# Reprezentacja Polski w hokeju na lodzie mężczyzn ## Wstęp Reprezentacja Polski w hokeju na lodzie mężczyzn to narodowy zespół hokeja na lodzie, który reprezentuje Rzeczpospolitą Polską w rozgrywkach międzynarodowych. Kadra jest powoływana przez selekcjonera, a w jej skład mogą wchodzić wyłącznie zawodnicy posiadający polskie obywatelstwo. Obecnie drużyna należy do elity europejskiego hokeja i regularnie startuje w turniejach organizowanych przez Międzynarodową Federację Hokeja na Lodzie (IIHF). ## Historia i geneza ### Pionierskie lata (1925–1926) Historia polskiego hokeja na lodzie jako sportu reprezentacyjnego sięga 1925 roku, kiedy to na fali rosnącej popularności dyscypliny w Europie, założono Polski Związek Hokeja na Lodzie (PZHL). Już w tym samym roku powołano pierwszą seniorską kadrę narodową, której kręgosłup stanowiły dwie warszawskie potęgi: AZS Warszawa oraz Warszawskie Towarzystwo Łyżwiarskiego. Pierwsze oficjalne spotkanie międzypaństwowe polska drużyna rozegrała 10 stycznia 1926 roku na Eissportstadion w szwajcarskim kurorcie Davos. W tym meczu towarzyskim „biało-czerwoni” ulegli Austrii aż 1:13. Historyczną chwilę zapisał jednak Aleksander Tupalski, zdobywając honorową i zarazem pierwszą w historii bramkę dla reprezentacji Polski. Dzień później, 11 stycznia 1926, Polskie Zrzeszenie zostało oficjalnie przyjęte do Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie (wówczas LIHG), co otworzyło drogę do udziału w pierwszych wielkich imprezach. Właśnie w turnieju 10. Mistrzostw Europy (rozgrywanych w Davos) polska drużyna zaliczyła swój oficjalny debiut. 12 stycznia 1926 roku podopieczni trenera zawodnika – Wilhelma Rybaka przegrali z Francją 1:2, gola dla Polski zdobył Tadeusz Adamowski. Pierwsze triumf w historii narodowej reprezentacji miał miejsce 14 stycznia 1926 roku, kiedy to Polacy pokonali Włochów 3:1, ostatecznie zajmując 6. miejsce w turnieju. Skład historycznej drużyny to elitarny skład zawodników, wśród których znaleźli się m.in. Edmund Czaplicki, Henryk Niezabitowski (bramkarze), Aleksander Kowalski, Włodzimierz Krygier, Lucjan Kulej, Tadeusz Adamowski, oraz inni. ### Złota Era i pierwsze sukcesy międzynarodowe Polska dwukrotnie miała zaszczyn gościć najwyższe rangą rozgrywki. W 1931 roku Mistrzostwa Świata odbyły się w Krynicy, gdzie zespół gospodarzy zajął historyczne, najwyższe wówczas 4. miejsce. Kolejny szczyt przypadł na 1976 rok, kiedy to turniej najlepszych drużyn świata odbył się w katowickim Spodku. W pierwszym dniu mistrzostw 8 kwietnia 1976 roku doszło do jednego z najsłynniejszych w historii polskiego sportu zdarzeń. Rozgrywana w ówczesnym składzie reprezentacja Polski sensacyjnie pokonała Związek Radziecki – ówczesnego i 14-krotnego mistrza świata oraz 5-krotnego mistrza olimpijskiego – stosunkiem 6:4. Bramki dla Polski zdobyli: Jaskierski, Nowiński, Jobczyk (trzykrotnie) i ponownie Jaskierski. Mecz do dziś jest powszechnie uznawany za absolutny szczyt osiągnięć polskiej narodowej kadry. ### Następne lata i zmiany formatu W grudniu 1975 roku polska hokejowa społeczność świętowała jubileusz 50-lecia PZHL, organizując w Katowicach turniej towarzyski z udziałem m.in. juniorskiej Szwecji, ZSRR II i Czechosłowacji II. W kwietniu 1986 roku w Katowicach reprezentacja „A” zdobyła Puchar 60-lecia PZHL, pokonując w finale reprezentację Czechosłowacji do lat 20 wynikiem 7:3. W 1986 roku w Moskwie, w meczu otwarcia turnieju najwyższej klasy, Polska pokonała obrońcę mistrzostwa świata – Czechosłowację 2:1 (dwoma golami Jerzego Christa). W 1989 roku reprezentacja została zdegradowana z Grupy A, jednak zyskała wówczas puchar „fair play”. Trofeum to odebrał sędzia Julian Górski, ponieważ polska ekipa nie zjawiła się na ceremonii zamknięcia. ### Wczesne lata 90. i absencja na igrzyskach Najwyższym osiągnięciem polskich hokeistów na igrzyskach olimpijskich był historyczny wynik z 1932 roku (4. miejsce w Lake Placid), choć należy zaznaczyć, że wystąpiły w nim zaledwie cztery zespoły, a Polacy przegrali wszystkie mecze. Rzeczywistym sukcesem był udział w Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1992 w Albertville – był to ostatni taki przypadek w historii. W kwalifikacjach w 1991 roku Polska dwukrotnie pokonała Danię, zapewniając sobie udział w turnieju. W 1982 roku w austriackim Klagenfurcie trzech graczy – Andrzej Małysiak, Justyn Denisiuk i Bogusław Maj – nie powróciło do kraju podczas trwania stanu wojennego, za co w maju 1982 roku zostali dożywotnio zawieszeni w prawach zawodników. ### Współczesność i rotacje trenerskie (XXI wiek) W 2012 roku selekcjonerem został Rosjanin Igor Zacharkin, z Wiaczesławem Bykowem na stanowisku konsultanta. W 2013 roku drużyna wystąpiła po raz pierwszy w strojach z napisem „Polska” (zamiast dotychczasowego „Poland”). W 2014 roku stanowisko to objął Jacek Płachta, który doprowadził drużynę do historycznego 1000. oficjalnego meczu międzypaństwowego (wygrana 3:2 z Włochami w Budapeszcie). W 2017 roku po Płachcie na stanowisko głównego trenera powrócił Kanadyjczyk Ted Nolan, któremu asystowali lokalni szkoleniowcy. Po kiepskich wynikach w 2018 roku obaj trenerzy zostali zwolnieni. Kierownictwo PZHL zostało w 2018 roku odebrane przez Polski Komitet Olimpijski. Nowym selekcjonerem został fiński trener polskiego pochodzenia – Tomasz Valtonen (współpracujący z klubem Podhale Nowy Targ). Po kilku miesiącach w 2020 roku z funkcji odszedł, a jego miejsce zajął Słowak Róbert Kaláber. Pandemia COVID-19 spowodowała anulowanie turniejów w 2020 i 2021 roku. Po powrocie do gry w 2022 roku Polska zdobyła awans do Dywizji IA, a w 2023 roku, pod wodzą R. Kalábera, zajęła 2. miejsce w turnieju Dywizji I Grupy A w Nottingham, co dało zespółowi historyczny awans do elity. ## Udział w międzynarodowych turniejach ### Igrzyska olimpijskie * 1932 – Lake Placid: 4. miejsce (w 4-zespołowym turnieju) * 1936 – Garmisch-Partenkirchen: 4. miejsce (w 15-zespołowym turnieju) * 1948 – St. Moritz: walkower / ostatecznie 8. miejsce * 1952 – Oslo: 6. miejsce (w 9-zespołowym turnieju) * 1956 – Cortina d’Ampezzo: 7. miejsce (w 10-zespołowym turnieju) * 1960 – Squaw Valley: 8. miejsce (w 9-zespołowym turnieju) * 1964 – Innsbruck: 6. miejsce (w 16-zespołowym turnieju) * 1968 – Grenoble: 6. miejsce (w 14-zespołowym turnieju) * 1972 – Sapporo: 6. miejsce (w 11-zespołowym turnieju) * 1976 – Innsbruck: 6. miejsce (w 12-zespołowym turnieju) * 1992 – Albertville: 11. miejsce (w 12-zespołowym turnieju) – ostatni udział do tej pory ### Mistrzostwa świata Reprezentacja Polski regularnie startuje w mistrzostwach świata, walcząc o utrzymanie lub awans w ramach podziału na dywizje (Elita, Dywizja I A/B, Dywizja II itd.). Kluczowe historyczne występy to turniej w 1931 (4. miejsce) oraz w 1976 (wielki sukces sportowy zwycięstwa nad ZSRR). W 2023 roku zespół awansował do Elity po zajęciu 2. miejsca w Dywizji I. ## Trenerzy reprezentacji Przez ponad wiek istnienia reprezentacji na jej czele stanęło wielu trenerów, w tym m.in.: * Wilhelm Rybak (1926) * Tadeusz Adamowski * Andrzej Wołkowycki * Władysław Wiórek * Józef Zygmunt * Eugeniusz Lewandowski * Czesław Uznański * Leszek Lejczyk * Józef Kurek * Henryk Gruth * Leszek Tokarz * Józef Słowakiewicz * Wiktor Pysz * Peter Ekroth * Igor Zacharkin * Jacek Płachta * Ted Nolan * Tomasz Valtonen * Róbert Kaláber (obecny) ## Ranking IIHF Reprezentacja Polski w hokeju na lodzie mężczyzn regularnie notowana jest w rankingu Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie (IIHF). Stanowi ona obecnie drużynę średniozaawansowaną w europejskiej elicie hokejowej i systematycznie dąży do poprawy swoich wyników w kolejnych sezonach. ## Bilans meczów Reprezentacja Polski od swojego debiutu w 1926 roku rozegrała tysiące spotkań międzypaństwowych, zarówno na lodowiskach domowych, jak i wyjazdowych. Zestawienie dokładne bilansów zwycięstw, porażek i remisów dostępne jest w szczegółowych statystykach PZHL i IIHF obejmujących wszystkie oficjalne spotkania kadry. ## Ciekawostki i wyróżnienia * Reprezentacja Polski otrzymała w 1989 roku Puchar Fair Play mistrzostw świata po tym, jak zawodnicy nie pojawili się na uroczystej gali z powodu niedopilnowania przez delegację. * Mecz z ZSRR w 1976 roku wciąż pozostaje najpopularniejszym pojedynkiem w historii polskiego hokeja na lodzie. * Drużyna notuje w swojej historii mecz nr 1000, zwycięski nad Włochami w 2014 roku. * W 2013 roku ekipa po raz pierwszy rozegrała swój oficjalny mecz z użyciem napisu „Polska” na koszulach zamiast dotychczasowego angielskiego „Poland”.