Młodzi Polacy mają nową fobię. Lęk przed biedą zdominował całe pokolenie

Peniafobia to silny i często paraliżujący lęk przed biedą. Zjawisko to dotyka już ponad połowy młodych Polaków, kształtując ich codzienne wybory i plany na przyszłość. Strach o stan konta wyparł wśród nich nawet "klasyczne" obawy o własne zdrowie. Skala zjawiska została pokazana w raporcie "Czego boją się młodzi Polacy? Edycja I 2024". Dokument przygotowali analitycy z platformy badawczej UCE RESEARCH oraz eksperci serwisu psychoterapeutycznego RISIFY.pl. Badanie zrealizowano na grupie ponad 800 osób w wieku od 18 do 35 lat. Wnioski są zaskakujące... przynajmniej dla starszych osób. Czego najbardziej boją się młodzi Polacy? Starsze pokolenia martwią przede wszystkim o zdrowie własne lub bliskich. Pokolenie Z (urodzone po 1995 roku) ma jednak zupełnie inne priorytety. Lista największych lęków młodych ludzi zdominowały wyłącznie kwestie ekonomiczne. Strach przed brakiem pieniędzy częściej dotyka kobiet oraz mieszkańców mniejszych miejscowości. Oto pięć głównych czynników spędzających sen z powiek polskiej młodzieży: Tuż za obawami o budżet plasuje się strach przed napływem imigrantów, który wskazuje blisko 20 proc. zapytanych. Wśród pozagospodarczych lęków stosunkowo wysoko widnieje także utrata bliskiej osoby oraz ryzyko padnięcia ofiarą oszusta. Co ciekawe, młodzi prawie w ogóle nie boją się ślubu, hejtu w sieci czy załatwiania spraw urzędowych. Dlaczego peniafobia paraliżuje pokolenie Z? Trudna sytuacja finansowa i rosnące bezrobocie mocno wpływa na życiowe plany młodych. Zamiast założenia tradycyjnej rodziny, coraz więcej osób wybiera model życia bez dzieci (tzw. pary DINK). Skupiają się na budowaniu stabilności zawodowej, a brak poduszki finansowej odbiera im poczucie kontroli nad własnym losem. Młodzi ludzie startujący na rynku pracy z reguły zarabiają mniej i nie mają z czego odkładać pieniędzy. Jednocześnie muszą sprostać wysokim kosztom najmu mieszkań i usług wszelakich. "Trzeba też wyraźnie powiedzieć, że młode osoby coraz częściej odczuwają duży stres związany z finansami, co może wpływać na ich decyzje życiowe, w tym związki i rozwody" – zauważa Patryk Rzepka, psycholog i współautor raportu. Jak skutecznie pokonać lęk przed biedą? Z peniafobią można pracować. Ważnym krokiem jest zdobycie wiedzy o finansach. Warto śledzić blogi eksperckie i słuchać tematycznych, rzetelnych kanałów na YouTube lub podcastów. Niezwykle pomocne może być stałe monitorowanie wydatków. Wystarczy wpisywać codzienne zakupy w dedykowanych aplikacjach, by wiedzieć czy np. nie przepuszczamy za dużo pieniędzy na głupoty. Ogromne znaczenie ma też budowa poduszki finansowej. Odkładanie nawet drobnych kwot "do skarpety" lub na konto oszczędnościowe wyrabia zdrowy nawyk. Zamiast ulegać ogólnej panice, lepiej skupić się na odłożeniu konkretnej kwoty np. w pół roku. Warto jednocześnie szukać dodatkowych źródeł zarobku. Nawet dorywcza praca w wakacje poprawi budżet. Nie można ignorować naszej psychiki. Kiedy stres ekonomiczny utrudnia normalne funkcjonowanie, koniecznie trzeba się wybrać po pomoc do specjalisty. Ostatecznie pieniądze są jedynie narzędziem, a nie wyznacznikiem życiowego sukcesu lub tego, czy jest się dobrym człowiekiem. Zrozumienie tego faktu, połączone z planowaniem budżetu, pozwoli odzyskać spokój i zabezpieczyć przyszłość na swoich warunkach.