Everton Football Club – angielski klub piłkarski założony w 1878 roku w Liverpoolu, w dzielnicy Everton. Spędził najwięcej sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii – sezon 2017/18 jest 115. Od 1954 nieprzerwanie gra w najwyższej klasie rozgrywkowej. Everton jest jednym z 12 klubów – założycieli angielskiej ekstraklasy w 1888 roku. == Historia == Everton to najstarszy angielski pierwszoligowiec. Został założony w 1878 roku pod nazwą St. Domingo FC, jednak już rok później przekształcił się w Everton Football Club. W 1888 roku wraz z jedenastoma innymi klubami założył angielską ekstraklasę. Już dwa lata później został wicemistrzem Anglii, zaś w 1891 roku wygrał po raz pierwszy te rozgrywki. Pierwszy raz w rozgrywkach Pucharu Anglii Everton zwyciężył w 1906 roku pokonując w finale 1:0 Newcastle United po golu Alexa Younga. Po raz drugi mistrzostwo kraju zdobyli w sezonie 1914/15. Po raz kolejny Everton zdobył tytuł w sezonie 1927/28. Do tego osiągnięcia przyczynił się Dixie Dean, który zdobył w tamtym sezonie 60 goli w 39 meczach. Po 42 latach gry w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii, klub spadł w sezonie 1929/30 do drugiej ligi. Po jednym sezonie w Second Division awansował z mistrzowskim tytułem i rekordową liczbą zdobytych goli w drugiej lidze (121 goli). Następny sezon (1931/32) w Division One, także zakończyli na pierwszym miejscu, zdobywając po raz czwarty mistrzostwo Anglii. W 1933 roku Everton powiększa pulę swoich zdobyczy o Puchar Anglii. Na Wembley Everton F.C. pokonał w finale Manchester City, 3:0 Pasmo sukcesów z lat 30. zakończyło zdobycie w sezonie 1938/39 piątego mistrzostwa Anglii. Wybuch II wojny światowej ponownie doprowadził do zawieszenia rozgrywek, a kiedy oficjalne zawody wznowiono w 1946 roku, Everton już nie był tym samym zespołem co przed wojną. Po raz drugi Everton spadł do Second Division w sezonie 1950/51 i grał tam przez trzy lata. W sezonie 1953/54, zajmując drugie miejsce i ponownie znalazł się w angielskiej elicie. Ostatni triumf w najwyższej klasie rozgrywkowej to rok 1987. Ostatni raz Everton wygrał Puchar Anglii w 1995 roku, po pokonaniu na Wembley Manchesteru United 1:0. Jedynym jak do tej pory sukcesem w pucharach europejskich było zdobycie Pucharu Zdobywców Pucharów w sezonie 1984/85. Najpierw pokonał University College Dublin, a następnie Inter Mediolan, Fortunę Sittard oraz Bayern Monachium. W finale Everton pokonał Rapid Wiedeń. W sezonie 1985/86 klub nie uczestniczył w rozgrywkach Pucharu Europy, ponieważ angielskie drużyny zostały wykluczone z europejskich pucharów na pięć lat po tragedii na brukselskim stadionie Heysel, w której zginęło 39 osób. W roku 2002 klub objął David Moyes. W sezonie 2002/03 klub zajął 7. miejsce w 2003, zaś rok później uplasował się na pozycji 17. W lecie 2004 roku klub opuścił Wayne Rooney, który przeniósł się do Manchesteru United za 20 mln. W sezonie 2004/2005 klub zajął najwyższe miejsce w Premier League od momentu jej powstania, plasując się na 4. miejscu gwarantującym start w kwalifikacjach do Ligi Mistrzów. W tabeli ligowej Evertonowi nie powodziło się najlepiej, po 8 kolejkach klub zdobył zaledwie 3 punkty. Dopiero w nowym roku The Toffees przegrali jeden mecz z jedenastu i uplasowali się na dziewiątej pozycji. Przed sezonem 2006/07 Everton pobił swój rekord jeśli chodzi o transfery, kupując za 8,6 miliona napastnika Crystal Palace Andy’ego Johnsona. Na koniec rozgrywek udało się awansować do rozgrywek Pucharu UEFA. Przed kolejnym sezonem David Moyes znów pobił rekord klubu, wynoszący 11,25 mln funtów za nigeryjskiego napastnika Yakubu Aiyegbeni. Sezon 2007/08 był jednym z najlepszych w wykonaniu The Toffees. Po przeciętnym początku zawodnicy Evertonu zanotowali serię 13 spotkań bez porażki, w tym wysokie zwycięstwo 7:1 z Sunderlandem. W Pucharze UEFA udało się wyjść z grupy, lecz w kolejnej rundzie klub przegrał po rzutach karnych z Fiorentiną. W sezonie 2008/2009 do klubu dołączył Belg Marouane Fellaini, którego koszt wyniósł 15 mln funtów. W tamtym sezonie Everton przegrał z Chelsea w finale Pucharu Anglii 2:1. W sezonie 2010/11 Everton zajął 7. miejsce w lidze z dorobkiem 54 punktów. Następny sezon był dla The Toffees bardzo podobny, gdyż zajęli tę samą pozycję. W sezonie 2013/14 z klubem rozstał się menadżer David Moyes, który przyjął propozycję pracy w Manchesterze United. Jego stanowisko zajął hiszpański trener Roberto Martínez. 4 stycznia klub rozegrał pierwszy mecz w Pucharze Anglii pod wodzą nowego menadżera; Everton wygrał spotkanie ze Stevanage 4:0. 28 stycznia Everton uległ w derbach z Liverpoolem 0:4; to największa porażka w Merseyside Derby Evertonu od 1982 roku. Ostatecznie Everton zajął 5. miejsce i nie zakwalifikował się do Ligi Mistrzów. 30 lipca 2014 do klubu przeszedł Romelu Lukaku, który wcześniej był wypożyczony. Belg kosztował 28 mln, co jest rekordem transferowym Evertonu. Ostatecznie rozgrywki Everton zakończył na 11. miejscu, co było jednym z największych rozczarowań Premier League. Po sezonie Martínez został zwolniony, a nowym menadżerem został Ronald Koeman, który podpisał trzyletni kontrakt z klubem. W sezonie 2016/17 Everton zajął 7. miejsce w ligowej tabeli, a Romelu Lukaku z 25 golami w lidze został wiceliderem klasyfikacji strzelców. Latem 2017 roku klub przeprowadził jedno z największych okienek transferowych w swojej historii – sprzedano Lukaku do Manchesteru United, a sprowadzono m.in. Jordana Pickforda i Gylfiego Sigurðssona. Do klubu powrócił też Wayne Rooney, który związał się z Evertonem dwuletnim kontraktem. Sezon 2017/2018 zaczął się od serii rozczarowujących porażek, co doprowadziło do zwolnienia Koemana w październiku 2017 roku. Obowiązki trenera tymczasowo przejął David Unsworth. Następnie klub zatrudnił Sama Allardyce’a, któremu udało się utrzymać drużynę w środkowej części tabeli, spotykając przy tym jednak wyraźne głosy krytyki ze strony fanów z uwagi na jego defensywny styl gry. Ostatecznie Allardyce został zwolniony w maju 2018 roku. Pod koniec maja 2018 roku nowym szkoleniowcem został ogłoszony Marco Silva. W jego debiutanckim sezonie Everton zajął 8. miejsce w Premier League. Sezon 2019/20 rozpoczął się jednak fatalnie, a po przegranych derbach z Liverpoolem (2:5) w grudniu 2019 roku Silva został zwolniony. Zespół tymczasowo prowadzony był przez Duncana Fergusona, a następnie został przejęty przez włoskiego szkoleniowca Carlo Ancelottiego. Pod jego wodzą Everton odnotował wyraźną poprawę, kończąc sezon w środku tabeli, a w kolejnym roku notując serię zwycięstw na starcie rozgrywek i pokonując Liverpool na Anfield pierwszy raz od ponad dwóch dekad. Zespół zakończył sezon 2020/21 na 10. miejscu, a w czerwcu 2021 roku Ancelotti zrezygnował z pracy, aby powrócić do Realu Madryt. Następcą Ancelottiego na stanowisku menadżera Evertonu został Rafael Benítez. Po dobrym początku sezonu 2021/22 forma drużyny gwałtownie spadła i Benítez został zwolniony w styczniu 2022 roku. Zastąpił go Frank Lampard, który zdołał utrzymać Everton w najwyższej klasie rozgrywkowej po dramatycznym finiszu sezonu, w tym zwycięstwie 3:2 nad Crystal Palace po golu Dominica Calverta-Lewina. Po słabych wynikach Lamparda zwolniono w styczniu 2023 roku, a zespół objął były menadżer Burnley Sean Dyche. Everton podobnie jak w poprzednim sezonie zapewnił sobie utrzymanie w Premier League dopiero w ostatniej kolejce po wygranej z Bournemouth. W listopadzie 2023 roku klub został ukarany odjęciem 10 punktów (później zredukowanym do 6) za złamanie zasad finansowego fair play. Pomimo sankcji drużyna Dyche'a zdołała utrzymać solidną formę, odnosząc istotne zwycięstwa nad Chelsea, Newcastle i Liverpoolem. Ostatecznie sezon 2023/24 zakończył się dla klubu 15. miejscem w tabeli. Po serii nieudanych występów w styczniu 2025 roku Dyche został zwolniony. 11 stycznia klub ogłosił powrót Davida Moyesa, który objął funkcję menadżera po ponad dekadzie przerwy. == Stroje == W ciągu pierwszych lat Everton miał kilka różnych kolorów, które znajdowały się na strojach. Początkowo stroje były pokryte niebiesko białymi pasami. Potem jednak zdecydowano się na czarny kolor koszulek. W 1892 roku stroje były różowo-niebieskie, a spodenki były koloru granatowego. W sezonie 1901–1902 po raz pierwszy na koszulkach pojawił się niebieski kolor, a spodenki były białe. Everton grał w jaśniejszych odcieniach strojów w latach 1930–1931 i 1997-98. Od 1968 roku niebiesko-białe barwy stały się podstawowym kolorem noszonym na strojach. W ostatnich latach najczęściej na zestawy wyjazdowe Everton używa odcieni szarych, czarnych, białych, bądź też żółtych. == Herb == Herb Evertonu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych herbów klubowych w Anglii. Znajdują się na nim: wieża, dwa wieńce laurowe będące symbolem zwycięstwa, cyfry oznaczające oczywiście datę założenia klubu oraz motto. Herb powstał pod koniec sezonu 1937/38 z inicjatywy sekretarza Evertonu Theo Kelly’ego, który chciał stworzyć krawaty dla wszystkich członków klubu. Podstawowym kolorem miał być niebieski, natomiast Kelly miał sporządzić projekt herbu umieszczonego na krawatach. Po raz pierwszy krawaty były noszone 27 sierpnia 1938 roku podczas wygranego 2-0 meczu z Blackpool. Cztery dni później pojawiły się na Goodison Park przy wygranym 3-0 spotkaniu z Coventry City. Zostały one uznane jako szczęśliwe dla zespołu, który rozpoczął sezon od 6 kolejnych zwycięstw i na koniec został po raz piąty mistrzem kraju. Herb klubu nie był jednak noszony na koszulkach, gdzie do 1980 roku znajdowały się haftowane litery EFC. Właśnie w latach 80. oprócz liter dodano wieżę oraz wieńce laurowe, a następnie wprowadzono herb wyglądem bardzo zbliżony do obecnego. W 1998 roku dodano datę założenia klubu i napis ‘Everton’, ale elementy te pojawiły się na koszulkach dopiero w roku 2000. Występująca w herbie wieża znajduje się przy Netherfield Road w dzielnicy Everton. Jest ona nazywana the Beacon, the Tower, Prince Rupert’s Tower, the Roundhouse, Stewbum’s Palace czy the Stone Jug. Została zbudowana w 1787