Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) – amerykański rakietowy system antybalistyczny stanowiący element ostatniej warstwy obrony amerykańskiego programu antyrakietowego. Jego zadaniem jest przechwytywanie oraz niszczenie taktycznych rakietowych pocisków balistycznych oraz głowic bojowych przeciwnika w najniższej części egzosfery – na początku ostatniej, terminalnej fazy ich lotu (Terminal Phase Defense). Działanie systemu opiera się na energii kinetycznej głowicy pocisku, poprzez bezpośrednie trafienie w cel (hit-to-kill). System THAAD został zaprojektowany do zwalczania pocisków balistycznych krótkiego i średniego zasięgu (w ograniczonym zakresie służyć może przeciwko pociskom międzykontynentalnym ICBM). Jak wszystkie systemy antybalistyczne fazy terminalnej, THAAD służy do obrony lokalnego obszaru – aglomeracji miejskich, jednostek wojskowych, zakładów przemysłowych i innych ważnych miejsc. Dzięki ponad dwustukilometrowemu zasięgowi może bronić niewielkich państw. Budowa systemu jest koordynowana w Lockheed Martin Space Systems Company w zakładzie Pike County Facility w Troy w Alabamie, ale pracują nad nim także takie firmy Raytheon, Boeing, Pratt & Whitney Rocketdyne, Honeywell oraz BAE Systems. W 2022 roku poinformowano o wyprodukowaniu do tej pory 700 pocisków. == Budowa i działanie == Amerykańska bateria systemu THAAD składa się z 9 wyrzutni (na każdej 10 pocisków) zamontowanych na ciężarówce M1075 Oshkosh. Kontenery z centrum dowodzenia, kontroli i łączności znajdują się na HMMWV. Bateria dysponuje też radarem AN/TPY-2 o powierzchni anteny 9,2 m² i zasięgu 1000 km. Centrum dowodzenia znajduje się 20 km od wyrzutni i komunikuje się z nimi poprzez łączność radiową. System THAAD wykorzystuje też satelity rozpoznania. Wyrzutnie THAAD mogą bronić obszar 150 razy większy niż przez taką samą liczbę Patriotów. Jednoczłonowa rakieta systemu THAAD napędzana silnikiem Pratt & Whitney Rocketdyne na paliwo stałe, niszczy cel (pocisk balistyczny) poprzez bezpośrednie trafienie jego głowicy bojowej (kill vehicle). Pocisk systemu THAAD naprowadzany jest na cel przez system radarowy współpracujący z systemem naziemnym. Ten ostatni, na bieżąco śledzi pozycję, prędkość i trajektorię lotu zarówno pocisku, jak i celu – w czasie rzeczywistym przekazując rakiecie antybalistycznej wciąż uaktualniane dane o celu, jak i informacje o niezbędnych zmianach kursu. Podstawowe dane pocisku: == Historia prób systemu == n/a – celem próby nie było przechwycenie rakiety == NTW-THAAD == W 2015 r. planuje się zintegrować naziemny system przeciwrakietowy THAAD z morskim systemem obrony przed pociskami balistycznymi morskiego teatru działań (ang. Navy Theater-Wide Theater Ballistic Missile Defense) NTW, co da naziemno-morski system obrony antyrakietowej NTW-THAAD. Nowy system będzie rdzeniem globalnej "tarczy antyrakietowej". System NTW będzie się składał z niszczycieli rakietowych DD(X) i uniwersalnych atomowych krążowników rakietowych typu CG(X) wyposażonych w nowy radar antybalistyczny BMD (Balistic Missile Defense), i uzbrojonych w antyrakiety z serii Standard: SM-6 ERAM oraz SM-3 Block IIA i Kinetic Energy Interceptor (KEI) wyposażonych w Multiple Kill Vehicle (MKV). Jak i z nowych fregat Littoral combat ship (LCS) też wyposażonych w pociski SM-6 ERAM, oraz najprawdopodobniej także nowy transportowców typu San Antonio czy atomowych okrętów podwodnych typu Ohio wyposażonych w KEI. Oraz z radaru bazowania morskiego pracująceg w paśmie X (ang. Sea-Based X-Band Radar) SBX. Rakiety SM-3 niszczą pociski balistyczne na zasadzie hit-to-kill w specjalnej wersji LEAP (Lightweight Exo-Atmospheric Projectile). Na początku 2007 r. US Navy posiadała 19 pocisków SM-3 na koniec tego roku miały ich 21, a docelowo w 2014 będą posiadać 132 takie rakiet. Niewątpliwie zaletą systemu NTW jest to, że dzięki zainstalowaniu broni antyrakietowej na okrętach, system obrony antybalistyczny ma większy zasięg, a środki przeciwdziałania mogą się znaleźć bliżej wyrzutni wroga. == System THAAD w Polsce == W ramach publicznej debaty nad amerykańską propozycją instalacji tzw. tarczy antyrakietowej w Polsce, w polskiej prasie pojawiały się opinie iż w zamian za zgodę na jej instalację, Polska może domagać się dostarczenia sobie zestawów THAAD. W ramach tej samej debaty, ze strony amerykańskich urzędników średniego szczebla w Pentagonie, jak i ambasadora USA w Polsce, padały nieoficjalne sugestie, iż dwie baterie systemu THAAD w Polsce (jedna w okolicach Krakowa, druga zaś niedaleko Gdańska) zapewniłyby Polsce ochronę całego kraju przed atakiem rakietami balistycznymi średniego i krótkiego zasięgu. == Przypisy == == Bibliografia == Witryna fundacji "Centrum Informacji Obronnej", Testy FT-1 do FT-11. [dostęp 2007-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2002-10-30)]. (ang.). Witryna Union of Concerned Scientists – Chronology of Missile Defense Tests, Testy FT-1 do FT-16. [zarchiwizowane z [brak tego adresu] (2006-02-06)]. (ang.). Witryna Lockheed Martin, Test FT-12. (ang.). Witryna Lockheed Martin, Test FT-13. (ang.). Witryna Lockheed Martin, Test FT-14. (ang.). Witryna Lockheed Martin, Test FT-15. (ang.). Witryna Lockheed Martin, Test FT-16. (ang.). Witryna Center for Defence Information, Test FT-17. [dostęp 2007-08-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-14)]. (ang.). Global Security: AN/TPY-2 Transportable Radar Surveillance Forward Based X-Band Transportable (FBX-T) (ang.) Global Security: THAAD TMD (ang.)