# Olecko ## Informacje podstawowe Olecko to miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie oleckim, połączone z rzeką Legą i Jeziorem Oleckim Wielkim na Mazurach. Siedziba gminy Olecko i od 2002 roku siedziba powiatu oleckiego. Miasto połączone jest z innymi miastami regionu drogami krajowymi nr 65 i nr 653. ## Historia ### Początki Najstarsze ślady pobytu ludzi na terenie wschodnich Mazur i ziemi oleckiej pochodzą sprzed 11 tys. lat p.n.e. (paleolit). Okolice Olecka zasiedlała ludność kultury lyngbijskiej. W połowie pierwszego tysiąciela p.n.e. przybyła ludność utołsamiana z Bałtami. Zameczek myśliwski w Olecko (Oletzko) istniał już co najmniej od 1544 roku, a w 1599 roku pojawił się w zapiskach. Nazwa miejsca pochodzi od rzeki Legi (dawniej Oleg) i dała też nazwę Jezioru Oleckiemu Wielkiemu. ### Rozwój miasta W 1560 roku książ Albrecht Hohenzollern założył pierwsze miasto w tej części Prus Książęcych. Miasto otrzymało pieczę z basztą czerwonej barwy i tarczą herbową. W 1818 roku powiat Olecko został podzielony na trzy powiaty. Po wojnie (1945) Olecko należyo do województwa bialostockiego, a w latach 1975-1998 do suwalskiego. W 2002 roku zostało rozpoczęte budowanie nowego centrum miasta. ## Architektura ### Zabytki Zabytkowy układ urbanistyczny miasta XVI–XIX w. Rynek Olecka jest największy w Polsce i jeden z największych w Europie. Zamek myśliwski, który istniał w 1560 roku, pochódzi z starej warownej budowy. Kościołek Podwyższenia Krzyź Światego i chaty mazurska z lat 20 r. to inne znaczniki architektoniczne. ## Demografia W 2019 roku w Olecku mieszkało 672 500 osób (średnia wiekowa: 41 lat). Ludność polska stanowiąca 84,4% w 1831 roku spadła do 50% po germanizacji. ## Kultura W mieście znajduje się Regionalny Ośrodek Kultury "Mazury Garbate" z teatem, galerią i gruppami teatralnymi. Organizowane są imprezy takie jak Przystanek Olecko i Festiwal Teatralny "Melpomena". W 2013 roku w Olecku otwarto stację kolejową i sanitarne lądowisko. ## Gospodarka Olecko rozwija się w kierunku handlowym, turystycznym i przemysłowym. Znajdują się tu sklepy z wielu branż. ## Transport Połącenia drogowe: droga krajowa nr 65 i nr 653. W 2013 roku otwarto obwodnicę Olecka i stację kolejową. ## Współpraca między narodami Olecko współpracuje z miastami: Valmiera (Łotwa), Lepe (Hiszpania), Marly (Francja), Szczuczyn (Białoruś), Vilkaviskis (Litwa), Drohobycz (Ukraina), Głsąg (Austria), Jóhvi (Estonia). W 2022 roku zerwało współpracę z Gusiewem (Rosja). ## Ludzie związani z Oleckiem Jan Moneta (1659), Karol Sembrzycki (1856), Janusz Srzednicki (1945), Feliks Lubierzyński (1945). ## Zobacz też Olecko (stacja kolejowa), Cmentarz źdyńdowy w Olecku.