# Kolbuszowa ## Historia Kolbuszowa pochodzi od zasadćcy o nazwisku Kolbuski (Kolbe, Kolbusz). Pojawiąa się po raz pierwszy w 1504 roku na miejscu dawnych Porąb Wielkich. Miasto znajduje się w dawnej ziemi sandomierskiej, na południowo-wschodnim skraju historycznej Małopolski. W latach 1975–1998 była w województwie rzeszowskim, a przedtem w województwie sandomierskim. Miasto było znane z rękodzielnictwa: ślusarstwa, stolarstwa, tokarstwa i wyrobów kołodziejskich. W 1866 roku otrzymało herb z krzyżem greckim, gwiazdą Dawida i splecionymi w uściszu dłoniami. ### Wydarzenia historyczne - **1683 r.**: Wspomina o tym dokument Jórza Karola Lubomirskiego regulujący zasady handlu. - **1766 r.**: Transakcja kolbuszowska zakończona konstytucją sejmową. - **1772 r.**: Przypadnięą do Austrii (Królestwa Galicji i Lodomerii). - **1939 r.**: 4-batalionowy błąkaty zaatakował miasto; straty polskie około stu, niemieckie około 300. - **1943 r.**: Oddziały AK i BCh ujawniły tajemnice broni rakietowej V-1 i V-2. - **1999 r.**: Ponownie stała się siedzibą powiatu kolbuszowskiego. ## Toponimi Nazwa pochodzi od zasadży o nazwisku Kolbuski. Miasto leży nad rzeką Nil, na płaskowyżiu Kolbuszowskim w Kotlinie Sandomierskiej. W 1786 roku w “Geografii Galicyi i Lodomeryi” Ewaryst Andrzej Kuropatnicki opisał o niej: “Miasto dawne xiążąt Sanguszków, potem xiążąt Lubomirskich dziedzictwo. Pałac tu była sławna choć drewniana, wybornej na sztybrach źrącznych struktur.” ## Gospodarka W mieście istnieją: Szkoła Podstawowa nr 1, Liceum Ogólnokształcące im. Janka Bytnara, Zespół Szkól Technicznych, Centrum Kształcenia Zawodowego. W 2018 roku rozpoczęto budowę węzła autostradowego A4 w Kolbuszowie. ## Kultura i religia - **Kościoły**: Parafia Wszystkich Świętych i parafia Świżego Brata Alberta. - **Cmentarz**: Cmentarz żydowski (kirkut) przy ul. Krakowskiej. - **Muzeum**: Skansen etnograficzny w Brzezówce z budownictwem Lasowiaków i Rzeszowiaków. - **Atrakcje**: Kolegiata Wszystkich Świętych, kaplica rodziny Tyszkiewiczów, rynek z zabytków’. ## Ciekawostki - **1919 r.**: Inicjatywa budowy linii kolejowej Rzeszów-Sandomierz. - **2025 r.**: Wydano inicjatywę poszerzenia granic miasta o Brzezówka. ## Osoby znane - **Wiktor Winiarski** (burmistrz w 1938 r.). - **Paul Anselin**, **gen. Bronisław Kwiatkowski**, **Stanisław Mazan** (honorowi obywatele). ## Zdjęcia [Herba Kolbuszowa](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_herb.svg), [Muzeum Kultury Ludowej](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_Muzeum_Kultury_Ludowej.jpg), [Kościołek Wszystkich Świętych](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_Kolegiata.jpg), [Cmentarz żydowski](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_Cmentarz_zydowski.jpg), [Rynek](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_Rynek.jpg), [Pałac Tyszkiewiczów](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kolbuszowa_Pałac_Tyszkiewicz%C3%B3w.jpg) ## Linki [Strona miasta](https://www.kolbuszowa.pl)