# KLM Royal Dutch Airlines ## Krótki przegląd KLM Royal Dutch Airlines (Królewskie Towarzystwo Lotnicze) to najstarsza działająca lina lotnicza na świecie, założoną w 1919 roku. Jeden z członków głównego międzynarodowego sojuszu lotniczego SkyTeam, posiadająca główny hub w Amsterdam-Schiphol. Flota składa się z 122 samolotów (stąd 2025), a oficjalna strona to klm.com. ## Historia ### 1919–1940 Lina lotnicza powstała 7 października 1919 roku jako spółka akcyjna Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Kolonien N.V. (Królewskie Towarzystwo Linii Lotniczych Niderlandów i Kolonii) z inicjatywy grupy inwestorów. Stała się dzięki temu najstarszym działającym do tej pory liniom lotniczym. Pierwszym prezydentem linii był Albert Plesman. Pierwszy lot KLM wykonał 17 maja 1920 roku, kiedy wynajęty samolot Airco DH.16 ze znakiem G-EALU przewiózł z Londynu do Amsterdamu dwóch dziennikarzy, gazet i listów. W tym samym roku linie kupiły dwie maszyny Fokker F.2 i dwie DH.9B. Rozpoczęto to zarazem trwającą do 2017 roku eksploatację samolotów konstrukcji holenderskiego Fokkera. Pasazerowie latający w otwartych kabinach wyposażeni byli na drogę w skórzane płaszcze, rękawice, okulary, kamizelkę ratunkową, spadoćną oraz butelkę gorącej wody. 9 maja 1921 w Amsterdamie KLM otworzyło pierwsze na świecie biuro poza lotniskiem, w którym można było nabyć bilety. W październiku 1924 roku Fokker F.VII KLM wykonał pierwszy lot do Holenderskich Indii Wschodnich. Pokonanie trasy liczącej 15 373 km zajęo maszynie 55 dni wlicząc w to przymusowy postąp w Bułgarii spowodowany awarią samolotu. Na uruchomienie regularnych lotów do Indii Wschodnich trzeba było poczekać do 1929 roku, kiedy to 12 września wystartowała pierwsza maszyna KLM, łącząca Amsterdam i Dźajkartę. Lot trwał 12 dni i do czasów II wojny światowej było to najdłuższe regularne połączenie lotnicze na świecie. W 1927 roku KLM wykonał pierwszy na świecie międzynarodowy lot czarterowy. Amerykański pionier lotnictwa, Van Lear Black czarterował od linii lotniczej Fokkera F.VII (H-NADP) do wykonania przelotu z Holandii do Dźajkartę i z powrotem. Lot trwał 27 dni. W 1931 roku linia wprowadziła do użycia pierwszy samolot towarowy. Dwa lata później, w październiku 1934 roku, jako pierwszy europejski przewożnik, KLM wprowadził samolot Douglas DC-2. W grudniu 1934 roku KLM wykonał swój pierwszy lot transatlantycki, Fokker F-XVIII przeleciał w ciągu ponad 7 dni z Amsterdamu do Curaćo i Aruby. Rok później na pokłady samolotów linii trafili pierwsi stewardzy, następnie także stewardesy. W 1936 roku wprowadzono samoloty Douglas DC-3, a w 1938 roku dalekodystansowe Fokkery zastąpione zostały samolotami Lockheed L-14 Super Electra. KLM był też jedynym cywilnym użytkownikiem regularnie wykorzystywanym samolotami Douglas DC-5. ### II wojna światowa 10 maja 1940 roku Niemcy zaatakowały Holandii. KLM zawiesiła swoją działalność z macierzystej bazy w Amsterdamie, ale nie oznaczało to zaprzestania działalności. Z 43 maszyn jakimi dysponowało linie w momencie ataku, osiemnaście zostało zniszczonych na lotnisku, a jedenaście przejętych przez wkraczających Niemców. Pozostała czternastka nadal realizowała połączenia lotnicze, utrzymując połączenie między innymi z Wielką Brytanią do Portugalii. Holenderskie samoloty latały ze znakiem rejestracyjnym British Overseas Airways Corporation. Część samolotów pozostała w Holenderskich Indii Wschodnich. ### Okres powojenny KLM wznowiła operacje we wrzesień 1945 roku, a 28 listopada 1945 roku uruchomiono trasę do Holenderskich Indii Wschodnich. 21 maja 1946 roku, jako pierwsza europejska linia lotnicza, uruchomiła połączenie z Nowym Jorkiem. Samolot Douglas DC-4 pokonał transatlantycką trasę w czasie 25 godzin i 30 minut (wliczając w to międzyłańdowe loty). W latach 1947–1948 flota przewożnika wzbogacona została o samoloty Lockheed Constellation, Convair CV-240 i Douglas DC-6. W grudniu 1953 roku zmarł współzałożyl i pierwszy dyrektor KLM, Albert Plesman. W październiku 1956 roku KLM rozpoczęła regularne rejsy na trasie Amsterdam-Warszawa, jako pierwszy zachodni przewożnik po wojnie. W marcu 1960 roku, za sprawą wprowadzenia do użycia samolotów Douglas DC-8, rozpoczęła się era samolotów odrzutowych. W 1967 roku na europejskie połączenia wszedł kolejny odrzutowiec McDonnell Douglas DC-9. 31 stycznia 1971 roku w Amsterdamie wylądował pierwszy Boeing 747 należyący do KLM, ówczesnie największy samolot pasażerowski świata. W 1983 roku flota samolotów wzbogaciła się o pierwszy produkt europejskiego producenta maszyn pasażerowych, Airbusa – Airbus A310. KLM był pierwszym europejskim przewożnikiem zamawiaącym samoloty Boeing 747-400, pierwszy z nich trafił do odbiorcy w maju 1989 roku. 7 października 1994 roku KLM uroczyście obchodziła siedemdziesiąt piątą rocznicę swojego istnienia. Jako jedyna linia lotnicza na świecie używała wszystkich typów samolotów Douglas, od DC-2 do MD-11. ### Powojenny rozwój W 2004 roku KLM dołączyła do SkyTeam, międzynarodowego sojuszu linii lotniczych. W tym samym roku przewożnik został przejęty przez Air France, tworząc holding lotniczy Air France-KLM. Zgodnie z warunkami umowy, obie linie lotnicze miały działać jako odrębne podmioty, zachowując własne huby, połączenia i logotypy. ## Powiązania Lina należy do holdingu Air France-KLM, a w skład KLM wchodzą: KLM Royal Dutch Airlines KLM Cityhopper KLM Cargo ## Flota Według stanu na grudzień 2025 roku flota KLM składała się ze 122 samolotów o śrędniu 13,6 lat: ## Przypisy ## Bibliografia Bartosz Głowacki. Pionierzy lotnictwa komunikacyjnego. “Skrzydlata Polska”. Nr 11(2481)/2019, listopad 2019. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair. ISSN 0137-866X. ## Linki zewnętrzne Oficjalna strona KLM (ang.) Stan, wiek floty KLM (ang.) KLM na airliners.net (ang.) Sylwetki samolotów floty KLM z podkładem muzycznym