Katastrofa, skażenie, to ich nie odstraszyło i do dzisiaj żyją w strefie. Polak odwiedzał i opisał życie "samosiołów"

🕘 26 kwietnia 2026 🔗 Gazeta.pl

5W — Odpowiedzi na kluczowe pytania

Kto?Hania (mieszkańczyni Zony Wykluczenia) oraz Krystian Machnik – autor książki, który zbiera i publikuje relacje samosiołów.

Co?Mieszkańcy Zony Wykluczenia po Czarnobylu organizowali system ukrywania się przed milicją, udawali nieobecności i kontynuowali życie na zradioaktywnych terenach.

Kiedy?Okres po katastrofie w Czarnobylu (od 1986 r.) aż do współczesności – mechanizmy oporu i ukrywania się utrzymywały się przez dekady.

Gdzie?Rejon Czarnobyla, Ziemia Wykluczenia (Ukraina) – tereny o podwyższonym promieniowaniu, objęte zakazem masowego osiedlania.

Dlaczego?Przymusowe przesiedlenia, utrata osiedli i tożsamości oraz sprzeciw wobec państwowego zarządu nad terenami po katastrofie.

Jak?Przez ukrywanie się w domach na kłódkę, udawanie nieobecności, chowanie w lesie i utrzymywanie podziemnych sieci wsparcia, by omijać kontrole milicji.

Krystian Machnik w swojej książce dokumentuje losy „samosiołów” – osób, które po katastrofie w Czarnobyle odmówiły opuszczenia zradioaktywnych terenów i przez dekady ukrywały się przed władzami. Relacja Hani ukazuje specyficzny tryb przetrwania: zamykanie się na kłódkę, udawanie nieobecności czy chowanie w lesie. Artykuł weryfikuje mechanizmy oporu przed przymusowym przesiedleniem i długofalowe skuteki życia w strefie, podnosząc pytania o autonomię, ryzyko radiologiczne i pamięć o katastrofie.

Hania opowiadała mi, jak na znak, że zbliża się milicja, mieszkańcy zamykali się w domach na kłódkę i udawali, że ich nie ma, lub chowali się w lesie, za wioską. Funkcjonariusze szybko zrozumieli, że przy takim uporze miejscowych nic nie wskórają - pisze w książce "Ostatni ludzie Czarnobyla" Krystian Machnik. Poniżej przytaczamy jej fragment.

⚡ Kluczowe Fakty

fact Samosioły przez dekady ukrywali się przed milicją, zamykając się w domach na kłódkę lub chowając w lesie.
impact Życie w Zonie Wykluczenia po Czarnobylu wiązało się z chronicznym ryzykiem radiologicznym, ale też ze świadomym oporem przed przymusem.
context Książka „Ostatni ludzie Czarnobyla” Krystiana Machnika dokumentuje mechanizmy przetrwania i pamięć o katastrofie.
next_step Do dziś pozostają pytania o legalność, zdrowie publiczne i autonomię osób ignorujących zakazy osiedlania w strefie.

Wspomniane podmioty (Wiki)

Semantic_Extraction // 5 entities

government_body // VERIFIED

milicja