# Amunicja Kasetowa Amunicja kasetowa to rodzaj broni zawierający od kilku do kilkuset mniejszych ładunków wybuchowych, zwanych subamunicją. Subamunicja ta jest uwalniana z głównego pocisku lub bomby w określonym momencie, zazwyczaj nad celem, rozrzucając mniejsze ładunki na szerokim obszarze. ## Działanie i Zastosowanie Amunicja kasetowa może zawierać subamunicję o różnym przeznaczeniu, w tym: * **Odłamkową:** Do rażenia siły żywej na otwartym terenie. * **Przeciwpancerną:** Do niszczenia pojazdów opancerzonych. * **Zapalającą:** Do wywoływania pożarów. * **Chemiczną:** Zakazana przez konwencje międzynarodowe, ale historycznie stosowana. Pociski kasetowe są zaprojektowane do rażenia celów powierzchniowych (np. zgrupowania wojsk, lotniska) lub celów punktowych (np. czołgi, bunkry). Obszar rażenia pojedynczego pocisku kasetowego może być porównywalny z obszarem stadionu piłkarskiego. ## Zakaz Używania Amunicji Kasetowej W 2008 roku, podczas konferencji w Dublinie, 111 państw poparło zakaz używania amunicji kasetowej. Konwencja weszła w życie 1 sierpnia 2010 roku. Polska, obok takich krajów jak Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny, nie podpisała tej konwencji. Powodem niepodpisania konwencji przez Polskę jest fakt, że w obliczu braku broni jądrowej, amunicja kasetowa jest postrzegana jako istotny środek bojowy o szerokim polu rażenia, zapewniający zdolność do skutecznego reagowania na różnorodne zagrożenia. ## Produkcja Amunicji Kasetowej w Polsce Polski przemysł obronny posiada zdolności produkcyjne w zakresie amunicji kasetowej. Firmy zaangażowane w produkcję obejmują: * **„Dezamet” Zakłady Metalowe S.A.:** Producent amunicji kasetowej ZK-300 oraz moździerzowych pocisków kasetowych Rad-2 z podpociskami GKO. * **„Belma” Bydgoskie Zakłady Elektromechaniczne S.A.:** Producent kaset minowych z minami narzutowymi MN-123. * **„Kraśnik” Zakłady Metalowe Sp. z o.o.:** Specjalizuje się w produkcji łusek do broni kasetowej, w tym pocisków moździerzowych kal. 98 mm i artyleryjskich kal. 122 mm. * **Fabryka Produkcji Specjalnej Sp. z o.o. w Bolechowie:** Produkuje 122-milimetrowe dalekonośne artyleryjskie pociski rakietowe z głowicami kasetowymi odłamkowo-burzącymi Hesyt-1 i Feniks-Z do wyrzutni WR-40 Langusta. ## Historia Użycia Amunicji Kasetowej na Świecie Amunicja kasetowa była używana w wielu konfliktach na całym świecie, powodując liczne ofiary wśród ludności cywilnej. Przykłady użycia obejmują: * **II Wojna Światowa (1939-1945):** Używana przez różne strony konfliktu. * **Sahara Zachodnia (1975-1991):** Królewska Armia Marokańska używała bomb kasetowych w wielu lokalizacjach. * **Wietnam, Laos, Kambodża (1957-1975):** Intensywne bombardowania przez USA, prowadzące do ogromnej ilości niewybuchów. * **Liban (1978, 1982):** Izrael używał bomb kasetowych podczas agresji na Liban. * **Falklandy (1982):** Wielka Brytania używała bomb kasetowych BL755. * **Libia (1986):** USA używały Mk-20 Rockeye. * **Irak (1990):** USAF zrzuciły 1105 bomb CBU-89 podczas wojny w Zatoce Perskiej. * **Górski Karabach (1992-1994, 2016):** Używana przez Azerbejdżan i prawdopodobnie Armenię. * **Czeczenia (1995, 1999-2000):** Rosja używała bomb kasetowych. * **Chorwacja (1995):** Serbowie ostrzelali Zagrzeb amunicją kasetową. * **Bośnia i Hercegowina (1995):** NATO używało bomb kasetowych podczas Operacji Deliberate Force. * **Afganistan (2001-2014):** Stany Zjednoczone zrzuciły ponad 1000 bomb kasetowych. * **Irak (2003):** Podczas inwazji na Irak używano amunicji kasetowej. * **Liban (2006):** Izrael używał amunicji kasetowej na dużą skalę. * **Gruzja (2008):** Podczas wojny w Osetii Południowej używano amunicji kasetowej. * **Strefa Gazy (2008/2009):** Podczas konfliktu palestyńsko-izraelskiego używano amunicji kasetowej. * **Tajlandia-Kambodża (2011):** Podczas konfliktu granicznego używano amunicji kasetowej. * **Libia (2011):** Podczas wojny domowej używano amunicji kasetowej. * **Sudan (2012):** Armia Sudanu używała bomb kasetowych. * **Jemen (2016):** Lotnictwo Arabii Saudyjskiej użyło bomb kasetowych. * **Syria (2012, 2016):** Używana przez Rosję i siły rządowe. * **Ukraina (od 2014):** Ostrzał rakietowy we wschodniej Ukrainie, używana przez obie strony konfliktu. * **Ukraina (2022-2023):** Używana przez Rosję i Ukrainę, a w 2023 roku przekazana Ukrainie przez USA. ## Śmierci Cywilów i Niewybuchy Jednym z największych problemów związanych z amunicją kasetową jest wysoki odsetek niewybuchów. Niewybuchy te stanowią poważne zagrożenie dla ludności cywilnej, szczególnie w obszarach, gdzie toczone były walki. Szacuje się, że około 10% subamunicji nie eksploduje, stając się w efekcie minami. W Wietnamie, Laosie i Kambodży, dziesiątki tysięcy ludzi zginęło lub zostało rannych w wyniku wybuchów niewybuchów pozostałych po konfliktach. ## Polska Amunicja Polska amunicja kasetowa, produkowana przez krajowe zakłady zbrojeniowe, stanowi element wyposażenia Sił Zbrojnych RP. Decyzja o nieprzystąpieniu Polski do konwencji zakazującej użycia tej broni wynika z oceny, że w obecnej sytuacji geopolitycznej amunicja kasetowa pozostaje istotnym elementem odstraszania i obrony. ## Podsumowanie Amunicja kasetowa jest kontrowersyjnym rodzajem broni, ze względu na jej potencjalną szkodliwość dla ludności cywilnej i ryzyko pozostawienia niewybuchów. Mimo to, ze względu na swoje unikalne właściwości bojowe, pozostaje w arsenałach wielu państw, w tym Polski.