Prezydenci Polski – chronologiczna lista prezydentów Polski i innych osób sprawujących urząd głowy państwa polskiego od 1918 roku. == II Rzeczpospolita (1918–1939) == Od przewrotu majowego w 1926 do śmierci w maju 1935 faktycznie najwyższą władzę w państwie sprawował Józef Piłsudski, który piastował urzędy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, Ministra Spraw Wojskowych i – przez krótki czas – Prezesa Rady Ministrów. == Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (1939–1990) == 30 września 1939 r. prezydent Ignacy Mościcki zrezygnował ze sprawowania urzędu, wyznaczając uprzednio na swego następcę (zgodnie z przepisami Konstytucji kwietniowej z 1935 r.) Władysława Raczkiewicza, który tym samym stał się pierwszym prezydentem na uchodźstwie. Urząd ten stanowił kontynuację prezydentury II RP. Do 5 lipca 1945 r. Rząd RP na uchodźstwie miał pełne uznanie międzynarodowe (z wyjątkiem ZSRR, III Rzeszy i jej sojuszników), w tym samym dniu poparcie na świecie zyskał Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej. Większość krajów świata niemal od razu zaakceptowała ten stan rzeczy i podpisała umowy międzynarodowe z nowym rządem polskim. Formalnie rząd na uchodźstwie, wobec braku uznania społeczności międzynarodowej, nie mógł prowadzić dalszej działalności; w praktyce funkcjonował aż do pierwszych powszechnych wyborów prezydenckich w Polsce w 1990 r., nie uznając znacznej części postanowień konferencji jałtańskiej i wypracowanego po II wojnie światowej ładu. Przez kilkanaście (do kilkudziesięciu) lat uznawany był przez niewielką liczbę państw (Irlandia, Hiszpania, Kolumbia, Kuba, Liban, Watykan, Wenezuela, Australia). == Polska Ludowa (1944–1989) == === Rzeczpospolita Polska (1944–1952) === ==== Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (1944–1952) ==== === Polska Rzeczpospolita Ludowa (1952–1989) === ==== Przewodniczący Rady Państwa PRL (1952–1989) ==== Konstytucja PRL z 22 lipca 1952 r. znosiła urząd prezydenta. Jego rolę przejęła Rada Państwa (urząd istniejący już pod rządami Małej Konstytucji z 1947 r.) – konstytucyjna kolegialna głowa państwa, na czele z Przewodniczącym Rady Państwa. Najważniejszą osobą w PRL był jednak de facto I Sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Kolejnymi I sekretarzami byli: Bolesław Bierut (1948–1956), Edward Ochab (1956), Władysław Gomułka (1956–1970), Edward Gierek (1970–1980), Stanisław Kania (1980–1981), Wojciech Jaruzelski (1981–1989) i Mieczysław Rakowski (1989–1990). ==== Prezydent Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1989) ==== W 1989 r. Rada Państwa zastąpiona została urzędem prezydenta PRL, działając do wyboru w dniu 19 lipca 1989 r. pierwszego i jedynego Prezydenta PRL. 31 grudnia 1989 roku weszła w życie ustawa konstytucyjna o zmianie nazwy państwa na Rzeczpospolita Polska. == III Rzeczpospolita (od 1989 roku) == Jako pierwszy urząd ten sprawował Wojciech Jaruzelski (wcześniej Prezydent PRL), począwszy od 31 grudnia 1989 roku, kiedy weszła w życie ustawa konstytucyjna o zmianie nazwy państwa na Rzeczpospolita Polska, do czasu zaprzysiężenia na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsy. * – obowiązki wykonywane tymczasowo == Długość urzędowania prezydentów == Najdłużej urzędującym prezydentem Polski był prezydent na uchodźstwie August Zaleski, pełniący tę funkcję przez 9069 dni. W okresie międzywojennym najdłużej urzędującym prezydentem był Ignacy Mościcki (4866 dni), wśród głów państwa Polski Ludowej Henryk Jabłoński (4823 dni), a w III RP Aleksander Kwaśniewski oraz Andrzej Duda (3653 dni). Osobą pełniącą najkrócej tymczasowo obowiązki prezydenta Polski był Bogdan Borusewicz (1 dzień). Najkrócej urzędującym prezydentem Polski był Gabriel Narutowicz, sprawujący urząd przez 2 dni. Wśród prezydentów na uchodźstwie najkrócej urzędującym prezydentem był Ryszard Kaczorowski (521 dni), wśród głów państwa Polski Ludowej Józef Cyrankiewicz (461 dni), a w III RP Wojciech Jaruzelski (356 dni). == Wiek prezydentów == Najmłodszym prezydentem Polski był Aleksander Kwaśniewski. Kiedy zaczynał pełnić tę funkcję miał 41 lat. W okresie międzywojennym najmłodszy był Stanisław Wojciechowski (53 l.), wśród prezydentów na uchodźstwie Władysław Raczkiewicz (54 l.), a wśród głów państwa Polski Ludowej Bolesław Bierut (51 l.). Najstarszym prezydentem Polski był prezydent na uchodźstwie Edward Raczyński. Kiedy kończył pełnić tę funkcję miał 95 lat. W okresie międzywojennym najstarszy był Ignacy Mościcki (71 l.), wśród głów państwa Polski Ludowej Henryk Jabłoński (75 l.), a w III RP Wojciech Jaruzelski (67 l.). Najmłodszym prezydentem Polski w ostatnim dniu urzędowania był Aleksander Kwaśniewski. Kiedy kończył pełnić tę funkcję, miał 51 lat. W okresie międzywojennym najmłodszy był Gabriel Narutowicz (57 l.), wśród prezydentów na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski (71 l.), a wśród głów państwa Polski Ludowej Bolesław Bierut (60 l.). Najstarszym prezydentem Polski w pierwszym dniu urzędowania był prezydent na uchodźstwie Edward Raczyński. Kiedy zaczynał pełnić tę funkcję miał 87 lat. W okresie międzywojennym najstarszy był Ignacy Mościcki (58 l.), wśród głów państwa Polski Ludowej Wojciech Jaruzelski (62 l.), a w III RP Bronisław Komorowski (58 l.). == Żyjący byli prezydenci == Żyjący byli prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej: Ponadto żyją trzy osoby pełniące w przeszłości tymczasowo obowiązki prezydenta RP: Bronisław Komorowski, Bogdan Borusewicz i Grzegorz Schetyna. == Opróżnienia urzędu, skrócenia i przedłużenia kadencji == Opróżnienia urzędu wskutek zgonu: II RP Gabriel Narutowicz (postrzał przez zamachowca) Rząd RP na uchodźstwie Władysław Raczkiewicz (nowotwór złośliwy) August Zaleski (w trakcie sprawowania urzędu pomimo upływu kadencji) Kazimierz Sabbat (zawał serca) Polska Ludowa Aleksander Zawadzki (nowotwór złośliwy) III RP Lech Kaczyński (katastrofa lotnicza) Opróżnienia urzędu wskutek zrzeczenia się funkcji przed upływem kadencji: II RP Stanisław Wojciechowski (zrzeczenie się funkcji z powodu zamachu stanu – przewrotu majowego) Ignacy Mościcki (zrzeczenie się funkcji w czasie drugiej kadencji z powodu internowania po opuszczeniu okupowanego kraju) Rząd RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski (zrzeczenie się funkcji po zaprzysiężeniu w kraju demokratycznie wybranego prezydenta Lecha Wałęsy wraz z przekazaniem mu insygniów prezydenckich) Skrócenia kadencji: Żadnej z osób sprawujących po 1918 roku funkcję głowy państwa nie skrócono kadencji wskutek wyroku skazującego Trybunału Stanu ani uznania jej za niezdolną do sprawowania urzędu. Miały miejsce natomiast 4 przypadki skrócenia kadencji wskutek zniesienia albo zastąpienia urzędu lub zmiany sposobu jego obsadzania: Rząd RP na uchodźstwie Władysław Raczkiewicz (faktyczne skrócenie kadencji na terytorium kraju, w wyniku uchwalenia fikcji prawnej ustawowo stwierdzonego opróżnienia urzędu, przy czym sprawowanie urzędu kontynuowane było na uchodźstwie) Polska Ludowa Bolesław Bierut III RP Wojciech Jaruzelski Przedłużenia kadencji: Rząd RP na uchodźstwie August Zaleski (przedłużenie bez podstaw prawnych formalnie zakończonej w 1954 r. kadencji prezydenckiej na czas nieokreślony, co doprowadziło do rozłamu politycznego na uchodźstwie i utworzenia Rady Trzech – opozycyjnego ośrodka przypisującego sobie uprawnienia głowy państwa) == Zobacz też == Lista premierów Polski Lista monarchów Polski Królowie Polski == Uwagi == == Przypisy ==