W Polsce oficjalnym tytułem premiera (szefa rządu) od 1921 roku (tj. od wejścia w życie części przepisów Konstytucji marcowej) jest prezes Rady Ministrów. W latach 1917–1921 szefa rządu oficjalnie określano jako „prezydenta ministrów”. Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku prezesem Rady Ministrów jest osoba powołana przez prezydenta Rzeczypospolitej w trybie art. 154 ust. 1 zd. 2, art. 154 ust. 3 zd. 2 lub art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.), która sprawuje obowiązki do czasu powołania nowego prezesa Rady Ministrów w przepisanym trybie. == Polska pod zaborami (do 1918) == === Prezesi Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (1807–1815) === === Prezesi Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego (1815–1830) === === Prezesi Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1830–1831) === === Prezesi Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (1846) === === Prezesi Komitetu Narodowego w Poznaniu (1848) === === Prezesi Rządu Narodowego (1863–1864) === === Zwierzchnicy władz wykonawczych w okupowanym Królestwie Polskim (1917–1918) === Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego oraz kierownicy ministrów w prowizoriach rządowych. == Polska okresu międzywojennego (1918–1939) == === Premier Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej === === Premierzy II Rzeczypospolitej (1918–1939) === == Polskie władze na emigracji (1939–1990) == === Premierzy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (1939–1990) === Od 5 lipca 1945 rządy te nie miały uznania międzynarodowego. === Przewodniczący Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego (1955–1972) === == Rzeczpospolita Polska/Polska Rzeczpospolita Ludowa (1944–1989) == === Prezesi Rady Ministrów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej === W okresie Polski Ludowej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu: od 21 lipca 1944 do 20 lutego 1947 Ustawa z dnia 21 lipca 1944 r. o utworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. od 31 grudnia 1944 do 20 lutego 1947 Ustawa z dnia 31 grudnia 1944 roku o powołaniu Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej. od 20 lutego 1947 do 21 lipca 1952 Ustawa konstytucyjna z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej. od 22 lipca 1952 do 31 grudnia 1989 Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. Przerywane pogrubione linie oddzielają poszczególne kadencje sejmu. == III Rzeczpospolita (od 1989) == === Prezesi Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej === W III Rzeczypospolitej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu: od 7 kwietnia 1989 do 7 grudnia 1992 Konstytucja PRL z 1952 (od 31 grudnia 1989 jako Konstytucja RP) w wersji po noweli kwietniowej, wedle której proces powołania nowego rządu oparty był na stosownych uchwałach Sejmu (podejmowanych samoistnie bądź na wniosek Prezydenta RP) w sprawie odwołania urzędującego prezesa Rady Ministrów z jednoczesnym powołaniem nowego prezesa Rady Ministrów z misją składania wniosków co do składu Rady Ministrów. Do wyłącznej kompetencji Sejmu należało dymisjonowanie urzędującego rządu i jednoczesne powierzanie mu dalszego sprawowania obowiązków do czasu wyłonienia nowego składu Rady Ministrów. Misja kompletowania składu nowego rządu przez premiera kończyła się z chwilą podjęcia przez Sejm uchwały wyrażającej nowemu gabinetowi wotum zaufania w składzie przedstawionym przez premiera. Uchwały te publikowane w Monitorze Polskim wchodziły w życie z chwilą ich podjęcia. Poszczególni ministrowie byli odwoływani uchwałami Sejmu. Nowo powołany prezes Rady Ministrów do czasu skompletowania własnego składu Rady Ministrów stał na czele dotychczasowej Rady Ministrów. od 8 grudnia 1992 do 16 października 1997 tzw. Mała Konstytucja, która stanowiła, że nowy rząd powoływany i odwoływany był zarządzeniem Prezydenta RP, po którym Rada Ministrów winna uzyskać w Sejmie wotum zaufania. od 17 października 1997 Konstytucja RP reguluje proces powołania rządu w tzw. systemie trzech kroków oraz konstruktywnym wotum nieufności. Do powołania nowej Rady Ministrów niezbędne jest postanowienie Prezydenta RP. Wotum zaufania udzielane jest przez Sejm i jest warunkiem niezbędnym do dalszego sprawowania władzy przez Radę Ministrów. Przerywana pogrubiona linia oznacza poszczególne kadencje Sejmu. == Długość urzędowania premierów == Premierem najdłużej sprawującym swój urząd na przestrzeni lat był Józef Cyrankiewicz, który w ramach pięciu gabinetów RP i PRL urzędował 8239 dni. W okresie międzywojennym najdłużej urzędującym premierem był Felicjan Sławoj Składkowski (1233 dni), wśród premierów rządu na uchodźstwie Antoni Pająk (3565 dni), a w III RP Donald Tusk (3372 dni). Najkrócej urzędującym premierem był gen. Jan Nepomucen Umiński, który stanowisko prezesa Rządu Narodowego stracił tego samego dnia, w którym je uzyskał. Najwięcej rządów w III RP – po trzy – stworzyli Mateusz Morawiecki oraz Donald Tusk (przy czym ostatni rząd pierwszego z nich nie uzyskał wotum zaufania). Obecnie urzędujący premier swój urząd sprawuje nieprzerwanie 870 pełnych dni, a łącznie z poprzednimi 3372 dni (według stanu na 1 maja 2026). == Żyjący byli premierzy == Obecnie żyje 12 byłych premierów Polski. Najstarszym jest urodzony w 1940 Jerzy Buzek. Ostatnia śmierć byłego premiera, Edwarda Babiucha, miała miejsce 1 lutego 2021. Babiuch był najdłużej żyjącym byłym premierem Polski w historii (93 lata). Jerzy Buzek (ur. 1940) Hanna Suchocka (ur. 1946), honorowa przewodnicząca Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo Leszek Miller (ur. 1946) Jarosław Kaczyński (ur. 1949), poseł na Sejm X kadencji oraz prezes PiS Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 1950) Jan Krzysztof Bielecki (ur. 1951) Marek Belka (ur. 1952), przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych Ewa Kopacz (ur. 1956), wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego X kadencji z ramienia EPL oraz wiceprzewodnicząca KO Waldemar Pawlak (ur. 1959), senator XI kadencji, przewodniczący Klubu Senackiego Trzecia Droga, członek Rady Naczelnej PSL oraz prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Kazimierz Marcinkiewicz (ur. 1959) Beata Szydło (ur. 1963), posłanka do Parlamentu Europejskiego X kadencji oraz wiceprezeska PiS Mateusz Morawiecki (ur. 1968), poseł na Sejm X kadencji, wiceprezes PiS oraz przewodniczący Partii Europejskich Konserwatystów i Reformatorów == Zobacz też == prezydenci Polski Prezydium Rady Ministrów Rada Ministrów w Polsce składy rządów polskich == Uwagi == == Przypisy ==