# Qantas Airways **Qantas Airways** – narodowa linia lotnicza Republiki Australii, jednym z najważniejszych przewoźników powietrznych świata. Została założona 16 listopada 1920 jako Queensland and Northern Territory Aerial Services Limited (QANTAS), a jej siedziba mieści się w Mascot, dzielnicy Sydney. Głównym węzłem operacyjnym jest port lotniczy Sydney (Kingsford Smith). Qantas jest najstarszą i największą linią lotniczą w Australii oraz drugą najstarszą spółką lotniczą na świecie (poza holenderską KLM), co czyni ją ikoną przemysłu lotniczego. Historia Qantas to opowieść o przełamanie kolejnych barier technicznych i geograficznych. Początki łączyły z nieoznakowaną dziką krainą Australii, aby z czasem stać się liderem w obsłudze złożonych tras międzynarodowych, w tym oryginalnego "Kangaroo Service" przez Azję i Bliski Wschód. Przez ponad sto lat linia była symbolem australijskiej determinacji, innowacji i bezpieczeństwa, osiągając status jednego najbardziej niezawodnych i profitywnych przewoźników globalnych. ## Początki i geneza (1920–1933) Qantas powstała w mało zaludnionym regionie Queensland, w miejscowości Winton. Założycielami byli trzej mściciele przedsiębiorczości: Paul McGinness, Hudson Fysh, Fergus McMaster i techniczny geniusz Arthur Baird. Wierzchołek władzy spoczywał w rękach McGinnessa i Fysha, podczas gdy McMaster zajmował się finansami, a Baird – techniką lotniczą. * **Pierwszy samolot:** Brytyjski dwupłatowiec Avro 504 (rejestracja G-AUBG), zakupiony za 1425 funtów australijskich. Miał prędkość 105 km/h i pomieścić pilota oraz dwóch pasażerów. * **Pierwszy pasażer:** 84-letni Alexander Kennedy 2 listopada 1922, lot z Charleville do Cloncurry (bilet numer 1). * **Firma medyczna:** W 1928 Qantas podpisało kontrakt z Royal Flying Doctor Service, rozpoczynając misje medyczne. W ciągu roku pokonano ponad 28 000 km, udzielając pomocy 255 osobom na obszarze szeregów terenowych o powierzchni większej od Wielkiej Brytanii. ## Wojna i powojenne rozszerzanie (1934–1959) W 1934 strategiczna aliancja z brytyjskim Imperial Airways stworzyła Qantas Empire Airways Limited (QEA). Spółka otrzymała 49% udziałów, a 2% pozostało w rejestrze sądowym. To połączenie pozwoliło rozpocząć regularne loty międzynarodowe do Singapuru (1935) i dalej do Anglii. * **Okres wojenny (1942–1945):** Podczas II wojny światowej Qantas utracił 5 maszyn na działaniach wojennych. W 1943 uruchomiono najdłuższy wtedy przelot bez międzylądowania: Cejlon–Perth (5652 km) – 28 godzin lotu, zapewniając pasażerom certyfikat członictwa w tajnym klubie "Double Sunrise Club" (słońce wschodziło dwa razy). * **Konwencjonalne połączenia:** Po 1947, po naciskach brytyjskich, Qansa zaczął korzystać z nowoczesnych Avro Lancastrianów, a później konwencjonalnych samolotów do podróży zatoką Indii. * **Era propellerowa:** Kluczowa była decyzja o odrzuceniu silników De Havilland Comet pod presją brytyjską. W 1958 linia była już jedną z pierwszych oferujących loty dookoła świata. ## Era odrzutowa i rozbudowa floty (1959–1992) Wprowadzenie samolotów reaktacyjnych zmieniło oblicze światowej aviacji. * **Boeing 707 i V-jets (1959–1967):** Qantas zainstalowała silniki turbowentylatorowe, ułatwiając przepływ powietrza. W 1967 flota uzupełniła się czterema maszynami Boeing 747-200, co pozwoliło na jeszcze większe połączenia. * **Boeing 747 – Król powietrzny (1967–2008):** Od 1971, gdy do służby wszedł pierwszy 747-238B, 747 stał się symbolem Qantas. W 1989 ustanowiono rekord świata przelotu bez lądowania (Los Angeles–Sydney, 18 001 km w 20 godzin). W 2008 ostatnie 747-300 wycofano z eksploatacji, a 747-400 (w 2008) stały się najdłuższymi samolotami pasażerskimi na świecie. * **Prywatyzacja (1992–1995):** W 1992 rząd australijski wycofał linię Australian Airlines, a w 1993 sprzedał 25% Qantas British Airways. W 1995 udziały cudzoziemne zostały uznane za kontrolne, a w 1998 Qansa wstąpił do sojuszu Oneworld. ## Nowoczesność i współczesność (2000–2023) * **Inwestycje w flotę:** W 2000 zamówiono 12 Airbusów A380 (później zwiększono do 20), a w 2006 wprowadzono niskobudżetowy Jetstar. W 2013 rozpoczęła się dyskusja o wycofaniu 747, a w 2015–2023 flota uaktualniła się na modele A350 i 787 Dreamliner. * **Kryzys i odbudowa:** W 2011 strajk pilotów spowodował wstrzymanie wszystkich lotów na 46 godzin, straciło to 21 mln USD dziennie. Mimo kryzysów, Qantas utrzymała lider地位 w Australii. * **Ostatnie wydarzenia:** W 2023 firma zająła się zamówieniem 24 samolotów Airbus A350 i 12 Boeingów 787, co zapewni flocie nowoczesny, ekologiczny i ekonomiczny charakter na kolejne dekady. ## Flota Qantas (stan na luty 2026) Flota Qantas składa się z 135 aktywnych samolotów o średnim wieku 16,1 lat. Do grupy Qantas Group należą również Jetstar, Jetstar Japan, QantasLink, Qantas Freight i inne regionalne podmioty, łącząc całość w jeden z najbardziej zintegrowanych układów transportowych. ## Znaczenie i wpływ Qantas nie jest tylko przewoźnikiem, ale instytucją narodową. Jako „Loyalty in the Sky” (Samosamolot lojalności) oferuje program fidysialny Qantas Frequent Flyer, jeden z najdłuż działających na świecie. Jej logo – kangur – jest rozpoznawalne na całym świecie, a historia firmy jest integralną częścią australijskiej tożsamości narodowej.