Rzecznik Praw Obywatelskich jest konstytucyjnym, niezależnym i bezstronnym organem państwowym, powoływanym przez Sejm za zgodą Senatu. Jego podstawowym zadaniem jest ochrona wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP oraz innych przepisach prawa. RPO bada skargi obywateli na działanie organów władzy publicznej, inicjuje własne postępowania, a także może występować z wnioskami i opiniami do Trybunału Konstytucyjnego oraz innych organów. Działa na rzecz przestrzegania praworządności i zasad demokratycznego państwa prawnego.