# Bundestag – Parlament Federalny Niemiec Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) to izba niższa niemieckiego parlamentu, pełniąca rolę federalnego organu ustawodawczego. Obok Bundesratu (Rady Federalnej) stanowi jeden z dwóch organów władzy ustawodawczej w Niemczech. Jest jedynym organem federalnym wybieranym bezpośrednio przez obywateli i posiada wyłączne kompetencje w zakresie tworzenia prawa obowiązującego na terenie całego kraju. ## Skład i Ordynacja Wyborcza Skład Bundestagu jest ustalany co cztery lata na podstawie powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych wyborów (Bundestagswahl), przeprowadzanych w ordynacji mieszanej. Oznacza to, że część mandatów jest rozdzielana proporcjonalnie, a część w okręgach jednomandatowych. ### Zasady Ordynacji Mieszanej * **Głosowanie Proporcjonalne:** Połowa mandatów jest rozdzielana proporcjonalnie do liczby głosów oddanych na listy partyjne w skali całego kraju. Podział mandatów odbywa się według metody Sainte-Laguë. * **Głosowanie Większościowe:** Druga połowa mandatów jest przydzielana w okręgach jednomandatowych, gdzie w każdym z nich wybierany jest jeden kandydat bezpośrednio, zwykłą większością głosów (Erststimme). * **Mandaty Nadliczbowe (Überhangmandate):** Powstają, gdy liczba kandydatów danej partii wybranych bezpośrednio w danym kraju związkowym przekracza liczbę mandatów przypadających tej partii w wyborach proporcjonalnych. Wszyscy kandydaci wybrani bezpośrednio wchodzą do Bundestagu, zwiększając jego skład. * **Mandaty Wyrównawcze (Ausgleichsmandate):** Wprowadzone, aby zachować proporcjonalność reprezentacji partyjnej w Bundestagu, wyrównują dysproporcje wynikające z mandatów nadliczbowych. ### Klauzula 5% Partia, która nie przekroczy progu 5% w wyborach proporcjonalnych, nie wchodzi do Bundestagu (zasada obowiązuje od 1953 roku). Wyjątkiem jest sytuacja, gdy partia zdobędzie co najmniej trzy mandaty bezpośrednie. Wówczas klauzula 5% nie obowiązuje. ## Zawody Posłów Wśród posłów Bundestagu reprezentowane są różne grupy zawodowe, w tym: * Urzędnicy państwowi * Przedstawiciele wolnych zawodów i samodzielni przedsiębiorcy * Prawnicy * Ekonomiści * Inżynierowie ## Uprawnienia Bundestagu Bundestag posiada szerokie uprawnienia, które można podzielić na trzy główne funkcje: ### Funkcja Ustawodawcza Ustawodawstwo jest kluczową domeną parlamentu. Proces legislacyjny rozpoczyna się od inicjatywy ustawodawczej, która może pochodzić od rządu federalnego, gremiów poselskich lub Bundesratu. Projekt ustawy jest następnie opracowywany przez posłów w komisjach parlamentarnych, a następnie poddawany trzem czytaniom na plenum parlamentu. ### Funkcja Kreacyjna Bundestag wybiera Kanclerza Federalnego, który stoi na czele rządu federalnego. Parlament ma również istotny wpływ na wybór Prezydenta Federalnego, a także uczestniczy w mianowaniu na inne ważne urzędy, takie jak sędziowie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. ### Funkcja Kontrolna Bundestag sprawuje kontrolę parlamentarną nad rządem, w tym nad Kanclerzem i poszczególnymi ministrami. Parlament ma prawo do informacji o pracach i zamierzeniach rządu, a posłowie dysponują instrumentami takimi jak interpelacje, zapytania pisemne i komisje śledcze. ## Wolność Sumienia i Immunitet Poselski Artykuł 38 Ustawy Zasadniczej gwarantuje deputowanym wolny mandat poselski. Posłowie nie są związani poleceniami i odpowiadają jedynie przed własnym sumieniem. Posłowie korzystają z immunitetu, który chroni ich przed ściganiem sądowym za działalność związaną z pełnieniem mandatu. ## Miejsce Pracy i Dieta Poselska Posłowie mają dwa miejsca pracy: w Bundestagu w Berlinie oraz w okręgu wyborczym, który reprezentują. Otrzymują dietę poselską, środki na prowadzenie biura oraz ryczałt na wydatki. ## Przewodniczący Bundestagu Przewodniczący Bundestagu jest najwyższym przedstawicielem parlamentu i zajmuje drugie miejsce w randze protokolarnej po Prezydencie Federalnym. Kieruje pracami parlamentu i stoi na straży jego praw. ## Skład Obecnej Kadencji (Należy uzupełnić o aktualne dane z wyborów w 2025 roku, wyniki wyborów, podział na frakcje). ### Frakcje Posłowie w Bundestagu dzielą się na frakcje, które reprezentują poszczególne partie polityczne. ### Komisje i Grupy Robocze Bundestag powołuje liczne komisje i grupy robocze, które zajmują się szczegółowym opracowywaniem projektów ustaw i kontrolą rządu. Przykładem jest Komisja Spraw Zagranicznych. ## Historia Bundestagu Bundestag jako zgromadzenie przedstawicielskie Związku Niemieckiego istniał w latach 1816-1866. Pierwsza kadencja Bundestagu RFN rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Siedziba Bundestagu znajdowała się w Bonn do 1999 roku, a następnie została przeniesiona do budynku Reichstagu w Berlinie. ## Linki Zewnętrzne * [Oficjalna strona Bundestagu](https://www.bundestag.de/) * [Strona Federalnego Komisarza Wyborczego](https://www.bundeswahlleiterin.de/) * [Publikacja o Bundestagu](https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80140500.pdf) ## Dodatkowe informacje * Bundestag jest organem ustawodawczym na szczeblu federalnym. * Posłowie do Bundestagu są wybierani w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych. * Bundestag ma siedzibę w budynku Reichstagu w Berlinie.