82 Dywizja Powietrznodesantowa (ang. US Army 82nd Airborne Division) – związek taktyczny wojsk powietrznodesantowych Armii Stanów Zjednoczonych. 82 DPD jest jedną z najsłynniejszych amerykańskich dywizji. Jednostka znajduje się w ciągłej gotowości bojowej i może zostać zrzucona przy wykorzystaniu spadochronów w dowolne miejsce na świecie wraz z całym wyposażeniem dywizji. Dywizja stanowi filar sił szybkiego reagowania Armii Stanów Zjednoczonych. Stałym miejscem stacjonowania dywizji jest Fort Bragg w Północnej Karolinie. == I wojna światowa == 82 dywizja została sformowana 25 sierpnia 1917 w Camp Gordon, w Georgii. Była to pierwsza jednostka formowana z rekrutów ze wszystkich stanów, wcześniejsze jednostki zachowywały zasadę naboru z jednego stanu. Ze względu na to uzyskała przydomek „All Americans” stąd też wzięła się naszywka naramienna składająca się z dwóch liter A. Dywizja brała udział w kilku kampaniach I wojny światowej. Po wojnie zdemobilizowana. == II wojna światowa == Dywizję reaktywowano 25 marca 1942 roku, pod dowództwem generała Omara Bradleya, a 15 sierpnia tego samego roku stała się pierwszą dywizją powietrznodesantową w Armii USA. W grudniu przeniesiono ją do Fort Bragg w Północnej Karolinie, gdzie zostały jej podporządkowane 504 i 505 pułki piechoty spadochronowej oraz 325 pułk piechoty szybowcowej, a także kilka pomniejszych jednostek artylerii polowej i sanitariuszy. W Forcie Bragg wszystkie pułki „All Americans” przeszły gruntowne szkolenie, które trwało do wczesnej wiosny. W kwietniu 1943 roku Dywizja została zaokrętowana i wysłana do Casablanki we francuskim Maroku, w północnej Afryce. Wylądowała tam 10 maja, skąd następnie przeniosła się w okolice Wadżdy przy granicy z Algierią. Tam żołnierze ćwiczyli przez półtora miesiąca w ramach przygotowań do czekającego ich skoku bojowego. Swój pobyt w Wadżdzie spadochroniarze wspominają jako „piekło na ziemi”, ze względu na bardzo wysoką temperaturę, problemy z wyżywieniem oraz szalejące choroby takie jak malaria, dyzenteria czy wszechobecna biegunka. Wraz z początkiem lipca jednostka przeniesiona została do Kairouan w Tunezji i tam poczyniła ostateczne przygotowania do czekającej ją misji bojowej. === Sycylia – Operacja Husky === 9 lipca rozpoczęła się operacja Husky, morski i powietrzny desant na południowe wybrzeża Sycylii. 82 Dywizja pod dowództwem Gen. Matthew Ridgwaya miała opanować Objective „Y” skrzyżowanie w rejonie miasta Gela oraz teren wokół niego, ustawić blokady drogowe oraz przygotować sygnalizację dla lądującej o poranku 1 Dywizji Piechoty. Jako pierwszy skakał 3 Batalion 504 Pułku piechoty spadochronowej dowodzony przez podpułkownika Charlesa Kounsa. Wchodził on w skład 505 RCT (Regimental Combat Team), czyli grupy bojowej złożonej z 3/504 PIR, 505 PIR, 456 PFAB (Parachute Field Artilery Battalion) oraz kompanii B/307 AEB (Airborne Engineer Battalion). Zrzut spadochroniarzy 505 RCT w wyniku silnego wiatru i słabego wyszkolenia załóg samolotów, okazał się bardzo niecelny. W wyznaczonych sobie lądowiskach znalazły się tylko niektóre jednostki. 2/505 wylądował ok. 15 mil od celu, a 1/505 aż 60 mil od celu, w brytyjskiej strefie. Pomimo to żołnierze wykonywali swoje zadania, siejąc zamęt za liniami przeciwnika, pozbawiając go łączności i atakując umocnienia i przemieszczające się po wyspie konwoje niemiecko-włoskie. Ostatecznie grupa spadochroniarzy z Kompanii A/505 wspierana przez grupę dowodzoną przez pułkownika Gorhama, dowódcę 1/505 opanowała cel „Y”. 11 lipca pułk Gavina stoczył ciężkie walki w rejonie zwanym Biazza Ridge, gdzie Dywizja pancerno-spadochronowa Hermanna Göringa próbowała przebić się na plaże w celu zepchnięcia do morza alianckiego desantu. Została jednak zatrzymana i odrzucona przez spadochroniarzy wspomaganych artylerią okrętową. Wieczorem tego samego dnia desantowały się 1 i 2 Batalion 504 pułku piechoty spadochronowej pułkownika Reubena H. Tuckera. Pułk poniósł ciężkie straty od alianckiej okrętowej artylerii przeciwlotniczej, która pomyliła przewożące go samoloty Douglas C-47 Skytrain z niemieckimi bombowcami i zestrzeliła 37 ze 144 biorących udział w operacji samolotów. Do 23 lipca dywizja przebyła całe zachodnie wybrzeże Sycylii, biorąc do niewoli 22 tysiące jeńców (głównie włoskich) i zatrzymując się w portowym mieście Trapani oraz w Castellammare i Capo San Vito, z których została odesłana z powrotem do północnej Afryki w początkach sierpnia. === Salerno – Operacja Avalanche === Po krótkim pobycie w Tunezji, 82 Dywizja powróciła na Sycylię, aby przygotować się do inwazji na Półwysep Apeniński.Początkowo miała skakać w rejonie Rzymu, w celu udzielenia militarnego wsparcia nowemu, przychylnemu aliantom rządu, którym po usunięciu Mussoliniego kierował Pietro Badoglio. Do tej operacji jednak nie doszło, ponieważ nie powiodły się negocjacje pomiędzy Badoglio, a Dwightem Eisenhowerem. W międzyczasie, 9 września, amerykańska 5 Armia generała Marka Clarka wylądowała na włoskim wybrzeżu w rejonie miasta Salerno. Z początku inwazja przebiegała bez większych problemów, ale 12 września rozpoczął się niemiecki kontratak i wojskom inwazyjnym groziło zepchnięcie do morza. Jedyną jednostką w regionie, mogącą przyjść na odsiecz zagrożonym wojskom amerykańskim, była stacjonująca na Sycylii 82 Dywizja. 13 września, w nocy, w ciągu zaledwie 24 godzin od otrzymania zadania, 504 pułk piechoty spadochronowej desantował się w rejonie rzeki Sele, w pobliżu Salerno. Następnej nocy dołączył do niego 505 pułk pułkownika Gavina, pozostając w rezerwie Dywizji, podczas gdy 504 stoczył z Niemcami ciężkie walki w rejonie wsi Altavilla. 15 września na plażach Salerno wylądował 325 pułk piechoty szybowcowej. Do 18 września opór niemiecki w rejonie ustał, co umożliwiło wojskom amerykańskim posuwanie się na północ. 1 października 82 Dywizja, jako pierwsza jednostka aliancka, wkroczyła do Neapolu, gdzie zajmowała się głównie zadaniami policyjnymi. Kilka dni później, w dniach od 4 do 7 października, 505 pułk, wraz z jednostkami brytyjskimi, wziął udział w walkach na północ od miasta, nad rzeką Volturno. Spadochroniarze oczyścili rejon z wojsk niemieckich i zajęli mosty na rzece w rejonie miasta Arnone. 9 października pułkownik Gavin, w wieku zaledwie 36 lat, został awansowany na generała brygady i stał się jednocześnie zastępcą dowódcy Dywizji, generała Ridgwaya. 18 października 505 i 325 pułki opuściły Włochy i drogą morską udały się do Wielkiej Brytanii, podczas gdy 504 pułk pozostał na półwyspie apenińskim i walczył jako „zwykła” piechota, między innymi w rejonie linii Gustawa. === Anzio === Nie mogąc przełamać obrony na Linii Gustawa, alianckie dowództwo zdecydowało się dokonać desantu morskiego na północ od niej, w rejonie miasta Anzio, niespełna 50 kilometrów na południe od Rzymu. Desant zyskał miano operacji Shingle. Do lądowania wojsk doszło 22 stycznia 1944 roku. Z początku zaskoczeni Niemcy nie stawiali dużego oporu i wycofali się, umożliwiając Aliantom zajęcie miast Anzio i Nettuno. Wkrótce jednak wojska niemieckie powróciły w znacznie większej sile i próbowały zniszczyć amerykańsko-brytyjski przyczółek. 504 pułk zajął 24 stycznia wioskę Borgo Piave, skąd jednak został wyparty przez niemieckie czołgi. Następnie walczył w rejonie Kanału Mussoliniego, gdzie odpierał niemieckie kontrataki wraz z 1 dywizją zmechanizowaną i 3 dywizją piechoty. Spadochroniarze zyskali sobie wówczas złą sławę wśród Niemców i zostali przez nich nazwani „diabłami w workowatych spodniach” („devils in baggy pants”). W marcu pułk został zluzowany i opuścił Włochy, udając się do Anglii, gdzie stacjonowała już pozostała część 82 dywizji. === Normandia – Operacja Neptune === Kiedy 504 pułk walczył we Włoszech, do Dywizji zostały dołączone dwa nowe pułki piechoty spadochronowej: 507 i 508. Razem z doświadczonym 505 (teraz będącym pod dowództwem podpułkownika Williama Ekmana), dwie nowe jednostki zaczęły przygotowywać się do największej w dziejach operacji desantowej: Operacji Neptune, części Operacji Overlord. Kiedy w kwietniu do Anglii przybył 504 pułk zdecydowano, że w wyniku wysokich strat, jakie poniósł we Włoszech, nie weźmie on udziału w operacji; wybrano z niego tylko grupę tzw. przewodników (pathfinders), których zadaniem było oznaczenie stref zrzutu przed główną częścią desantu powietrznego. Dzień „D” wyznaczono na 6 czerwca 1944 roku. Samoloty przewożące spadochroniarzy wystartowały z lotnisk w Anglii 5 czerwca ok. godziny 22:00. 82 Dywizję zrzucono wraz z niedoświadczoną w boju 101 Dywizją Powietrznodesantową w zachodniej flance strefy inwazyjnej. Celem „osiemdziesiątej drugiej” było miasteczko Sainte-Mère-Église (w którym krzyżowały się drogi z Caen do Cherbourga i drogi wylotowe z plaż), oraz mosty na rzekach Douve i Merderet. W wyniku silnej obrony przeciwlotniczej samoloty przewożące spadochroniarzy straciły szyk, co spowodowało duże rozproszenie desantu. Jedynym pułkiem, który wylądował dokładnie w swojej strefie zrzutu, był 505. Jeszcze przed świtem zdobył Sainte-Mère-Église, które tym samym stało się pierwszym francuskim miasteczkiem wyzwolonym przez Aliantów. Pozostałe pułki dywizji nie miały tyle szczęścia. 507 i 508 lądowały daleko od swoich stref zrzutu, wielu spadochroniarzy zginęło w bagnach rzeki Merderet. Mimo rozproszenia i sporych strat, przypadkowe grupy „All Americans” organizowały się i osiągały cele, o których nigdy nie słyszały, często pod dowództwem oficerów, których widzieli pierwszy raz w życiu. Wieczorem 6 czerwca przybył „pociąg szybowcowy” 325 pułku piechoty szybowcowej, przywożąc dla 82 Dywizji ciężki sprzęt i amunicję. Tego samego wieczora nastąpiło połączenie z wojskami lądującymi na plaży Utah (m.in. z 4 Dywizją Piechoty). Przez następne kilka dni toczono ciężkie walki, odpierając niemieckie kontrataki. 9 czerwca elementy dywizji zdobyły ważny most na rzece Merderet, w rejonie La Fiere. Dywizja przekroczyła rzekę i następnego dnia 505 pułk zdobył ważną stację kolejową w Montenbourgu. W tym samym czasie 508 puł