# Królestwo Jerozolimskie Królestwo Jerozolimskie (łac. *Regnum Hierosolimitanum*, stfr. *Roiaume de Jherusalem*) to średniowieczne państwo założone przez krzyżowców podczas I wyprawy krzyżowej (1096–1099) na terenach Syrii i Palestyny. Było lennem Stolicy Apostolskiej. Królestwo Jerozolimskie było realizacją klasycznego ustroju lennego o bardzo rozbudowanych zależnościach feudalnych. Było ono wewnętrznie i zewnętrznie skłócone (z przyległymi państwami utworzonymi przez przywódców krucjat). ## Historia Królestwa ### Powstanie i organizacja W wyniku I wyprawy krzyżowej krzyżowcy zdobyli Jerozolimę. Za właściwego organizatora Królestwa Jerozolimskiego należy uznać Baldwina I, który jako pierwszy przyjął tytuł królewski. Organizacja państwa rozpoczęła się po zdobyciu Jerozolimy przez krzyżowców w 1099 roku. Przedstawiciele kościoła domagali się, aby zdobycze krzyżowców były traktowane jako własność papieża. Opór feudałów uniemożliwił realizację tego postulatu. Naczelnikiem państwa został Gotfryd de Bouillon, który nie przyjął tytułu królewskiego, ale tytuł *Advocatus Sancti Sepulchri* (Obrońca Grobu Świętego). Uznał on prawo kurii rzymskiej do *dominium directum* („nagiej własności”). Nieporozumienia między nim a Rajmundem doprowadziły m.in. do niewykorzystania zwycięstwa pod Askalonem (Aszkalonem). Po śmierci Gotfryda de Bouillon władcą Jerozolimy został Baldwin I, który przyjął tytuł królewski oraz podporządkował sobie, jako lenna, łacińskie państwa Lewantu. ### Charakterystyka państwa Królestwo Jerozolimskie w latach swej świetności obejmowało dawną Fenicję, Syrię i Palestynę. Było to klasyczne państwo feudalne z systemem lennym identycznym jak ten znany z Europy Zachodniej. Bariery społeczne nie były jednak tak mocne, co prowadziło do wyższej pozycji kobiet i miast oraz szybkiej możliwości awansu społecznego, co przyciągało rzesze ludzi z Europy. W Królestwie Jerozolimskim powstały zakony rycerskie: templariusze, joannici, Zakon Montjoye oraz krzyżacy. ### Upadek Królestwa W 1187 sułtan Saladyn na czele swojej armii zajął Tyberiadę, Akkę, Jaffę i wkroczył do Jerozolimy. Z całego Królestwa w ręce muzułmanów nie wpadło jedynie miasto Tyr, bronione przez załogę pod dowództwem Konrada z Montferratu oraz położony nieopodal zamek Beaufort. Siły angielskie i francuskie (III wyprawa krzyżowa) w 1191 roku zdobyły twierdzę Akkę, a następnie pas nadmorski z Cezareą i Jaffą. Królem odbudowywanego Królestwa Jerozolimskiego ponownie został Gwidon z Lusignan. W toku dalszych działań krzyżowcy uzyskali korzystny pokój (1192) z sułtanem Saladynem, dającym swobodny dostęp chrześcijanom do miejsc świętych w Palestynie. W 1244 nastąpiła ostateczna utrata Jerozolimy. W 1291 upadła ostatnia twierdza krzyżowców w Palestynie, Akka. W ten sposób zakończyła się historia Królestwa Jerozolimskiego. Mimo to wielu władców w okresie późniejszym używało tytułu króla Jerozolimy. ## Władcy Jerozolimy * **Gotfryd de Bouillon** (1099–1100) – władca Jerozolimy. Odmówił przyjęcia tytułu króla, nazywając się Obrońcą Grobu Świętego (*Advocatus Sancti Sepulchri*). * **Baldwin I** (1100–1118) – król Królestwa Jerozolimskiego. Poszerzył terytorialnie królestwo, zdobywając Akkę, Sydon i Bejrut. Podporządkował królestwu także łacińskie państwa Lewantu jako lenna: Hrabstwo Edessy, Księstwo Antiochii oraz Hrabstwo Trypolisu. * **Baldwin II** (1118–1131) – król Królestwa Jerozolimskiego. Zdobył i włączył do królestwa Tyr. * **Melisanda i Fulko** (1131–1143) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Melisanda i Baldwin III** (1143–1153) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Baldwin III** (1143–1162) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Amalryk I** (1162–1174) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Baldwin IV Trędowaty** (1174–1185) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Baldwin V** (1185–1186) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Sybilla i Gwidon z Lusignan** (1186–1192) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Izabela i Konrad z Montferratu** (1192) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Izabela i Henryk z Szampanii** (1192–1197) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Izabela i Amalryk z Lusignan** (1197–1205) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Maria z Montferratu** (1205–1212) – królowa Królestwa Jerozolimskiego. * **Jolanta i Jan z Brienne** (1212–1225) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Jolanta i Fryderyk Hohenstauf** (1225–1228) – królowie Królestwa Jerozolimskiego. * **Konrad Hohenstauf** (1228–1254) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Konradyn Hohenstauf** (1254–1268) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Hugo Cypryjski** (1268–1284) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Karol Andegaweński** (1277–1285) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Jan Cypryjski** (1284–1285) – król Królestwa Jerozolimskiego. * **Henryk Cypryjski** (1285–1291) – król Królestwa Jerozolimskiego.