Pessaroterapia – wsparcie aktywnych kobiet

Coraz więcej kobiet zgłasza się do gabinetu fizjoterapii uroginekologicznej z powodu problemów takich jak obniżenie narządów miednicy mniejszej czy wysiłkowe nietrzymanie moczu. Jeszcze kilka lat temu były to tematy tabu, dziś wiemy, że są to powszechne dysfunkcje, które mogą dotyczyć kobiet w każdym wieku – zarówno młodych kobiet po porodzie naturalnym, aktywnych fizycznie biegaczek, jak i kobiet w okresie menopauzy. Dobra wiadomość jest taka, że istnieją skuteczne, bezpieczne i mało inwazyjne metody leczenia zachowawczego, które pozwalają wrócić do codziennych aktywności, w tym także do biegania. Jedną z nich jest pessaroterapia , czyli zastosowanie specjalnych dopochwowych urządzeń podtrzymujących narządy miednicy mniejszej. Obniżenie narządów miednicy mniejszej  Obniżenie narządów miednicy mniejszej (ang. pelvic organ prolapse – POP) polega na przemieszczaniu się narządów takich jak macica, pęcherz moczowy czy odbytnica w kierunku pochwy lub poza jej obręb. Dzieje się tak najczęściej w wyniku osłabienia struktur podtrzymujących – mięśni dna miednicy, więzadeł oraz powięzi. Do najczęstszych objawów należą: uczucie ciężkości w podbrzuszu  uczucie „kulki” w pochwie  dyskomfort podczas aktywności fizycznej  trudności z oddawaniem moczu lub stolca  obniżona jakość życia i rezygnacja z aktywności sportowej  Stopień nasilenia obniżenia narządów ocenia się według specjalnej skali POP-Q, a leczenie dobiera się indywidualnie do pacjentki i jej stylu życia.  Warto podkreślić, że obniżenie narządów miednicy mniejszej nie jest wyłącznie problemem kobiet starszych. W swojej praktyce coraz częściej spotykam młode kobiety, szczególnie po porodzie naturalnym, które chcą wrócić do biegania czy treningów siłowych, ale odczuwają dyskomfort lub obawiają się pogorszenia objawów. Ich obawy są słuszne, jeśli występują już jakieś objawy obniżenia narządów a kobieta nadal pozostanie aktywna bez próby wsparcia, naprawienia dysfunkcji, problemy mogą się pogłębiać w wyniku ciągłego obciążenia.  Wysiłkowe nietrzymanie moczu Wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM) to mimowolny wyciek moczu podczas zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej, np.: podczas biegania  skakania  kaszlu lub kichania  podnoszenia ciężarów  Przyczyną najczęściej jest niewydolność mięśni dna miednicy oraz zaburzenia stabilizacji centralnej ciała. Problem ten dotyczy nie tylko kobiet po porodzie, ale także kobiet aktywnych fizycznie, biegaczek długodystansowych oraz kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Wysiłkowe nietrzymanie moczu może prowadzić do rezygnacji z treningów, spadku pewności siebie oraz ograniczenia aktywności społecznej. Tymczasem w wielu przypadkach można skutecznie pomóc bez konieczności leczenia operacyjnego. Czym zajmuje się fizjoterapia uroginekologiczna? Fizjoterapia uroginekologiczna to specjalistyczna dziedzina fizjoterapii zajmująca się diagnostyką i leczeniem dysfunkcji w obrębie dna miednicy. Podczas wizyty w gabinecie fizjoterapeuty uroginekologicznego: przeprowadzamy szczegółowy wywiad medyczny  oceniamy funkcjonalność mięśni dna miednicy  analizujemy postawę ciała i wzorce ruchowe  sprawdzamy sposób oddychania i stabilizacji tułowia  oceniamy stopień nasilenia problemu  Dzięki temu możemy dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne, które może obejmować: trening mięśni dna miednicy  terapię manualną  edukację w zakresie aktywności fizycznej  pracę nad prawidłowym oddechem i stabilizacją  zastosowanie pessara  Pessaroterapia – czym jest i jak działa? Pessaroterapia polega na zastosowaniu specjalnego silikonowego urządzenia – pessara – który wprowadza się do pochwy w celu podtrzymania narządów miednicy mniejszej lub stabilizacji cewki moczowej. Działanie pessara opiera się na mechanicznym wsparciu struktur wewnętrznych, co zmniejsza objawy obniżenia narządów oraz zapobiega wyciekowi moczu podczas wysiłku fizycznego.  Jest to metoda: nieinwazyjna  bezpieczna  odwracalna  skuteczna  pozwalająca na szybki powrót do aktywności  bezbolesna! Co ważne, pessar można stosować: na co dzień  tylko podczas treningu  w okresie rehabilitacji  jako alternatywę dla leczenia operacyjnego  Pessary są wykonane z elastycznego silikonu medycznego i występują w różnych kształtach i rozmiarach, które dobiera się indywidualnie do anatomii pacjentki oraz rodzaju problemu.  Jak wygląda dobór pessara w gabinecie fizjoterapii uroginekologicznej? Dobór pessara to proces indywidualny i zawsze poprzedzony szczegółową oceną funkcjonalną. Podczas wizyty: oceniamy stan mięśni dna miednicy  określamy stopień obniżenia narządów  analizujemy potrzeby pacjentki i jej aktywność fizyczną  dobieramy odpowiedni rodzaj i rozmiar pessara  uczymy prawidłowego zakładania i wyjmowania  Kluczowe jest to, aby pessar był dobrze dopasowany – wtedy nie powoduje bólu ani dyskomfortu i może znacząco poprawić komfort życia. Co ważne, lekarz ginekolog również może dobrać pessar, jednak nie ocenia on sprawności funkcjonalnej dna miednicy.  W praktyce często obserwuję ogromną zmianę u pacjentek już podczas pierwszej wizyty – kobieta, która wcześniej nie mogła biegać z powodu uczucia ciężkości lub wycieku moczu, po dobraniu pessara wraca do aktywności niemal natychmiast. Pessary mogą być stosowane także profilaktycznie u kobiet wykonujących intensywną pracę fizyczną lub podejmujących regularną aktywność sportową.  Co ważne, powrót do biegania nie zależy od wieku, ale od funkcjonalności ciała i odpowiednio dobranego wsparcia terapeutycznego. Podsumowanie Obniżenie narządów miednicy mniejszej i wysiłkowe nietrzymanie moczu to problemy, z którymi mierzą się kobiety w różnym wieku – od młodych mam po kobiety w okresie menopauzy. Dzięki rozwojowi fizjoterapii uroginekologicznej oraz metodom takim jak pessaroterapia możliwe jest skuteczne leczenie zachowawcze i powrót do aktywności fizycznej, w tym biegania. Najważniejsze jest jedno: nie trzeba rezygnować z ruchu z powodu tych dolegliwości. Z odpowiednią diagnozą, terapią i wsparciem można wrócić do aktywności – bez względu na wiek. Materiał powstał we współpracy z Columna Medica – Hotel & Klinika