# Tu-144 – Radziecki Naddźwiękowy Przewodnik ## Wprowadzenie Tu-144 był radzieckim naddźwiękowym samolotem pasażerskim i jedynym realizowanym projektem konkurencyjnym z Concorde’em. Skonstruowany przez biuro Tupolewa, jego historia jest związana z szybkim rozwojem technologii lotniczych oraz tragedią. Mimo krótkiej i trudnej działalności, Tu-144 pozostaje symbolem ambicji radzieckiej lotnictwa. ## Historia ### Powstanie i premiera Projekt Tu-144 rozpoczęty został w latach 60. XX wieku, z celem stworzenia naddźwiękowego transportowca. 31 grudnia 1968 roku pierwszy prototyp wystartował z Moskwy – trzy miesiące przed Concorde’em. 5 czerwca 1969 roku został pierwszym samolotem pasażerskim, który przekroczył prędkość Mach 2. Projekt opierał się częściowo na danych szpiegowskich z europejskich firm, choć eksperci uznają to za mało prawdopodobne. ### Katastrofy i difficulty Dwóch prototypów przeszło przez katastrofy: w 1973 roku podczas pariskiego lotu wystawowego i w 1978 roku w trakcie lotu demonstracyjnego. Przyczyny wypadków pozostają do dziś nierozwiązane,(tokens wskazujące na błędy konstrukcyjne, problemy z sterowaniem lub przerzutów pilota). Mimo to,.successy Japonii samoloty spełniły role lotów eksperymentalnych i badań technicznych. ### Wejście do służby Początkowy lot pasażerski Conducted w 1977 roku na trasie Moskwa–Ałma-Ata. Mimo osiągania prędkości do Mach 2,35, zużycie paliwa oraz koszty eksploatacyjne przyczyniły się do wczesnego wycofania. Liczba lotów pasażerskich wyniosła tylko 55. ## Katastrofy ### Paris Air Show 1973 3 czerwca 1973 roku drugi prototyp Tu-144 utracił制御 podczas pokazów lotniczych w Paryżu, zabijając 14 osób. Teorie przyczyn: kolizja z myśliwce, błąd pilota lub usterka sterowania. ### Lot eksperymentalny 1978 Druga katastrofa w 1978 rokuanoszonego Tu-144D doprowadziła do śmierci 2 osób. Wpadł w silny pikking po manewrowym wznoszeniu. ## Wycofanie Ostatni pasazerski lotERSlizy w 1978 roku. Ogółem Zeitschrifty까요 102 lotów komercyjnych, z czego 55 pasażerskich. Samolot został wycofany ze względu na nieefektywność, koszty i brak zysku komercyjnego. ## Zachowane egzemplaryzy Z 16 wyprodukowanych Tu-144 zachowały się 8 egzemplarzy. Dwa zniszczone w katastrofach, sześć zezłomowanych. Wrocławowy Tu-144D (nr 77114) służył jako laboratorium badawcze直到1999 roku. ## Interesujące Fakty - Najwyższa prędkość: Mach 2,35 - Tylko 55 lotów pasażerskich - Używany jako podstawyitectu samolotów naddźwiękowych w badaniach NASA - Kontrastokolorystyka (czerwony i biały) i oficjalneoprotekcja w kilku muzeach