# Futebol Clube do Porto (FC Porto) Futebol Clube do Porto (wym. [futɨˈbɔɫ ˈklub(ɨ) du ˈpoɾtu]), powszechnie znany jako FC Porto, to portugalski klub sportowy z siedzibą w Porto. Został założony 28 września 1893 roku, a jego najbardziej znaną sekcją jest drużyna piłki nożnej. ## Historia ### Założenie i początki (1893-1930) FC Porto został założony przez António Nicolau de Almeida, kupca wina, który zafascynował się piłką nożną podczas podróży do Anglii. Oficjalna data założenia to 28 września 1893 roku. W pierwszych latach działalności klub rozwijał się, obejmując różne dyscypliny sportowe oprócz piłki nożnej. W 1906 roku José Monteiro da Costa przejął kontrolę nad klubem, rozszerzając jego działalność na tenis, lekkoatletykę, boks i pływanie. Pierwszym boiskiem klubowym było "Campo da Rainha". W 1907 roku José Monteiro da Costa został oficjalnie mianowany prezesem FC Porto, a siedziba klubu znajdowała się przy Rua da Rainha. W marcu 1933 roku siedziba została przeniesiona na Praça do Municipio. Pierwsze logo klubu przedstawiało granatową piłkę z białymi liniami i napisem FCP, symbolizując czystość, spokój i siłę woli. Dwa dziesięciolecia później dodano symbol miasta Porto. ### Okres sukcesów i dominacji (1930-1980) W latach 1922–1938 FC Porto czterokrotnie zdobyło mistrzostwo Portugalii, a także triumfowało w rozgrywkach ligowych w sezonie 1934/35. Lata te były okresem wzrostu i budowania pozycji klubu jako jednego z czołowych w kraju. Zwycięstwo nad Arsenalem w 1948 roku (3:2) było jednym z jaśniejszych momentów w okresie, w którym klub nie odnosił znaczących sukcesów. Po mistrzostwach w sezonach 1938/39 i 1939/40, Porto musiało czekać na kolejny tytuł do 1956 roku. W 1949 roku rozpoczęto budowę nowego stadionu, "Estádio das Antas", który został oficjalnie otwarty 28 maja 1952 roku. ### Powrót na tron mistrza Portugalii (1956-1980) Rok 1956 okazał się przełomowy dla FC Porto. Po 16 latach przerwy, drużyna zdobyła mistrzostwo "Campeonato da 1ª Divisão" i Puchar Portugalii. Po raz pierwszy wzięła również udział w europejskich rozgrywkach UEFA, mierząc się z Athletikiem Bilbao. W kolejnych latach, w sezonach 1957/58 (Puchar Portugalii) i 1958/59 (mistrzostwo ligi), Porto kontynuowało swoje sukcesy. W latach 60. klub zdobył tylko jedno trofeum – Puchar Portugalii w sezonie 1967/68. Na kolejne sukcesy trzeba było czekać do 1977 roku, kiedy to Porto ponownie zdobyło Puchar Portugalii. ### Era Pinto da Costa i europejskie triumfy (1980-2000) W 1982 roku Jorge Nuno Pinto da Costa przejął kontrolę nad klubem. W tym czasie FC Porto było jedynym z "wielkiej trójki" portugalskiego futbolu, który nie miał na swoim koncie międzynarodowych sukcesów. To szybko się zmieniło. W sezonie 1986/87 FC Porto po raz pierwszy zdobyło Puchar Europy Mistrzów Krajowych, pokonując w finale Bayern Monachium 2:1. Bramki zdobyli Rabah Madjer i Juary. W następnym roku klub zdobył Superpuchar UEFA i Puchar Interkontynentalny. ### Era Mourinho i dominacja krajowa i europejska (2000-2010) Na kolejny europejski sukces Porto czekało do 2003 roku. José Mourinho, który objął stanowisko trenera, poprowadził drużynę do zwycięstwa w Pucharze UEFA, pokonując w finale Celtic Glasgow 3:2. W 2004 roku FC Porto, pod wodzą Mourinho, triumfowało w Lidze Mistrzów, pokonując AS Monaco 3:0 w finale. Bramki zdobyli Carlos Alberto, Deco i Dmitrij Aleniczew. W grudniu 2004 roku Porto zdobyło Puchar Interkontynentalny, pokonując w rzutach karnych Once Caldas. ### Era Ferreira i Villas-Boasa (2006-2011) Po przejęciu zespołu przez Jesualdo Ferreirę, FC Porto ponownie zdominowało ligę portugalską, zdobywając mistrzostwa w sezonach 2006/07, 2007/08 i 2008/09, a także dwa Puchary Portugalii z rzędu w sezonach 2008/09 i 2009/10. W 2009 roku klub dotarł do ćwierćfinału Ligi Mistrzów, gdzie przegrał z Manchesterem United. W sezonie 2010/11 trenerem został André Villas-Boas. W swoim pierwszym sezonie zdobył Superpuchar Portugalii, mistrzostwo Portugalii, Puchar Portugalii i wygrał Ligę Europy. Dzięki zwycięstwu w Lidze Europy 2011, Villas-Boas stał się najmłodszym trenerem (33 lata), który zdobył europejskie trofeum. FC Porto jako jedyny zespół w Europie po raz drugi zdobył potrójną koronę – mistrzostwo kraju, puchar kraju i puchar rozgrywek UEFA. ### Lata po Villas-Boasu (2011-obecnie) Po odejściu Villas-Boasa, FC Porto kontynuowało rywalizację na krajowym i europejskim poziomie. Klub regularnie zdobywał mistrzostwa Portugalii i Puchary Portugalii, choć nie udało mu się powtórzyć sukcesów z ery Mourinho i Villas-Boasa na arenie europejskiej. Mimo to, FC Porto pozostaje jednym z najbardziej szanowanych i utytułowanych klubów w Portugalii, z dużą bazą kibiców i bogatą historią. ## Stadion ### Estádio das Antas (1952-2004) Estádio das Antas był domowym stadionem FC Porto przez ponad 50 lat. Jego nazwa oznacza "Stadion na skałach". Został otwarty w 1952 roku i początkowo mógł pomieścić nawet 80 000 widzów. W latach 80. XX wieku jego pojemność została zmniejszona do 64 300 miejsc. Po wybudowaniu nowego stadionu, Estádio das Antas został rozebrany. ### Estádio do Dragão (2003-obecnie) Obecnie FC Porto rozgrywa swoje mecze na Estádio do Dragão, nazwanym od smoka w herbie klubu. Stadion został zbudowany na Mistrzostwa Europy w 2004 roku. Inauguracyjnym meczem było spotkanie FC Porto z FC Barceloną, wygrane przez Porto 2:0. Obecnie stadion może pomieścić niespełna 51 000 widzów. Budowa stadionu kosztowała około 98 milionów euro. W 2003 roku UEFA przyznała stadionowi 5 gwiazdek. Obiekt składa się z czterech zadaszonych trybun. ## Rywalizacje ### O Clássico Mecze pomiędzy FC Porto i SL Benfica to jedne z najważniejszych i najbardziej prestiżowych starć w portugalskim futbolu. Oba kluby rywalizują ze sobą od wielu lat, a ich mecze zawsze wzbudzają ogromne zainteresowanie wśród kibiców. ### Dragões vs Leões Rywalizacja pomiędzy FC Porto i Sportingiem CP jest kolejnym ważnym elementem w historii portugalskiej piłki nożnej. Mecze te charakteryzują się dużą intensywnością i walką o każdy centymetr boiska. ### Derby da Invicta Derby Porto, rozgrywane pomiędzy FC Porto i Boavistą Porto, są ważnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności. Mimo że Boavista jest uważana za słabszy klub, mecze te zawsze mają specjalny charakter. ## Sukcesy FC Porto jest jednym z najbardziej utytułowanych klubów w Portugalii i posiada bogatą kolekcję trofeów krajowych i międzynarodowych. ### Trofea międzynarodowe * **Puchar Europy/Liga Mistrzów UEFA:** 2 razy (1986/87, 2003/04) * **Puchar UEFA/Liga Europy UEFA:** 2 razy (2002/03, 2010/11) * **Superpuchar UEFA:** 1 raz (1987) * **Puchar Interkontynentalny:** 2 razy (1987, 2004) ### Trofea krajowe * **Mistrzostwo Portugalii:** 32 razy * **Puchar Portugalii:** 19 razy * **Superpuchar Portugalii:** 17 razy ## Znani zawodnicy i trenerzy W historii FC Porto grało wielu znakomitych zawodników i pracowało wielu cenionych trenerów, którzy przyczynili się do sukcesów klubu. **Zawodnicy:** * João Pinto * Fernando Gomes * Deco * Radamel Falcao * Hulk **Trenerzy:** * José Mourinho * André Villas-Boas * Artur Jorge FC Porto pozostaje ważnym symbolem miasta Porto i portugalskiego futbolu, kontynuując tradycję sukcesów i inspirując kolejne pokolenia kibiców.