Montreal Canadiens (franc. Canadiens de Montréal) – kanadyjski klub hokejowy z siedzibą w Montrealu (prowincja Quebec, Kanada). Występuje w lidze NHL. Canadiens zdobyli więcej razy Puchar Stanleya niż wszystkie inne drużyny NHL. Udało im się to osiągnąć 24 razy (pierwszy tytuł zdobyty w 1916 zdobyli jeszcze zanim powstała liga NHL). Montreal rozgrywa mecze u siebie w hali Centre Bell, która do 2003 nosiła nazwę Molson Centre. Puchar zdobyty w 1993 był ostatnim zwycięstwem w lidze NHL odniesionym przez drużynę kanadyjską. Zespół posiada afiliacje w postaci klubów farmerskich w niższych ligach. Tę funkcję pełnią Hamilton Bulldogs w lidze AHL i Wheeling Nailers w rozgrywkach ECHL. == Historia == Klub został założony w 1909, osiem lat przed założeniem NHL i jest najstarszym klubem w lidze. === 1910–1917: Przed NHL === Canadiens zostali założeni 4 grudnia 1909 i byli jednymi z pomysłodawców ligi National Hockey Association (NHA). Klub w tamtym okresie grał pod nazwą Les Canadiens. Swój pierwszy mecz rozegrali 5 stycznia 1910, a ich trenerem był Jack Laviolette. Sezon 1914-1915 był pierwszym, kiedy Canadiens zaczęli grać w swoich czerwonych bluzach z niebieskim paskiem pośrodku i czerwoną literą C na środku bluzy. Jedyną różnica pomiędzy tamtymi strojami a obecnymi jest to, iż wtedy w literze C znajdowała się litera A, a teraz jest litera H. W sezonie 1915-1916 Canadiens pokonali w finale rozgrywek Portland Rosebuds i zdobyli swój pierwszy Puchar Stanleya. === 1917–1932: Wczesne lata NHL === W 1917 Canadiens i cztery inne drużyny NHA utworzyły ligę NHL. Liga została utworzona z powodu sporów z właścicielem Toronto Blueshirts Eddim Livingstonem. Właściciel klubu George Kennedy i jako sojusznicy chcieli pozbyć się Livingstona z ligi, lecz by uniknąć rozprawy sądowej woleli utworzyć własną ligę. Kennedy pożyczył pieniądze Tommiemu Gormanowi, aby ten założył klub Ottawa Senators. W czasie sezonu 1917-1918 Joe Malone strzelił 44 bramek co pozostało rekordem na następne 27 lat. 18 lutego 1918 bramkarz Georges Vezina zaliczył pierwszy shutout w lidze w meczu przeciwko Toronto Arenas wygranym 9-0. Wygrali sezon regularny, awansując do play-offów, lecz przegrali w nich w meczach z Toronto. Toronto zmieniło w późniejszych latach nazwę na Toronto Maple Leafs. Rok później zmierzyli się z Seattle w finale 1918-1919. Tragicznie w momencie gdy stan finałów wynosił 2-2 gracze obu drużyn zarazili się grypą. W dniu decydującego starcia prawie wszyscy gracze Montrealu znajdowali się w szpitalu. Kennedy nie potrafił znaleźć zastępców. Ostatni mecz został odwołany i Kennedy zaoferował puchar Seattle Metropolitans, jednakże trener tej drużyny Pete Muldoon uznał, że zwycięstwo w takich warunkach jest niesprawiedliwe. W rezultacie tego sezon 1918-1919 jest uznawany za nierozstrzygnięty. Canadiens mieli sporo problemów po sezonie. Grający trener Newsy Lalonde był chory przez miesiąc, a napastnik Joe Hall zmarł pięć dni po finałach. Drużyna straciła też swoją gwiazdę Joe Malona, który był wypożyczony z Quebec Bulldogs. Kennedy zmarł w 1921, nigdy nie wyleczywszy się z grypy. Wdowa po nim sprzedała drużynę Leo Dandurandowi, byłemu graczu Josephowi Cattarinich i Louisowi A. Letrourneau. W sezonie 1923-1924 z debiutantem Howie Morenz, który dołączył do Aurel Joliat i Billy’ego Bouchera, Canadiens raz jeszcze zdobyli puchar pokonując w play-offach Calgary Tigers i Vancouver Millionaires. W sezonie 1924-1925 Montreal przegrał z drużyną Victoria Cougars, która obecnie nosi nazwę Detroit Red Wings. Klub stracił Vezina, który zmarł z powodu wirusa w 1925. W następnym sezonie Canadiens podpisało kontrakt z George Hainsworth, który zdobył utworzony w tym samym roku Puchar Vezina. Puchar ten otrzymuje bramkarz, który wpuści najmniejszą liczbę bramek w sezonie. Hainsworth zdobywał ten pucharu przez najbliższe kilka lat. W sezonach (1929-1930) i (1930-1931) Montreal zdobywał mistrzostwa pokonując w finale drużyny, które były najlepsze po sezonie zasadniczym. W pierwszym przypadku pokonali Boston Bruins, natomiast w drugim wygrali z Chicago Blackhawks. === 1932–1967: Śmierć Morenza i Oryginalnej Szóstki === Gwiazdy Canadiens (Morenz and Joliat) zawodziły we wczesnych latach trzydziestych, a klub miał najgorszy wynik w lidze w sezonie 1935-1936. W wyniku takiego słabego osiągnięcia władze NHL dały Montrealowi prawo do wszystkich francuskich Kanadyjczyków grających w lidze na dwa lata. W sezonie 1936-1937 klub miał drugi wynik lidze, lecz wynik ten zszedł na drugi plan w wyniku śmierci Morenza, która miała miejsce 8 marca 1937. Zawodnik ten miał w chwili śmierci tylko 34 lata. Śmierć spowodowana była uderzeniem zawodnika kijem w nogę przez Earla Seiberta z drużyny Chicago Blackhawks, w meczu który miał miejsce 28 stycznia 1975. Atak ten doprowadził u zawodnika do ataku apopleksji a w efekcie do śmierci. Canadiens jeszcze raz ugrzęźli w miernocie na kolejne kilka sezonów. Najsłabszy wynik klub osiągnął w sezonie 1939-1940, kiedy to odniósł tylko 10 zwycięstw w sezonie, co jest najgorszym wynikiem Montralu w historii. Wyniki te prowadziły do plotek, że Montreal Canadiens mogą przestać istnieć. Niespodziewany ratunek nadszedł od właściciela Toronto Conn Smythe. Smythe uważał iż liga może nie przetrwać bez jednego ze swoich założycieli. Przekonał właścicieli Canadiens, żeby zatrudnili trenera Toronto Dicka Irvina, który doprowadził jego drużynę do sześciu finałów w ostatnich ośmiu sezonach. Irvinowi nie zabrało dużo czasu by poprawić wyniki Canadians. Jego praca zaczęła przynosić owoce, gdy utworzył linię z trójki zawodników. Linię tę tworzyli Maurice „Rocket” Richard, Toe Blake and Elmer Lach. Montreal zdobył ponownie mistrzostwo w sezonie 1943-1944 przegrywając tylko pięć meczów w sezonie zasadniczym. Richard udowodnił, że nie jest „mały, słabowity i zbyt kruchy jak na warunki NHL”, jak powiedział o nim menadżer Tommy Gorman po sezonie 1942-1943. Richard był, tak samo jak Morenz, znakomitym strzelcem i gracze grającym bardzo ostro. Richard został pierwszym graczem w historii NHL, który zdobył w karierze 1000 minut karnych. W sezonie 1944-45 Richard przeszedł do historii ligi NHL jako pierwszy gracz, który w sezonie zasadniczym zdobył 50 bramek. Pomimo tego Canadiens przegrali w półfinale play-off z Toronto Maple Leafs. Rok później Montreal zdobył po raz szósty Puchar Stanleya. Mimo że w sezonie 1946-1947 Rocket Richard zdobył Hart Memorial Trophy i został uznany za MVP ligi NHL Montreal przegrał w finale ligi z odwiecznym rywalem z Toronto. W 1957, bracia Tom i Hartland Molson kupili drużynę. Lata pięćdziesiąte były dekadą pełną sukcesów dla Montrealu, a przez wielu drużyna z tego okresu uważana jest za najlepszą w historii NHL. Pomiędzy sezonami 1950-1951 i 1959-1960 Canadiens dochodzili corocznie do finału NHL, wygrywając go sześciokrotnie (w tym rekordowo pięć razy z rzędu, pomiędzy 1955-1956 i 1959-1960). Toe Blake zastąpił Irvina na stanowisku trenera w 1955 i wprowadził do ligi wielu świetnych graczy jak Jean Beliveau, Dickie „Digger” Moore, Doug Harvey, Bernie „Boom Boom” Geoffrion, bramkarz Jacques Plante (który jako pierwszy nosił maskę w meczu. Miało to miejsce 1 listopada 1959 w meczu przeciwko New York Rangers). Mieszkańcy Montrealu zakochali się w tym okresie w drużynie Canadiens. 13 marca 1955 w czasie sezonu 1954-1955 Richard został zawieszony do końca sezonu za obrażenie oficjela po meczu z Boston Bruins. Mieszkańcy Montrealu wyszli na ulicę 17 marca 1955 w czasie meczu decydującego o mistrzostwie z Detroit Red Wings, powodując zniszczenia liczone w milionach dolarów. Canadiens musieli poddać mecz i przegrać finał z Detroit. W 1956 klub utworzył klub patronacki w Peterborough, który obecnie nosi nazwę Peterborough Petes i gra w lidze Ontario Hockey League. Pomimo tego, że Richard zakończył karierę w 1960, Canadiens mogli wygrać po raz szósty z rzędu, lecz zostali wyeliminowani w półfinale play-off przez Chicago Blackhawks, które zdobyło puchar w tym sezonie dzięki znakomitemu skrzydłowemu Bobby'emu Hullowi. Canadiens odpadali następnie we wczesnych fazach play-off dopóki nie zdobyli ponownie pucharu w sezonie 1964-1965 (kiedy debiutował w drużynie Yvan Cournoyer) i powtórzyli to osiągnięcie rok później. === 1967–1986: Era rozrostu === Rok 1967 był bardzo ważny dla Kanady, a w szczególności dla Montrealu. W roku tym Montreal gościł wystawę EXPO, a hokeiści Canadiens obiecali zdobyć Puchar Stanleya. W finale spotkali się z Toronto. Montreal był faworytem tego pojedynku, szczególnie iż w bramce Toronto stało dwóch ponad 30 letnich bramkarzy Terry Sawchuk i Johnny Bower. Jednakże Maple Leafs wygrali i zamiast cieszyć się z pucharu musieli oglądać paradę w Toronto. Od tego czasu Toronto już nigdy nie awansowało do finału, a od czasu rozrostu ligi w sezonie 1967-1968 Montreal dwukrotnie pokonał St. Louis Blues w finałach rozgrywek. Canadiens nie awansowali do play-off w sezonie 1969-1970 w ostatnim dniu regularnego sezonu. Przed ostatnią kolejką Canadiens mieli dwa punkty przewagi nad New York Rangers i większą liczbę strzelonych goli 242 do 237. Jako pierwsi w ostatniej kolejce grali Rangers. Mecz przeciwko Detroit Red Wings Rangers wygrali 9-5 co doprowadziło do prowadzenia z Montrealem w strzelonych bramkach 246 do 242. W ostatnim swoim meczu Canadiens, aby awansować do play-off musieli strzelić 5 lub więcej bramek. W meczu przeciwko Chicago trener Montrealu Claude Ruel wycofał bramkarza osiem minut przed końcem spotkania kiedy to Chicago prowadziło 5-2. Chicago strzeliło 5 kolejnych bramek, natomiast Montrealowi nie udało się strzelić już żadnej bramki. Ponieważ Toronto także nie awansowało do play-off sezon ten był jedynym w historii NHL kiedy to w rozgrywkach play-off nie było żadnego klubu z Kanady. Montreal szybko wrócił do wygrywania zdobywając Puchar w sezonie 1970-1971 pokonując w finale Chicago. W sezonie tym w bramce Canadiens debiutował Ken Dryden osiągając znakomity wynik tylko 2 puszczonych bramek na mecz. W sezonie 1973