Przemysław Czarnek (ur. 11 czerwca 1977 w Kole) – polski prawnik i polityk, nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wojewoda lubelski (2015–2019), poseł na Sejm IX i X kadencji (od 2019), minister edukacji i nauki w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego (2020–2023), wiceprezes Prawa i Sprawiedliwości (od 2025). == Życiorys == === Wykształcenie, działalność naukowa i społeczna === Dzieciństwo spędził w Goszczanowie. Jego matka była pielęgniarką, a ojciec kierowcą zawodowym. W 2001 jego matka zmarła wskutek nowotworu, a osiem lat później odszedł jego ojciec, który chorował na stwardnienie rozsiane. Do szkoły podstawowej uczęszczał w rodzinnej miejscowości, gdzie według własnej relacji od szóstego roku życia był ministrantem w parafii św. Marcina i św. Stanisława. W wieku 15 lat zamieszkał w Lublinie pod opieką wuja, księdza profesora Jerzego Pałuckiego, wykładowcy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozpoczynając naukę w II Liceum Ogólnokształcącym im. Hetmana Jana Zamoyskiego z myślą o studiach na tej uczelni. Ukończył szkołę w 1996, a w 2001 – studia prawnicze na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL. Podjął następnie studia doktoranckie na tym samym wydziale. W 2006 uzyskał stopień doktora nauk prawnych na podstawie pracy pt. Zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej w praktyce ustrojowej III Rzeczypospolitej Polskiej. Habilitował się również na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL w 2015 w oparciu o dorobek naukowy i rozprawę zatytułowaną Wolność gospodarcza. Pierwszy filar społecznej gospodarki rynkowej. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa konstytucyjnego. Jednym z recenzentów osiągnięć i aktywności naukowej Czarnka, gdy ubiegał się o habilitację, był Dariusz Dudek, który wypromował zarówno jego pracę magisterską, jak i doktorską. W 2012 ukazała się książka pt. „Rodzina jako podmiot prawa” pod redakcją jego i Marka Dobrowolskiego. W dorobku Czarnka do końca 2020 była jedna monografia (jego rozprawa habilitacyjna), kilkanaście artykułów zamieszczonych w recenzowanych czasopismach oraz recenzowanych rozdziałów w książkach, jak i kilka publikacji nierecenzowanych. W 2003 został zatrudniony w Katedrze Prawa Konstytucyjnego KUL jako asystent, a w 2007 – jako adiunkt. Pracował także na Akademii Leona Koźmińskiego oraz w Wyższej Szkole Handlowej w Radomiu. W roku akademickim 2019/2020 był prelegentem I edycji programu szkoleń dla absolwentów i studentów prawa pod nazwą Akademia Ordo Iuris, organizowanego przez Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris. W 2020 objął stanowisko profesora uczelni na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, co było komentowane ze względu na jego brak realnej aktywności naukowej, jako że od 2014 roku nie opublikował on żadnego artykułu poddanego recenzji naukowej w czasopiśmie punktowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z wyjątkiem „Przeglądu Sejmowego”. Krytykowana była także oficjalna strona Ministerstwa Edukacji i Nauki, gdzie dane na temat dorobku naukowego w biogramie Przemysława Czarnka były wyższe niż rzeczywiście. W maju 2021 wystąpił na inauguracji założonej przez Ordo Iuris uczelni Collegium Intermarium, po czym udzielił jej wsparcia ze środków kierowanego przez siebie Ministerstwa Edukacji i Nauki. W tym samym roku przyczynił się do utworzenia z inicjatywy Sławomira Zawiślaka Akademii Zamojskiej w miejsce Uczelni Państwowej im. Szymona Szymonowica (UPZ). W listopadzie 2023 powołał do życia Instytut Badań nad Renesansem i Barokiem im. Jana i Piotra Kochanowskich z siedzibą w Zamościu, po dwóch miesiącach postawiony w stan likwidacji przez nowego ministra nauki Dariusza Wieczorka. Przez kilkanaście lat był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Lublinie. Pełni w nim funkcję przewodniczącego komisji rewizyjnej. W 2015 został wiceprezesem Klubu Inteligencji Katolickiej w Lublinie im. prof. Czesława Strzeszewskiego. Pracował także w fundacji Servire Veritati – Instytut Edukacji Narodowej w Lublinie, współzałożonej przez Tadeusza Rydzyka. Od połowy lat 90. pracował zarobkowo we Włoszech, m.in. jako barman i pracownik hotelu, później prowadził tam działalność budowlaną. Od 2001 do 2014 był wspólnikiem swego wuja, lubelskiego przedsiębiorcy Mariusza Pałuckiego, w biurze podróży Mediterran Travel, a od 2005 prowadził z nim przez kilka lat lubelski oddział firmy komputerowej Optimus. === Działalność polityczna === Podczas studiów działał w Akademickim Klubie Myśli Społeczno-Politycznej „Vade Mecum”. W 1998 na zaproszenie zaprzyjaźnionego ze swym wujem polityka Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego i wojewody zamojskiego Marka Grzelaczyka wziął udział w kampanii wyborczej do lubelskiego sejmiku wojewódzkiego. Po wyborze Grzelaczyka na prezydenta Zamościa podjął jako student IV roku w 1999/2000 pracę asystenta i pełniącego obowiązki rzecznika prasowego w tamtejszym urzędzie miejskim, gdzie poznał późniejszego opiekuna swojej kariery politycznej Sławomira Zawiślaka. W 1999 za namową przewodniczącej rady osiedla i przedstawicielki klubu Prawa i Sprawiedliwości Jadwigi Mach wystartował w wyborach do rady lubelskiego osiedla Sławin, gdzie dwa lata później został ponownie wybrany radnym. W wyborach samorządowych w 2002 jako kandydat Ligi Polskich Rodzin startował bez powodzenia z ramienia komitetu „Prawo i Rodzina” do lubelskiej rady miejskiej. W 2005, po objęciu przez Sławomira Zawiślaka mandatu poselskiego V kadencji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, został jego asystentem prawnym, przygotowując interpelacje poświęcone interesom regionu i udzielając bezpłatnych porad wyborcom. 8 grudnia 2015, cztery dni po przeforsowaniu jego nominacji z ramienia PiS przez Sławomira Zawiślaka przy poparciu Klubu Inteligencji Katolickiej, został powołany na stanowisko wojewody lubelskiego, nie będąc członkiem popierającej go partii. Jego doradcą został Paweł Gilowski (syn byłej minister finansów Zyty Gilowskiej). W 2016 był jednym z organizatorów marszu blokującego manifestację Komitetu Obrony Demokracji. W wyborach parlamentarnych w 2019 Przemysław Czarnek wystartował do Sejmu w okręgu nr 6 (Lublin) z drugiego miejsca na liście PiS. Otrzymał 87 343 głosy i uzyskał wówczas mandat posła IX kadencji. W związku z wyborem złożył rezygnację z funkcji wojewody lubelskiego, zakończył urzędowanie na tym stanowisku 11 listopada 2019. Wcześniej w tym samym roku wspierał kampanię swojej współpracowniczki politycznej Beaty Mazurek w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dołączył także do sztabu wyborczego Andrzeja Dudy w planowanych wyborach prezydenckich z 2020. 28 czerwca 2022 został w strukturze PiS „opiekunem” województwa opolskiego, mając za zadanie pełnienie nadzoru nad jego rozwojem. W 2023 uzyskał reelekcję do Sejmu jako lider listy PiS w okręgu lubelskim, otrzymując 121 686 głosów. 27 listopada tego samego roku zakończył pełnienie funkcji ministra. W grudniu 2023 wszedł w skład sejmowej komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań podjętych w celu przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. w formie głosowania korespondencyjnego. W listopadzie 2024 podczas okręgowego zjazdu partii został wybrany szefem okręgu lubelskiego Prawa i Sprawiedliwości. W czerwcu 2025 podczas kongresu partii został wybrany na stanowisko wiceprezesa. W 2025 odbył na zaproszenie miejscowej Polonii tygodniową wizytę w Teksasie, gdzie w asyście byłego konsula polskiego w Nowym Jorku Adriana Kubickiego prowadził rozmowy gospodarcze z podsekretarzem stanowym Davem Nelsonem, prezesem Texas Oil and Gas Association Toddem Staplesem i przedstawicielem funduszu venture capital Capital Factory Fredem Schmidtem (wnukiem Jana Czochralskiego) pod hasłem przeniesienia teksańskich rozwiązań na grunt polski, w tym ułatwienia produkcji zbrojeniowej przedsiębiorstwom cywilnym. 7 marca 2026, podczas konwencji Prawa i Sprawiedliwości w Budynku Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie, został przedstawiony przez Jarosława Kaczyńskiego jako kandydat partii na premiera przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku. ==== Minister edukacji i nauki ==== 19 października 2020 został powołany przez prezydenta RP na urząd ministra edukacji i ministra nauki w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego. Początkowo Czarnek miał zostać powołany 5 października, wraz z resztą składu rządu, jednak z powodu pozytywnego wyniku testu na SARS-CoV-2 uroczystość jego zaprzysiężenia opóźniła się o prawie dwa tygodnie. 1 stycznia 2021 został ministrem edukacji i nauki w wyniku połączenia oddzielnych do tej pory ministerstw: Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa. Przemysław Czarnek zapowiedział, że jako minister ograniczy podstawę programową, rozbuduje zarazem podstawę programową zwłaszcza o treści dotyczące Jana Pawła II i żołnierzy wyklętych, będzie zwalczał poglądy lewicowe i liberalne w edukacji, uzależni nabór w szkołach średnich bądź wyższych prócz osiągnięć szkolnych także od działalności w organizacjach katolickich bądź państwowych, wprowadzi nowe podręczniki oraz przywróci obligatoryjny wybór między lekcjami religii a etyki (usuwając tym samym trzeci wariant umożliwiający uczniom nieuczęszczanie na żaden z tych przedmiotów). W 2023 wprowadził do programu nauczania szkół ponadpodstawowych przedmiot o nazwie biznes i zarządzanie, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości. Zmiana spotkała się z poparciem inicjatywy Zwolnieni z Teorii i z krytyką prezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego Sławomira Broniarza, który zwrócił uwagę na pozbawienie uczniów podstawowej wiedzy na temat praw pracowniczych. ===== Debata wokół nominacji na stanowisko ministra ===== Jego nominacja na stanowisko ministra doprowadziła do protestów części młodzieży szkolnej, środowiska nauczycielskiego i naukowego oraz polityków partii opozycyjnych. Demonstracje oraz pikiety sprzeciwiające się jego desygnacji miały miejsce w