# AUKUS – porozumienie bezpieczeństwa trójkątowe ## Ogólne informacje AUKUS to porozumienie bezpieczeństwa między Australią, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi, ogłoszone 15 września 2021 roku. Umowa ma na celu współpracę nad nowoczesnymi technologiami obronnymi, w tym najważniejszym elementem jest budowa przez Australię floty okrętów podwodnych z napędem jądrowym. ## Kluczowe elementy współpracy ### Rozbudowa floty podwodnej australijskiej Głównym celem porozumienia jest wspólna budowa przez Australię okrętów podwodnych o napędzie atomowym. Jest to istotna zmiana w strategii obronnej Australii, która wcześniej planowała zakup 12 okrętów podwodnych typu Attack od Francji. Oryginalny projekt, oparty na okrętach typu Barracuda z przerobionym napędem hybrydowym, został odrzucony w związku z nowym porozumieniem AUKUS. ### Modernizacja uzbrojenia W ramach porozumienia Australia planuje zakup nowoczesnych systemów uzbrojenia: - Taktyczne pociski manewrujące średniego zasięgu BGM-109 Tomahawk (zasięg 1850 km) dla niszczycieli typu Hobart - Taktyczne lotnicze pociski manewrujące o obniżonej wykrywalności AGM-158B JASSM-ER (zasięg 925 km) - Taktyczne lotnicze pociski przeciwokrętowe o obniżonej wykrywalności AGM-158C LRASM dla myśliwców F/A-18 i F-35 ### Rozwój technologii Współpraca obejmuje również: - Budowę pocisków hipersonicznych w ramach projektu SCIFiRE - Dołączenie Australii do amerykańskiego projektu nowego rakietowego pocisku balistycznego dalekiego zasięgu o kryptonimie PrSM - Produkcję bezzałogowych pojazdów latających Boeing Airpower Teaming System z elementami sztucznej inteligencji ## Konsekwencje porozumienia ### Zmiany w relacjach międzynarodowych Wycofanie się Australii z zakupu francuskich okrętów podwodnych wywołało ostry krytykę ze strony Francji. Zrezygnowanie z oryginalnego planu zakupu okrętów francuskich, które miały dysponować napędem jądrowym, ale wymagały serwisowania co 10 lat, wskazuje na preferencję Australii dla rozwiązań amerykańskich i brytyjskich, które oferują napędy atomowe działające przez cały okres użytkowania bez konieczności serwisowania. ### Inwestycje w przemysł zbrojeniowy Australijskie władze planują zainwestować 1 miliarda dolarów dla australijskich przedsiębiorstw zbrojeniowych, aby te mogły produkować nowoczesne produkty zbrojeniowe w samej Australii. Jest to istotny krok w kierunku samodzielności w zakresie obrony narodowej. ## Kontekst historyczny Porozumienie AUKUS stanowi kontynuację długoletnich więzi bezpieczeństwa między państwami anglosaskimi. Współpraca obejmuje także inne istniejące porozumienia, takie jak: - Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku - AUSCANNZUKUS (współpraca marynarki wojennej) - Five Eyes (sojusz wywiadów) - Border Five (forum polityki celnej) - Five Country Conference (konferencja władz imigracyjnych) - ABCANZ Armies (program interoperacyjności wojsk lądowych) ## Odbiór i konsekwencje Porozumienie AUKUS oznacza istotną zmianę w balansie sił w regionie Azji i Pacyfiku, co może mieć długofalowe konsekwencje dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Inwestycje w nowoczesne technologie obronne i budowa własnej produkcji broni w Australii mogą znacząco zmienić potencjał wojskowy tego państwa. --- *Źródło: Joint Leaders Statement on AUKUS, The White House, 15 września 2021*