Azja Express (wybrane edycje jako Ameryka Express lub Afryka Express) – polski program telewizyjny typu reality show oparty na niderlandzko-belgijskim formacie Peking Express emitowany od 2016 roku (z przerwami) na antenie telewizji TVN. Pierwsze trzy edycje programu prowadziła Agnieszka Woźniak-Starak, kolejne trzy Daria Ładocha, a od siódmej serii gospodynią programu jest Izabella Krzan. Producentem wykonawczym jest Grupa TVN, która współpracuje z Eccholine (właścicielem praw do międzynarodowego formatu). == Zasady programu == W programie bierze udział osiem par, w których skład wchodzą postacie polskiego show-biznesu oraz ich przyjaciele. Uczestnicy wyruszają w podróż za granicę (w pierwszej, drugiej, piątej i szóstej edycji – do Azji, w trzeciej i czwartej – do Ameryki Południowej, a w siódmej – do Afryki). W każdym z państw muszą przebyć wyznaczoną trasę, dysponując budżetem w kwocie jednego dolara na dzień na osobę. Najszybsi otrzymują immunitet chroniący przed eliminacjami. W co drugim odcinku drużyna, która dotarła jako ostatnia do wyznaczonego celu, jest eliminowana z dalszej rywalizacji. W czwartym odcinku drugiej edycji przegrana para otrzymała informację o tym, że jedna osoba pozostaje w programie i gra w duecie z osobą z pary, która odpada w szóstym odcinku. Nowo utworzoną parą zostali Stanisław Karpiel-Bułecka i Marta Wierzbicka. W trzeciej edycji doszło do analogicznej sytuacji, w wyniku której nową parę stworzyły Magda Steczkowska i Katarzyna Meller. == Emisja programu == W serwisie Player.pl udostępniano dodatkowe materiały towarzyszące głównym wydaniom programu. Dla kolejnych edycji były to: Azja Express. Więcej, Azja Express: Domówka, Ameryka Express: Domówka, Ameryka Express: La Impreza, Azja Express. Po powrocie (jeden odcinek, VOD.pl), bd., Afryka Express Extra. == Trasy pokonywane przez uczestników == == Wyniki rozgrywki == === Pierwsza edycja (2016) === === Druga edycja (2017) === === Trzecia edycja (2018) === === Czwarta edycja (2020) === === Piąta edycja (2023) === === Szósta edycja (2024) === === Siódma edycja (2025) === === Ósma edycja (2026) === == Odbiór i krytyka == Hanna Frejlak z magazynu „Kontakt” skrytykowała Azję Express jako „narzędzie reprodukujące stereotypy na temat Wschodu, cementujące i naturalizujące tym samym europocentryczny obraz świata i nierówny układ sił – politycznych i symbolicznych”. Frejlak stwierdziła, iż program telewizji TVN „banalizuje problem globalnych nierówności i biedy w krajach rozwijających się, sprowadzając je do egzotycznej ciekawostki, tła dodającego dramaturgii zmaganiom bohaterów”. Karol Kopańko z portalu Spider’s Web ironicznie zauważał, iż w Azji Express „zamiast dowiedzieć się tego, jak żyje się w Azji, widzimy celebrytów, którzy pojechali na żebry”. Program był nominowany do Telekamer 2017 w kategorii Program rozrywkowy. == Kontrowersje == W 10. odcinku trzeciej edycji, premierowo wyemitowanym 7 listopada 2018, jedno z zadań wymagało, by uczestnicy – Filip Chajzer, Tomasz Karolak i Jakub Urbański – pocałowali w usta przypadkową osobę płci przeciwnej, czego dokonali bez wyraźnej zgody spotkanych kobiet. Filip Chajzer dodatkowo bez pozwolenia dotknął piersi jednej z nich. Cała sytuacja wywołała kontrowersje w mediach, a uczestnikom zarzucono molestowanie seksualne, w związku z czym do prokuratury wpłynęło zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa wystosowane przez Fundację Feminoteka i Fundację przeciwko Kulturze Gwałtu im. Margarete Hodgkinson. Dodatkowo do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji trafiło sześć skarg na wyemitowany odcinek, który pod wpływem krytyki został usunięty z serwisu VOD Player, a produkcja i nadawca programu TVN wystosowali przeprosiny względem widzów. == Uwagi == == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Strona internetowa programu