# Dworzec Zachodni w Warszawie Dworzec Zachodni w Warszawie to ważny węzeł komunikacyjny, obejmujący stację kolejową, dworzec autobusowy oraz kompleks biurowy. Położony jest na linii średnicowej, na zachód od stacji Warszawa Centralna, w pobliżu ronda Zesłańców Syberyjskich. Jest to jedna z najbardziej obciążonych stacji w Polsce, obsługująca zarówno ruch regionalny, aglomeracyjny, jak i dalekobieżny. ## Historia Pierwsze instalacje kolejowe w rejonie ulicy Tunelowej powstały na przełomie XIX i XX wieku, obejmując parowozownię, żuraw, obrotnicę oraz składy węgla. Infrastruktura ta była związana ze stacją towarową Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, późniejszą stacją Warszawa Główna Osobowa. ### Powstanie stacji Stacja Warszawa Zachodnia powstała w latach 1919–1933 w ramach przebudowy linii średnicowej. Początkowo nosiła nazwę Warszawa Czyste. ### Okupacja i Powstanie Warszawskie W czasie okupacji niemieckiej, 4 marca 1944 roku, oddział Kedywu Armii Krajowej przeprowadził na dworcu akcję „Panienka” – zamach na Karla Schmalza, dowódcę posterunku Bahnschutzpolizei. Podczas powstania warszawskiego i po jego zakończeniu, Dworzec Zachodni był miejscem, z którego odchodziły transporty warszawiaków do obozów w Pruszkowie i Ursusie. Ruch na dworcu przywrócono w lutym 1945 roku. ### Powojenna rozbudowa i modernizacja W latach 50. od północnej strony stacji wybudowano terminal przeładunkowy przy ulicy Ordona. Po wojnie zabudowa stacji była traktowana jako prowizoryczna. W połowie lat 60. planowano modernizację dworca, jednak zrealizowano tylko wieżę nastawni. Dopiero w latach 70. połączono perony tunelem podziemnym z przystankiem Warszawskiej Kolei Dojazdowej, a w roku 1980 zintegrowano z Dworcem Autobusowym. ### Współczesność 16 czerwca 2011 PKP i HB Reavis podpisały umowę na budowę nowego budynku dworcowego wraz z kompleksem biurowców West Station. 20 maja 2012 pobliski przystanek Warszawa Wola został formalnie włączony do stacji Warszawa Zachodnia jako peron nr 9. Pod koniec 2014 roku rozpoczęto budowę dworca po południowej stronie stacji. 9 grudnia 2015 dworzec ten został otwarty. Pod koniec października otwarty został pierwszy z biurowców West Station, a w grudniu swoje siedziby przeniosły do niego PKP, PKP Intercity i PKP Informatyka. 22 czerwca 2017 PKP PLK podpisały umowę na projekt gruntownej przebudowy stacji, obejmujący m.in. poszerzenie przejścia podziemnego i budowę nowego peronu. 7 lipca 2020 podpisano umowę na realizację prac budowlanych, które rozpoczęły się w październiku 2020. 28 listopada 2025 odbyło się oficjalne otwarcie tunelu pod peronami nowej Warszawy Zachodniej wraz z budynkiem dworcowym znajdującym się od strony Woli W lutym 2024 Tramwaje Warszawskie podpisały umowę na budowę trasy tramwajowej do stacji Warszawa Zachodnia, która ma zostać ukończona wkrótce. ## Infrastruktura ### Dworzec kolejowy od strony południowej Od końca 2015 roku funkcjonuje dworzec położony po południowej stronie stacji, od strony Alei Jerozolimskich. Znajdują się w nim stanowiska kasowe, biletomaty, poczekalnia, przechowalnia bagażu, toalety, pokój dla matki z dzieckiem, Punkt Obsługi Pasażera ZTM oraz część handlowo-usługowa. ### Dworzec kolejowy od strony północnej (wyburzony) Stary budynek dworca po północnej stronie stacji został zamknięty w 2021 roku i wyburzony w ramach przebudowy dworca. ### Perony i tunel Na stacji znajduje się 9 peronów. Pod pierwszymi ośmioma znajduje się tunel łączący dworce. Peron nr 9 znajduje się pomiędzy ul. Tunelową i al. Prymasa Tysiąclecia. ### Obiekty zabytkowe W rejonie stacji znajduje się kilka budynków wpisanych do gminnej ewidencji zabytków: * Zespół parowozowni Warszawa Zachodnia (ul. Tunelowa 2A). * Budynek magazynowy DŻWW (ul. Tunelowa 2A). * Budynek techniczny parowozowni DŻWW (ul. Tunelowa 2B). * Budynek warsztatowy (ul. Tunelowa 5). * Nastawnia dysponująca WZD (ul. Tunelowa 8). * Budynek dawnej nastawni kolejowej (ul. Tunelowa 2). Obie nastawnie zostały wpisane również do rejestru zabytków. Ponadto w pobliżu stacji znajdują się schrony bojowe Ringstand 58c z 1944. Nastawnia dysponująca WKZ została zaprojektowana w 1965 roku w stylu modernistycznym. ### Dworzec autobusowy Częścią kompleksu Dworca Zachodniego jest Centralny Dworzec Autobusowy PKS, którego właścicielem i operatorem jest przedsiębiorstwo Polonus. Dworzec posiada 11 stanowisk odjazdowych oraz kasy biletowe, informację, przechowalnię bagażu, punkty gastronomiczne, usługowe i handlowe, punkt pocztowy, toalety oraz hostel. ### Kompleks biurowy West Station W sąsiedztwie stacji znajduje się kompleks biurowy West Station. Budynek posiada bezpośrednie połączenie z dworcem kolejowym na poziomie -1. ## Ruch pociągów W 2017 roku stacja obsługiwała około 1 tys. pociągów i 60 tys. pasażerów dziennie. ### Pociągi regionalne i aglomeracyjne (...) (Brak danych w tekście źródłowym) ### Pociągi dalekobieżne Na stacji zatrzymują się: * Wszystkie pociągi obsługiwane przez PKP IC (Express InterCity Premium, Express InterCity, Euronight, Intercity oraz TLK). * Pociągi Interregio (na trasie Warszawa – Łódź) obsługiwane przez Polregio. * Weekendowe pociągi osobowe Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej (również na trasie Warszawa – Łódź). * Komercyjny pociąg osobowy Słoneczny (Warszawa – Gdynia/Ustka), obsługiwany przez spółkę Koleje Mazowieckie. ## Powiązania komunikacyjne Po południowej stronie dworca znajduje się przystanek ZTM Dworzec Zachodni, a po stronie północnej przystanek Dworzec Zachodni (Tunelowa). Po stronie południowej znajduje się również postój taksówek oraz parkingi po obu stronach dworca. ## Plany na przyszłość Władze Warszawy planują budowę tunelu tramwajowego pod dworcem i torami. Właściciel dworca autobusowego – przedsiębiorstwo Polonus również planuje budowę nowego dworca autobusowego. W przeszłości planowano, że pod stacją kolejową znajdzie się również stacja metra planowanej linii M3, jednakże później zaniechano tych planów. ## Ruch pasażerski (...) (Brak danych w tekście źródłowym) ## Galeria (...) (Brak danych w tekście źródłowym) ## Przypisy (...) (Brak danych w tekście źródłowym) ## Bibliografia * Tomasz Strzembosz: Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983. ISBN 83-06-00717-4.