# Starlink – Globalny Internet Satelitarny Starlink to innowacyjny system telekomunikacyjny oparty na konstelacji satelitów, rozwijany i obsługiwany przez SpaceX. Jego głównym celem jest zapewnienie globalnego dostępu do szerokopasmowego Internetu, szczególnie na obszarach słabo rozwiniętych i trudno dostępnych. ## Historia i Rozwój ### Początki i Koncepcja Koncepcje satelitarnych systemów internetowych pojawiły się już w latach 80. XX wieku. W ramach Inicjatywy Obrony Strategicznej powstał projekt Brilliant Pebbles, który miał na celu stworzenie systemu obrony antybalistycznej w przestrzeni kosmicznej. W latach 90. pojawiły się komercyjne konstelacje satelitarne, takie jak Celestri, Teledesic, Iridium i Globalstar. Jednak z powodu wysokich kosztów utrzymania, większość z tych przedsięwzięć zbankrutowała. W 2004 roku SpaceX zaczęło interesować się technologiami satelitarnymi, nabywając udziały w Surrey Satellite Technology. Jednak w 2008 roku SpaceX odsprzedało te udziały, koncentrując się na nawigacji i obserwacji Ziemi. ### Faza Projektowa (2015–2016) Projekt Starlink został ogłoszony publicznie w styczniu 2015 roku. Elon Musk podkreślił, że istnieje ogromne zapotrzebowanie na tani, szerokopasmowy dostęp do Internetu na całym świecie. Starlink miał także finansować długoterminowe plany SpaceX związane z kolonizacją Marsa. W sierpniu 2018 roku SpaceX przeniosło się do większego ośrodka w Redmond, aby wspierać rozwój konstelacji satelitarnej Starlink. W 2016 roku firma otworzyła biuro w Irvine, Kalifornii, skupiające się na projektowaniu układów scalonych dla Starlink. ### Początek Fazy Rozwoju (2016–2019) W listopadzie 2016 roku SpaceX złożyło wniosek do Federalnej Komisji Łączności (FCC) dotyczący rozmieszczenia satelitów w pasmach Ku i Ka. FCC zatwierdziła wniosek w marcu 2018 roku, pod warunkiem uzyskania zgody Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU). W maju 2018 roku SpaceX oszacowało, że koszt rozwoju i budowy Starlink wyniesie około 10 miliardów dolarów. ### Pierwsze Testy (2019–2020) Po wystrzeleniu satelitów testowych w lutym 2018 roku, pierwsza partia 60 satelitów Starlink została umieszczona na orbicie w maju 2019 roku. SpaceX zaplanowało regularne wystrzeliwanie kolejnych partii satelitów, aby do końca 2024 roku osiągnąć liczbę 2200 satelitów, zgodnie z licencją FCC. W lipcu 2020 roku uruchomiono wersję beta usługi Starlink, dostępną dla zaproszonych osób. W październiku 2020 roku uruchomiono szerzej dostępną wersję beta, w której użytkownicy płacili pełną cenę abonamentu. ### Usługa Komercyjna (2021–obecnie) W 2021 roku rozpoczęto sprzedaż terminali Starlink w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. FCC przyznało SpaceX dotacje na wsparcie klientów z obszarów wiejskich, jednak dotacja została cofnięta w 2022 roku. W marcu 2021 roku SpaceX złożyło wniosek o licencję na terminale mobilne, przeznaczone dla pojazdów, statków i samolotów. W 2022 roku wprowadzono usługę Starlink Business, oferującą wyższą przepustowość i prędkości Internetu. W grudniu 2022 roku FCC zatwierdziło wystrzelenie 7500 satelitów Starlink drugiej generacji. SpaceX planuje rozmieszczenie łącznie 29 988 satelitów drugiej generacji. W 2024 roku doszło do napięć między Brazylią a firmami Elona Muska, gdy regulator Anatel zagroził sankcjami dla Starlink po tym, jak brazylijski sąd podtrzymał blokadę serwisu X. Od lipca 2024 roku SpaceX testowało Starlink we współpracy z Rumunią, mając na celu zwiększenie prędkości i zasięgu satelitów. Wall Street Journal doniósł w październiku 2024 roku o kontaktach Elona Muska z Władimirem Putinem w sprawie różnych tematów, w tym geopolitycznych. SpaceX poprosiło również tajwańskich producentów terminali Starlink o przeniesienie produkcji za granicę, argumentując to obawami geopolitycznymi. W listopadzie 2024 roku SpaceX zaproponowało konstelację satelitów „Marslink” na orbicie Marsa, która miałaby zapewnić łączność z Ziemią. ## Usługa Starlink ### Internet Satelitarny Starlink oferuje satelitarny dostęp do Internetu, szczególnie na obszarach, gdzie tradycyjna infrastruktura jest niedostępna lub kosztowna. W Stanach Zjednoczonych opłata za terminal wynosiła 599 dolarów, a abonament 120 dolarów miesięcznie. Użytkownicy mogli oczekiwać prędkości od 50 do 150 Mbit/s i opóźnień od 20 do 40 ms. Wersja Business oferuje prędkości od 150 do 500 Mbit/s w zamian za wyższą cenę terminala i abonamentu. W sierpniu 2022 roku SpaceX obniżyło koszty abonamentu w niektórych krajach. Firma analityczna Ookla zauważyła spadek prędkości Starlinka w pierwszej połowie 2022 roku, związany z rosnącą liczbą użytkowników. W 2023 roku operator SES ogłosił usługę internetową dla statków pasażerskich, wykorzystującą zarówno satelity Starlink, jak i własną konstelację O3b mPOWER. ### Starshield W grudniu 2022 roku SpaceX zapowiedziało Starshield, system Starlink przeznaczony dla agencji rządowych i wojskowych. Starshield oferuje funkcje takie jak szyfrowanie na poziomie wojskowym, przeciwdziałanie zagłuszaniu, śledzenie celu i wczesne ostrzeganie przed pociskami. ### Mobilny Internet Satelitarny W przyszłości T-Mobile US i SpaceX zamierzają współpracować, aby dodać możliwość satelitarnych usług komórkowych do satelitów Starlink. Ma to na celu zapewnienie zasięgu w martwych strefach w Stanach Zjednoczonych. Usługa ma rozpocząć się od wiadomości tekstowych, a następnie rozszerzyć się o rozmowy telefoniczne i transmisję danych. ## Wpływ na Astronomię Planowana duża liczba satelitów Starlink spotkała się z krytyką ze strony astronomów, którzy obawiają się o zanieczyszczenie świetlne i radiowe. Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) i inne organizacje wydały oświadczenia wyrażające zaniepokojenie. ### Zakłócenia Optyczne Astronomowie twierdzą, że jasność satelitów Starlink wpłynie na obserwacje naukowe. SpaceX podjęło kroki w celu zmniejszenia jasności satelitów, np. poprzez redukcję albedo i stosowanie osłon przeciwsłonecznych, ale problem nadal istnieje. ### Zakłócenia Radiowe Badania wykazały, że satelity Starlink emitują sygnały radiowe, które mogą zakłócać pracę radioteleskopów, takich jak Square Kilometre Array. ## Zwiększone Ryzyko Zderzenia Satelitów Duża liczba satelitów Starlink zwiększa ryzyko kolizji i powstawania śmieci kosmicznych, co może prowadzić do syndromu Kesslera. SpaceX zapewnia, że zużyte satelity ulegają deorbitacji w ciągu pięciu lat. W 2019 roku doszło do sytuacji, w której SpaceX nie przesunęło satelity Starlink, który miał ryzyko kolizji z satelitą ESA. W 2021 roku Chiny zgłosiły, że stacja kosmiczna Tiangong musiała wykonać manewry, aby uniknąć kolizji z satelitami Starlink. NASA i Narodowa Fundacja Nauki ostrzegły przed potencjalnym wpływem satelitów Starlink na przyszłość niskiej orbity okołoziemskiej i zwiększone ryzyko kolizji.