Bielany – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 dzielnic – jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.
== Nazwa ==
Nazwa „Bielany” została przeniesiona do Warszawy wraz z kamedułami z krakowskich Bielan. Nawiązuje do białego ubioru zakonników.
== Podział na obszary ==
Według Miejskiego Systemu Informacji Bielany dzielą się na obszary:
Chomiczówka
Huta
Las Bielański
Marymont-Kaskada
Marymont-Ruda
Młociny
Piaski
Placówka
Radiowo
Stare Bielany
Słodowiec
Wawrzyszew
Wólka Węglowa
Wrzeciono
Podział ten został skorygowany z dzielnicą Bielany uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001.
== Historia ==
Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejsze Marymont i Las Bielański), Słodowiec i Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miały rzeczka Rudawka, zasilająca liczne młyny wodne i stawy, oraz gospodarka drewnem.
W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu liczne nadania ziemi i wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich – w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku została założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.
Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstały tam umocnienia wewnętrznego i zewnętrznego pasa obrony. W tym okresie powstały Fort I („Bielany”) i Fort II („Wawrzyszew”), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie i ziemne umocnienie. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Wawrzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816–1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny – wyższa uczelnia rolnicza. Tereny zielone przy Wiśle stały się popularnym celem wycieczek mieszkańców Warszawy w Zielone Świątki.
Na początku XX wieku na obszary Chomiczówki i Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy – pojawiła się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy m.in. o Stare Bielany, Marymont i Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętych granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały i zrealizowano jedynie fragment planów. W okresie międzywojennym powstały także lotnisko bielańskie oraz Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo obszar Marymontu w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.
Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952–1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. Między ulicami Cegłowską i Marymoncką wybudowano kompleks Szpitala Bielańskiego. W latach 60. XX wieku powstały, zaprojektowane przez małżeństwo architektów Marię i Kazimierza Piechotków, osiedla Bielany I-IV wpisane przez SARP na listę Dóbr kultury współczesnej. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa i Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.
W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.
== Burmistrzowie ==
Grzegorz Pietruczuk (od 2018)
Tomasz Mencina (2015–2018)
Rafał Miastowski (2010–2015)
Zbigniew Dubiel (2006–2010)
== Rada Dzielnicy ==
== Edukacja i nauka ==
=== Wyższe uczelnie ===
Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie,
Akademia Katolicka w Warszawie,
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego,
Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie.
=== Instytuty ===
Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych,
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej,
Instytut Sportu.
=== Szkoły średnie ===
CXXII Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Domeyki
XXII Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Jose Marti
XXXIX Liceum Ogólnokształcące im. Lotnictwa Polskiego
LIX Liceum Ogólnokształcące Mistrzostwa Sportowego im. Janusza Kusocińskiego
LX Liceum Ogólnokształcące im. Wojciecha Górskiego
Publiczne Liceum Ogólnokształcące im bł. ks. Romana Archutowskiego
Technikum Ekonomiczne nr 5 im. Zofii Jaroszewicz „Kasi”
Technikum Księgarskie im. Stefana Żeromskiego
Technikum nr 25 im. Stanisława Staszica
LII Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Stanisława Reymonta
XLI Liceum Ogólnokształcące im. Joachima Lelewela w Warszawie
XCIV Liceum Ogólnokształcące im. gen. Stanisława Maczka w Warszawie
XLIII Liceum Ogólnokształcące im. Lotników Amerykańskich
== Atrakcje turystyczne ==
Zespół klasztorny kamedułów na Bielanach
Cmentarz Żołnierzy Włoskich
Fort I („Bielany”) i fort II („Wawrzyszew”)
Pałac Brühla na Młocinach
Ulica Płatnicza
== Przyroda ==
Las Bielański
Las Nowa Warszawa (zwany także Lasem Młocińskim)
Las Młociny (zwany także parkiem Młocińskim)
Las im. Samuela Lindego
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Dęby Młocińskie”
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Olszyna”
Stawy Brustmana
Park Stawy Kellera
Stawy Młocińskie
== Kultura i sztuka ==
Biblioteka Publiczna im. Stanisława Staszica na Bielanach, ul. Romaszewskiego 19 (dawna ul. Duracza)
Bielańskie Centrum Edukacji Kulturalnej, ul. Szegedyńska 9
Bielański Ośrodek Kultury, ul. Goldoniego 1
Centrum Inicjatyw Lokalnych Wrzeciono, ul. Wrzeciono 41
Dobre Miejsce – centrum kultury, ul. Dewajtis 3
Mazowiecki Teatr Muzyczny im. Jana Kiepury (scena bielańska)
Mediateka START-META, ul. Szegedyńska 13A
Młodzieżowy Dom Kultury „Bielany”, ul. Cegłowska 39
Młodzieżowy Dom Kultury im. Marii Gwizdak, ul. H.Ch. Andersena 4
Podziemie Kamedulskie, ul. Dewajtis 3
Samogłoska Miejsce Aktywności Lokalnej, ul. Samogłoska 9a, lok. 3
== Kluby i obiekty sportowe ==
Bielański Klub Karate Kyokushin, ul. L. Staffa 3/5
Centrum Rekreacyjno-Sportowe m.st. Warszawy w Dzielnicy Bielany, ul. Lindego 20 (kompleks sportowy), ul. Conrada 6 (pływalnia)
Hutnik Warszawa, ul. Marymoncka 42
Integracyjny Klub Sportowy AWF Warszawa, ul. Marymoncka 34
Klub Sportowy AZS-AWF Warszawa, ul. Marymoncka 34
KnockOut Gym, ul. S. Petőfiego 3
Nastula Club Bielany, ul. Ogólna 9
Ognisko Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej „AWF – Bielany”, ul. Marymoncka 34
Ognisko Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej „Piaski”, ul. Kochanowskiego 8
Szkoła Tenisowa Klukowski, ul. Samogłoska 9
Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej „Chomiczówka”, ul. P. Nerudy 1
UKS „Czarodzieje z Bielan”, ul. S. Perzyńskiego 10
UKS „Judo Sport Szkoła” JSS DRAKO (Szkoła Podstawowa Nr 79), ul. Arkuszowa 202
Związkowy Klub Strzelecki, ul. Marymoncka 42
== Zobacz też ==
gmina Warszawa-Bielany
== Przypisy ==
== Linki zewnętrzne ==
Bielany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 208 .
Dzielnica Warszawa-Bielany – oficjalna strona dzielnicy
Książka Bielany. Przewodnik historyczny na stronach Urzędu dzielnicy Bielany
Bielański Ośrodek Kultury
Bielany w 1935. trasbus.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]., w 1946, w 1962, w 1982
📊
Mapa Powiązań
Neural_Network // Co-Mentioned_Entities
📰
Najnowsze Wzmianki
Live_Feed // 1 artykułów
>_ Bielany
Region // Entity_Profile
[DATA] Bielany – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 dzielnic – jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.
== Nazwa ==
Nazwa „Bielany” została przeniesiona do Warszawy wraz z kamedułami z krakowskich Bielan. Nawiązuje do białego ubioru zakonników.
== Podział na obszary ==
Według Miejskiego Systemu Informacji Bielany dzielą się na obszary:
Chomiczówka
Huta
Las Bielań
[METRICS] Encja posiada 1 wzmianek w bazie oraz 1 powiązanych artykułów. Trust Score: 50/100.
Wersja statyczna dla wyszukiwarek. Pełna wersja interaktywna z grafiką dostępna po włączeniu JavaScript.