# Fiordy ## Co to jest fiord? Fiord to rodzaj głębokiej, mocno wcinającej się w głąbokie zatoki, charakterystycznie rozgałęzonej, z stromymi brzegami. Powstaje w wyniku zalania żłobów i dolin polodowcowych. W niektórych regionach, np. w Adriatyku, określana jest też jako ria (zalana dolina rzeczna), co nie jest pochodzeniem lodowcowym. ## Głłębokości i długości Najdłuższe fiordy na świecie: - Kangertittivaq (Scoresby Sund) w Grenlandii - 350 km - Sognefjorden w Norwegii - 203 km - Hardangerfjord w Norwegii - 179 km Najgłębsze fiordy: - Skelton Inlet w Antarktydzie - 1933 m - Kangertittivaq w Grenlandii - 1450 m - Sognefjorden w Norwegii - 1308 m - Canal Messier w Chile - 1288 m ## Geografia i rozwój Fiordy charakterystycznie występują w regionach pochodzących z peryglecyjnego krajobrazu, w szczególności w Norwegii, Szkocji, Grenlandii, Islandii, Nowej Zelandii, półwyspu Labrador, Patagonii i Alaskę. W Danii, w Lammefjord, zalana dolina została w dużym stopniu osuszona i zamieniona na polder. ## Kultura i legendy Fiordy są symbolem naturalnego bogactwa regionów poludniowoątktych i inspiracją dla wielu legend i opowiadań. W Norwegii, na przykład, fiordy są często otoczone przez legendą o bogactwie i niebezpieczeństwie. ## Osoby i wydarzenia Wspólnota regionów fiordowych ma bogatą historię, w szczególności w Norwegii i Szkocji, gdzie fiordy są istotnymi elementami kultury i ekonomii. W 2019 roku, na przykład, w Sognefjorden odbyło się konferencja o ochronie krajobrazu. ## Zastosowanie Fiordy są użyte jako porty morskie, turystyczne atrakcje i źrądło naturalne. W Norwegii, fiordy to kluczowa część turystyki, a w Chile i Argentynie są istotne dla rybactwa. ## Ciekawostki - Fiordy to jedynie 2% wszystkich zatok na świecie. - Najstarszy znany fiord to fiord w Norwegii, datowany na ok. 10 000 lat. - Fiordy są chronione w wielu państwach, np. w Norwegii, gdzie Sognefjorden jest UNESCO World Heritage Site. ## Zobacz też - Fjord (geografia) - Peryglecyjny krajobraz - UNESCO World Heritage Site ## Zdjęcia      ## Metadata - Population: null - Founding date: null - Region name: Poludniowoątktynne regiony - Birth date: null - Career highlights: null - Unique style: Naturalny krajobraz peryglecyjny - Interesting facts: ["Fiordy to jedynie 2% zatok na świecie", "Najstarszy znany fiord to fiord w Norwegii, datowany na ok. 10 000 lat", "Fiordy są chronione w wielu państwach, np. w Norwegii, gdzie Sognefjorden jest UNESCO World Heritage Site"] - Primary color: #23b7c2 - Logo URL: null - Additional images: ["https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Sognefjorden.jpg/640px-Sognefjorden.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Canal_Messier.jpg/640px-Canal_Messier.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Skogafoss_and_Fjords.jpg/640px-Skogafoss_and_Fjords.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Firth_of_Lorne.jpg/640px-Firth_of_Lorne.jpg", "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Kangerlussuaq_Fjord.jpg/640px-Kangerlussuaq_Fjord.jpg"] ## Trust profile - Reliability: 80 - Transparency: 70 - Expertise: 90 - Influence: 85 - Stability: 75 ## Sentiment - Positive: 50 - Neutral: 50 - Negative: 0 ## SEO title Fiordy - charakterystyczny krajowoznawczy element ## Meta description Fiordy to charakterystyczny peryglecyjny krajowoznawczy element, głłboko wcinający się w głąbokie zatoki, najczęstszy w Norwegii, Szkocji, Grenlandii i innych regionach poludniowoątktychnych. Dowiedz się o ich długości, głłbokości i znaczeniu dla turystyki i rybactwa.