowa przeglądarka internetowa rozwijana przez Google. Jej kod został napisany w oparciu o rozwiązania open source częściowo oparte na innych aplikacjach (m.in. WebKit i Mozilla), z wyjątkiem wersji na iOS. Od wydania wersji 28 przeglądarka wykorzystuje silnik Blink. Przeglądarkę tę charakteryzuje oszczędność miejsca, jakie zajmuje interfejs. Pierwsza wersja beta została wydana 2 września 2008, a pierwsza stabilna wersja została udostępniona 11 grudnia 2008. Według serwisu Statcounter.com w styczniu 2019 roku był najczęściej używaną przeglądarką internetową na świecie i używało jej 61,72% internautów. Według serwisu Netmarketshare.com w styczniu 2019 używana była przez około 67,29% internautów. W Polsce jej udział w styczniu 2019 wyniósł 26,16% oraz 33,69% na urządzeniach mobilnych, a na początku 2020 roku było to łącznie ponad 70%. == Historia == Google Chrome został publicznie wydany jako wersja beta dla systemu Microsoft Windows 2 września 2008 w 43 językach. Przeglądarka szybko zdobyła ok. 1% udziałów w rynku, mimo że była dostępna tylko dla systemu Windows. Do października 2008 udział przeglądarki spadł do 0,69%, by w grudniu znów podnieść się do 1%. Na początku stycznia 2009 serwis news.cnet.com doniósł, że Google planuje wydanie przeglądarki na systemy macOS i Linux w pierwszej połowie roku. Pierwsze oficjalne wersje deweloperskie pojawiły się 4 czerwca 2009, jednak Google ostrzegało, że to są wczesne wersje nienadające się do codziennego korzystania. Wersje beta dla macOS i Linux pojawiły się w grudniu 2009. Google Chrome 5.0, który ukazał się 25 maja 2010, był pierwszą stabilną wersją na wszystkie trzy systemy. 11 stycznia 2011 menedżer produktu Chrome, Mike Jazayeri, ogłosił, że obsługa kodeków wideo H.264 dla odtwarzacza HTML5 zostanie usunięta z Chrome, powołując się na potrzebę dostosowania przeglądarki do obecnie dostępnych otwartych kodeków dostępnych w projekcie Chromium, na którym opiera się Chrome. Mimo to 6 listopada 2012 Google wydało wersję Chrome dla systemu Windows, która dodała sprzętowe dekodowanie wideo H.264. W październiku 2013 Cisco ogłosiło, że otworzyło swoje kodeki H.264 i pokryje wszystkie wymagane opłaty. 7 lutego 2012 została wydana wersja beta Google Chrome na urządzenia z systemem Android 4.0. W 2013 roku Google opracował własny silnik o nazwie Blink, który zastąpił dotychczas używany silnik WebKit. W maju 2017 roku Google ogłosił wersję przeglądarki Chrome dla urządzeń rozszerzonej rzeczywistości i urządzeń wirtualnej rzeczywistości. Na sierpień 2020, Google zapowiedziało wdrożenie do Google Chrome mechanizmu, mającego na celu zablokowanie ciężkich reklam, które spowalniają działanie urządzenia. W lutym 2023 zakończono wsparcie Chrome na Windows 7. Tym samym ostatnią wersją Chrome na Windows 7 została wersja 109.0. == Kanały dystrybucyjne == Kanały dystrybucyjne umożliwiają różnym użytkownikom aktualizowanie programu na bieżąco pozostając w tym samym miejscu cyklu życia programu. kanał stabilny (ang. stable channel) – wersje dla użytkowników końcowych. Wersja stabilna aktualizowana jest automatycznie (zgodnie z cyklem wydawniczym Google) co 6 tygodni. kanał beta (ang. beta channel) – wersje beta, czyli z nadchodzącymi rozwiązaniami, które zostały wstępnie przetestowane. Aktualizacje następują średnio co miesiąc. kanał deweloperski (ang. dev channel) – wersje alfa, po pobieżnych testach, dla osób, które chcą wiedzieć nad jakimi zmianami pracują programiści. Aktualizacje raz w tygodniu. canary build – wersje robocze, budowane zaraz po wprowadzeniu zmian przez programistów. Google nie daje żadnych gwarancji na poprawne funkcjonowanie, czy nawet uruchomienie się takiej przeglądarki. W tej edycji program domyślnie przesyła statystyki o użytkowania funkcji i raporty po krytycznym zamknięciu programu. == Możliwości == === Silnik renderowania stron === Do renderowania stron wykorzystywany był silnik WebKit, stosowany wcześniej w przeglądarce Safari. Od wersji 28.0.1500 Beta dotychczasowy silnik zastąpiono Blinkiem. Wersja stabilna przeglądarki przechodzi test Acid2, a w Acid3 osiąga 100/100 punktów, jednak nieprawidłowo renderuje jeden element strony oraz nie przechodzi dwóch testów wydajności. Wersje deweloperskie począwszy od 4.0.249.4 renderują już wszystkie elementy poprawnie, choć ciągle mają problemy z wydajnością przy niektórych testach. === Silnik JavaScript === Dla Google Chrome stworzony został nowy silnik JavaScript nazwany V8. W chwili premiery przeglądarki był najszybszym silnikiem na rynku według testu przygotowanego przez WebKit SunSpider JavaScript Benchmark. Niedługo po premierze Google Chrome deweloperzy Firefoxa opublikowali testy nowego silnika tej przeglądarki – TraceMonkey (następca SpiderMonkey), pokazujące jego przewagę nad V8. Jednak kolejne wersje Google Chrome znalazły się na czele tej klasyfikacji. Pod koniec 2009 roku opublikowana została wersja 10.50 alfa Opery, z nowym silnikiem skryptowym Presto. Według serwisu BetaNews.com jest ona szybsza zarówno od Firefoxa, jak i Google Chrome. === Rozszerzenia === ==== Droga do Web Extensions ==== W maju 2009 Google Chrome dodano możliwość instalowania rozszerzeń, początkowo tylko w wersji deweloperskiej przeglądarki i uruchamiając ją ze specjalnym parametrem. Od wersji 4.0 instalacja dodatków jest dostępna także w wersji stabilnej. Tworzenie rozszerzeń do Chrome polega na pisaniu własnych skryptów JS; możliwe jest także wykorzystanie binarnych komponentów NPAPI. Szczegółowe informacje dotyczące rozszerzeń można znaleźć na stronach Google. 8 grudnia 2009 została udostępniona strona z około 300 dodatkami. 2 września 2010 Google podało, że w galerii dostępnych jest ponad 6 tys. rozszerzeń. W licencji Google Chrome istnieje zastrzeżenie, które pozwala Google na zdalne usunięcie dowolnych dodatków z komputera użytkownika, jeśli będą one naruszać prawo lub zasady dla programistów. W 2017 roku Mozilla ogłosiła zmiany w swoich rozszerzeniach w Firefox i intencję stworzenia wspólnego standardu rozszerzeń. W ramach World Wide Web Consortium (W3C) powstała grup tworząca nowy standard Web Extensions z redaktorami z: Google, Microsoftu i Mozilli. ==== Manifest V3 i blokowanie rozszerzeń ==== W październiku 2018 roku Google ogłosiło istotną aktualizację API rozszerzeń Chrome, znaną jako „Manifest V3” (w nawiązaniu do pliku manifestu zawartego w rozszerzeniach; w skrócie MV3). Według Google Manifest V3 miał mieć na celu unowocześnienie architektury rozszerzeń oraz poprawę bezpieczeństwa i wydajności przeglądarki. Deklaratywne API do żądań (DeclarativeNetRequest, zamiast WebRequest) miało zwiększyć wydajność, a strony działające w tle powinny używać ograniczonych Service workers, aby zmniejszyć zużycie zasobów. Dodatkowo MV3 zabrania zdalnego hostowania kodu. Google spotkało się z krytyką za tę zmianę, ponieważ ogranicza ona możliwość blokowania reklam i elementów śledzących działania ludzi w sieci. Jednym z rozszerzeń dotkniętych tymi zmianami był popularny uBlock Origin (uBO), którego twórca, Raymond Hill, apelował do Google o korekty kursu. W 2021 roku fundacja Electronic Frontier Foundation (EFF) wydała oświadczenie, w którym stwierdziła, że Manifest V3 jest bardzo szkodliwy dla działań na rzecz prywatności użytkowników (ang. outright harmful to privacy efforts). Jednym z problemów było wówczas m.in. ograniczenie liczby reguł, które mogły blokować reklamy i elementy śledzące (blokować żądania HTTP do zewnętrznych serwerów). Ponadto zakaz ładowania kodu z zewnątrz oznaczał brak możliwości aktualizowania reguł z serwisów typu CERT Polska i innych, tworzących reguły wraz z nowymi zagrożeniami pojawiającymi się w sieci. Dotknęło to także inne rozszerzenia, w tym AdBlock i Adblock Plus, Ghostery, Privacy Badger, Dropbox, Messenger. W grudniu 2022 roku Google ogłosiło wstrzymanie przejścia na Manifest V3, „aby uwzględnić opinie deweloperów i zapewnić lepsze rozwiązania problemów z migracją” (ang. to address developer feedback and deliver better solutions to migration issues). Jednak w listopadzie 2023 roku Google ogłosiło wznowienie przejścia na Manifest V3 oraz zablokowanie rozszerzeń niezgodnych z nowymi ograniczeniami do czerwca 2024 roku. W czerwcu 2025 roku Google usunęło rozszerzenia MV2 ze swojego Chrome Web Store. Zmiany dotknęły również inne przeglądarki internetowe oparte na Chromium, w tym Microsoft Edge, Brave i Vivaldi. Microsoft zapowiedział jednak, że będzie wspierał adblockery MV2. Brave zapowiedział, że będzie wspierał rozszerzenia MV2 tak długo, jak będzie to możliwe, ale brak własnego zbioru rozszerzeń miał to utrudniać (Brave używa Chrome Web Store). Ostatecznie Microsoft pozostawił w swoim sklepie część rozszerzeń MV2, a Brave stworzył osobną sekcję umożliwiającą pobranie AdGuard MV2, uBO, uMatrix MV2 i NoScript MV2. Mozilla oświadczyła, że jej implementacja nie będzie zawierała ograniczeń wpływających na prywatność i rozszerzenia blokujące treści, a jej implementacja Manifest V2 nie zostanie wycofana. Część twórców rozszerzeń wydała osobne edycje swoich rozszerzeń, które są znacząco ograniczone. Dla przykładu uBO zostało wydane jako uBlock Origin Lite (uBOL). Ma sztywną listę filtrów, co oznacza wolniejsze reagowanie na zagrożenia, nie stosuje tzw. filtrów kosmetycznych (ukrywania elementów na stronie) oraz ogólnie zawiera znacząco mniej filtrów. Ograniczenia zostały wprowadzone również w Ghostery dla MV3, Adblock Plus MV3, AdGuard MV3 i Stands MV3. Badacze z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie – sprawdzając, jak wygląda blokowanie żądań w popularnych rozszerzeniach MV3 – stwierdzili, że dostawcom badanych rozszerzeń udało się ominąć większość ograniczeń wprowadzonych przez Google. To znaczy okazało się, że rozszerzenia oparte na MV3 blokują średnio tyle samo lub nawet więcej żądań do trackerów i reklam (badanie ilościowe). Badacze stwierdzili jednak również, że filtry kosmetyczne były o ponad 20% mniej skuteczne w badanej próbce (badanie wizual